Bác sĩ Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh áp dụng thành công kỹ thuật Single-site trên robot phẫu thuật Da Vinci Xi hiện đại hàng đầu thế giới để trị ung thư tuyến tiền liệt, một vết mổ duy nhất chỉ 2-2,5 cm, giảm đau và giảm mất máu tối đa, có thể xuất viện sau 24 giờ.

PGS.TS.BS Vũ Lê Chuyên, Giám đốc Trung tâm Tiết niệu – Thận học – Nam khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, chuyên gia hàng đầu Việt Nam và cũng là bậc thầy trong khu vực về phẫu thuật robot Da Vinci Xi thế hệ mới, là bác sĩ đầu tiên của Việt Nam thực hiện thành công kỹ thuật cực kỳ phức tạp này. Thành tựu này đưa phẫu thuật robot lên một tầm cao mới với mức độ xâm lấn tối thiểu, độ chính xác cực cao, nhân ba lợi ích cho người bệnh khi gia tăng hiệu quả điều trị, tối ưu chi phí và giảm tối đa các nguy cơ biến chứng mất máu, gây mê và nhiễm trùng.

Công nghệ này “cộng hưởng sức mạnh” ưu thế của robot phẫu thuật Da Vinci Xi thế hệ mới nhất với cổng tích hợp silicon đa kênh để tạo ra hiệu quả điều trị vượt trội. Thay vì tạo nhiều cổng vào cơ thể, công nghệ một cổng cho phép tích hợp toàn bộ camera 3D và các cánh tay robot qua một lối duy nhất. Chiếc cổng này chịu trách nhiệm giữ kín áp lực ổ bụng và mở đường cho các cánh tay robot gắn camera 3D cùng dụng cụ vi phẫu cùng tiến vào cơ thể.

Nhờ vậy, bác sĩ chỉ cần thực hiện một vết rạch nhỏ khoảng 2-2,5 cm. Với sự dẫn đường của hệ thống định vị Laser targeting hiện đại trên robot Da Vinci Xi, phẫu thuật viên dễ dàng xác định “tọa độ vàng” để đặt chính xác tuyệt đối vị trí cổng vào vùng đích. Từ đó, các thiết bị camera 3D và các cánh tay robot dễ dàng tiến vào sâu trong ổ bụng cùng một lúc và được định vị, nâng đỡ để thuận tiện tiếp cận trực diện, từ đó bóc tách, cắt bỏ khối u một cách chính xác, gọn gàng, xâm lấn tối thiểu.

Không chỉ mang lại hiệu quả điều trị cao hơn, phẫu thuật robot “công nghệ 1 cổng” còn mang lại độ an toàn vượt trội, đặc biệt ý nghĩa với các nhóm bệnh nhân có nguy cơ rủi ro cao về cầm máu, nhiễm trùng… Việc rạch duy nhất một đường nhỏ giúp giảm đáng kể thời gian đóng vết mổ đến hơn 70% (từ 30 phút xuống còn 10 phút), hạn chế tối đa thời gian phơi nhiễm mô, giảm đáng kể nguy cơ nhiễm trùng. Điều này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với bệnh nhân tiểu đường, người có thể trạng suy kiệt, suy giảm miễn dịch (do từng điều trị hóa chất, thuốc diệt tế bào ung thư) hoặc bệnh nhân có tiền sử rối loạn đông máu… vốn rất dễ bị nhiễm trùng vết mổ hoặc chậm lành thương dẫn tới nhiều biến chứng phức tạp sau mổ.

Phẫu thuật một cổng với một đường rạch nhỏ duy nhất còn giảm tối đa tình trạng mất máu, giúp bệnh nhân tránh nguy cơ phải truyền máu, giảm rủi ro phản ứng thải ghép, quá tải tuần hoàn hoặc ảnh hưởng chức năng lọc của thận. Nhờ đó, người bệnh không bị mất sức, không mệt mỏi và hồi phục thể trạng nhanh chóng sau mổ.

Kỹ thuật này cũng mở ra cơ hội được tiếp tục phẫu thuật cho những bệnh nhân ung thư từng có tiền sử phẫu thuật nhiều lần vùng bụng. Theo đó, chỉ cần duy nhất một cổng tiếp cận với khối u bướu, không cần né tránh các sẹo mổ cũ, phẫu thuật viên vẫn có thể điều khiển các cánh tay robot tiếp cận khối u hiệu quả, đồng thời không gây ra nhiều sẹo mổ mới hay vùng xơ dính phức tạp.

Tuy nhiên, hiệu quả và an toàn vượt trội của người bệnh khi được phẫu thuật bằng kỹ thuật mới này lại là thách thức lớn về trình độ đỉnh cao của các chuyên gia. PGS Chuyên cho biết, trên thế giới, việc thực hiện mổ robot một cổng được xem là “thước đo” phân định đẳng cấp bác sĩ phẫu thuật, bởi, để làm chủ kỹ thuật này, các tiêu chuẩn quốc tế quy định bác sĩ phẫu thuật phải có kinh nghiệm phẫu thuật nội soi điêu luyện và phải hoàn thành tối thiểu 100 ca phẫu thuật robot Da Vinci thành thạo.

Bác sĩ cũng phải có khả năng điều phối cùng lúc 4 cánh tay robot linh hoạt xoay 540 độ trong một không gian một cổng hẹp. Điều này hoàn toàn khác biệt bởi trên thực tế, việc phẫu thuật robot có thể phổ biến nhưng số chuyên gia sử dụng thành thục cả 4 cánh tay robot để tối ưu hiệu quả điều trị chưa nhiều bởi hoạt động này đòi hỏi tính sáng tạo, linh hoạt và khả năng thiết kế cuộc mổ thông minh, tối ưu nhất.

“Đây là lý do rất ít chuyên gia dù đã thành thạo phẫu thuật bằng robot nhưng vẫn chưa thể làm chủ kỹ thuật Single-site”, PGS Chuyên chia sẻ. Hàng năm, số lượng phẫu thuật viên đủ điều kiện được đào tạo mới và cấp chứng chỉ kỹ thuật này vô cùng ít ỏi chỉ vài người, biến đây trở thành một kỹ thuật “quý hiếm” và chỉ tập trung ở các trung tâm y khoa hàng đầu thế giới.

Từ tháng 6/2026, 6 bệnh nhân đầu tiên của Việt Nam đã được áp dụng kỹ thuật phẫu thuật đỉnh cao này, ghi nhận kết quả điều trị và an toàn vượt trội, đặc biệt tối ưu về thời gian phẫu thuật, thời gian lấy toàn bộ mẫu bệnh phẩm ra khỏi cơ thể, lượng máu mất trong mổ, thời gian đóng vết mổ. Toàn bộ các ca mổ (điều trị ung thư tuyến tiền liệt, ung thư thận) không có biến chứng cần truyền máu, không cần đặt thêm trocar nào khác ngoài cổng hỗ trợ đã được lên kế hoạch ban đầu. Thời gian lưu viện chỉ 1-2 ngày, giảm 2-4 ngày so với phẫu thuật robot thông thường.

Ông Hưng, 63 tuổi, là một trong những bệnh nhân đầu tiên được phẫu thuật bằng kỹ thuật này tại Việt Nam. Ông thường xuyên tiểu đêm 2-3 lần, đi khám tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, chỉ số kháng nguyên đặc hiệu tuyến tiền liệt (PSA) lên đến 10-20 ng/mL (bình thường độ tuổi này là 4,5 ng/mL). Chụp cộng hưởng từ (MRI) phát hiện khối u gần 3 cm trong tuyến tiền liệt, được chẩn đoán ung thư tuyến tiền liệt giai đoạn T2.

Trong khi đó, ông Minh, 69 tuổi, hoàn toàn không có triệu chứng bất thường. Trong một lần khám sức khỏe định kỳ, xét nghiệm PSA ghi nhận bất thường, MRI phát hiện khối u gần 2 cm và được chẩn đoán ung thư tuyến tiền liệt giai đoạn T1c.

Cả hai người bệnh đều may mắn phát hiện bệnh ở giai đoạn khối u còn khu trú, tế bào ung thư vẫn nằm trọn trong tuyến tiền liệt, chưa xâm lấn các cơ quan lân cận hay di căn xa. Đây được xem là “thời điểm vàng” để phẫu thuật triệt căn, song mục tiêu không chỉ dừng lại ở việc loại bỏ khối u bướu ác tính, mà với bệnh nhân trung niên, yêu cầu ca mổ còn phải bảo tồn tối đa chức năng sinh lý nam giới cho người bệnh, đảm bảo chất lượng sống sau phẫu thuật.

PGS Chuyên nhận định, cấu trúc u khu trú chính là điều kiện lý tưởng để ứng dụng kỹ thuật Single-site trên nền tảng robot Da Vinci Xi. Giải pháp phẫu thuật một cổng này vừa đảm bảo tính triệt để trong điều trị ung thư, vừa tối ưu hóa khả năng vi phẫu bóc tách, giúp người bệnh giảm đau, rút ngắn thời gian gây mê, bảo vệ thành bụng và mang lại cơ hội phục hồi chức năng sinh lý, tiểu tiện sau phẫu thuật.

Tuy nhiên, ưu điểm của kỹ thuật này cũng chính là áp lực với êkíp phẫu thuật và đòi hỏi các thiết bị chẩn đoán, hỗ trợ phẫu thuật rất cao cấp. Vì chỉ có một vết mổ duy nhất, đòi hỏi phẫu thuật viên phải thao tác đảm bảo chuẩn xác đến từng milimet để mép da hoàn toàn phẳng phiu, không một nếp gấp, từ đó giúp cổng silicon Single-site có thể bám dính và ôm khít vào thành bụng.

Với kết nối khóa chặt cổng silicon vào cơ thể và nâng đỡ các cánh tay robot cùng camera siêu rõ nét với độ phóng đại lên đến 10-15 lần, PGS Chuyên dễ dàng quan sát hình ảnh phẫu trường và điều khiển các cánh tay robot linh hoạt 540 độ với đầu ngón tay siêu nhỏ, tiếp cận và bóc tách khối u mà không làm ảnh hưởng các bó mạch thần kinh nằm sát hai bên tuyến tiền liệt, từ đó, không ảnh hưởng chức năng tiểu tiện và sinh lý ở nam giới vốn là biến chứng thường gặp ở phẫu thuật ung thư tuyến tiền liệt với phương pháp truyền thống.

Với khả năng xoay linh hoạt hơn cổ tay người, các cánh tay robot giúp thao tác khâu nối lại cổ bàng quang với niệu đạo chính xác và kín hơn trong không gian hẹp của vùng chậu, giảm tối đa nguy cơ rò nước tiểu và thúc đẩy quá trình hồi phục nhanh chóng.

Sau khi cắt bỏ khối u, toàn bộ bệnh phẩm được đặt trong túi chuyên dụng và được cánh tay robot lấy ra ngoài qua chính cổng vào duy nhất, không cần tạo thêm bất kỳ đường mổ nào khác trên thành bụng như mổ robot đa cổng thông thường, đảm bảo thẩm mỹ cho bệnh nhân.

Ngay trong buổi chiều cùng ngày phẫu thuật, cả hai người bệnh đã có thể đứng dậy và đi lại nhẹ nhàng. Ông Minh hồi phục tốt và được xuất viện chỉ sau 24 giờ, ông Hưng xuất viện sau 48 giờ hậu phẫu. Sau 7-10 ngày, hai bệnh nhân sẽ được rút ống thông tiểu và có thể sinh hoạt hoàn toàn bình thường.

PGS Chuyên cho biết, thế giới hiện có hai hướng tiếp cận phẫu thuật robot một cổng. Thứ nhất là hệ thống robot Da Vinci SP (Single Port), được thiết kế chuyên biệt cho phẫu thuật qua một đường vào. Tuy nhiên, chi phí đầu tư rất cao và “kén bác sĩ thực hiện” nên khó tiếp cận cho cả bác sĩ và người dân.

Do đó, việc ứng dụng bộ dụng cụ Single-site trên nền tảng robot Da Vinci Xi giúp tận dụng hệ thống robot hiện đại sẵn có và vẫn mang lại những hiệu quả tối ưu nhất của kỹ thuật mổ đỉnh cao này, giúp tiết kiệm chi phí điều trị cho người bệnh, và chắc chắn sẽ mang lại giá trị cạnh tranh lớn cho phẫu thuật robot hiện đại tại Việt Nam so với các trung tâm phẫu thuật tương đương chất lượng trên thế giới.

Việc triển khai thành công phẫu thuật robot kết hợp kỹ thuật Single-site đánh dấu bước phát triển mới trong ứng dụng robot Da Vinci Xi tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, không chỉ dừng lại ở việc đầu tư lớn cho thiết bị tối tân hiện đại, mà còn có đội ngũ chuyên gia bậc thầy trong việc liên tục làm chủ các kỹ thuật đỉnh cao. Hiện Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh là đơn vị đầu tiên tại Việt Nam và số ít trong khu vực Đông Nam Á ứng dụng thành công kỹ thuật này trong điều trị ung thư tuyến tiền liệt.

Tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, phẫu thuật robot kết hợp Single-site được chỉ định cho các bệnh lý ung thư tuyến tiền liệt, ung thư thận khi khối u còn khu trú, chưa xâm lấn hoặc di căn, cùng một số bệnh lý lành tính như u tuyến thượng thận, u hoặc nang thận, u bể thận… PGS Chuyên cho biết, bệnh viện sẽ tiếp tục mở rộng triển khai kỹ thuật này ở các chuyên khoa khác, như Sản Phụ khoa, Tiêu hóa trong điều trị các bệnh lý như u buồng trứng, u xơ tử cung, u gan nhỏ, u đại tràng giai đoạn sớm… Bệnh viện cũng hướng đến đào tạo, chuyển giao kỹ thuật này cho các bác sĩ trong khu vực, tiếp tục khẳng định vị thế của bác sĩ Việt Nam trong các lĩnh vực y học công nghệ cao.