Đau lưng kéo dài, điều trị nhiều lần theo hướng bệnh lý cột sống song không cải thiện, ông Quang Anh bất ngờ được phát hiện ổ áp xe gần 8 cm ở gan phải do vi khuẩn.

Khoảng 2 tháng trước, ông Trương Quang Anh (58 tuổi, Hà Tĩnh) xuất hiện cơn đau vùng cột sống thắt lưng, đau tăng khi vận động hoặc thay đổi tư thế. Kết quả chụp cộng hưởng từ (MRI) cột sống ghi nhận tình trạng thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng và trượt đốt L5 lên trước. Ông đã đi khám và điều trị tại nhiều cơ sở y tế song tình trạng đau vẫn âm ỉ, dai dẳng. Trong khoảng thời gian đó, ông từng xuất hiện một đợt sốt cao kèm rét run, được chỉ định điều trị bằng kháng sinh, sau đó 3 ngày hết sốt.

Gần đây, các cơn sốt tái diễn xuất hiện trở lại, đi kèm với tình trạng đau thắt lưng tăng lên, ông Quang Anh đến Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Cầu Giấy thăm khám cơ xương khớp. Kết quả xét nghiệm máu cho thấy các chỉ số viêm và nhiễm trùng tăng cao.

Xem xét hồ sơ bệnh án và quá trình điều trị, bác sĩ nhận thấy tình trạng đau và sốt tái diễn không phù hợp để giải thích đơn thuần bằng bệnh lý cột sống. Vì vậy, người bệnh tiếp tục được chỉ định thêm các thăm dò chuyên sâu tìm kiếm nguồn nhiễm trùng khác.

Siêu âm ổ bụng ghi nhận một khối tổn thương nghi áp xe ở gan phải. Người bệnh sau đó được chỉ định chụp cộng hưởng từ (MRI) ổ bụng để đánh giá chi tiết. Kết quả cho thấy ổ áp xe lớn trong gan phải kích thước khoảng 51 x 59 x 79 mm, cấu trúc nhiều vách với nhiều ngăn mủ thông với nhau, thành dày và kèm dấu hiệu viêm ở nhu mô gan xung quanh. Kết quả MRI cũng phát hiện thêm một ổ tổn thương nhỏ hơn tại hạ phân thùy IV gan trái, kích thước khoảng 14 x 12 mm, bên trong có vài ổ dịch nhỏ, thành dày và kèm dấu hiệu viêm xung quanh, chưa hóa lỏng hoàn toàn.

Trực tiếp tiếp nhận và điều trị cho ông Quang Anh tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, ThS.BS Ngô Thùy Dung, khoa Tiêu hóa – Gan mật – Tụy, cho biết tình trạng áp xe gan đã tiến triển rõ, với hai ổ tổn thương, trong đó ổ lớn ở gan phải đã hình thành nhiều vách ngăn chứa mủ thông nhau. Nếu không được điều trị kịp thời, ổ áp xe gan có thể gây nhiễm trùng lan rộng, có nguy cơ vỡ vào ổ bụng hoặc các cơ quan lân cận, dẫn tới nhiễm khuẩn huyết và suy đa cơ quan. Để ngăn ngừa và kiểm soát các biến chứng, người bệnh được chỉ định điều trị kháng sinh kết hợp dẫn lưu làm sạch ổ nhiễm trùng.

Các bác sĩ tiến hành chọc dẫn lưu ổ áp xe gan phải qua da dưới hướng dẫn siêu âm, giúp nhanh chóng hút sạch mủ ứ đọng, giải phóng áp lực và giảm tải lượng vi khuẩn, tạo điều kiện thuận lợi cho kháng sinh phát huy tối đa tác dụng. Khoảng 100 ml dịch mủ màu xanh được hút ra, một phần mẫu được gửi nuôi cấy và làm kháng sinh đồ. Kết quả xác định tác nhân gây bệnh là Streptococcus intermedius – một chủng liên cầu khuẩn có đặc tính dễ gây mủ và tạo ổ áp xe sâu trong cơ thể.

Theo bác sĩ Dung, Streptococcus intermedius thực chất là loại vi khuẩn quen thuộc, vốn cư trú “hòa bình” trong khoang miệng và đường tiêu hóa mà không gây bệnh. Tuy nhiên, đây lại là một tác nhân gây bệnh cơ hội. Tuy nhiên, trong một số điều kiện thuận lợi như viêm nhiễm, tổn thương niêm mạc hoặc sau các thủ thuật xâm lấn… vi khuẩn này có thể vượt qua hàng rào bảo vệ tự nhiên để xâm nhập vào máu và di chuyển đến các cơ quan khác, gây các ổ nhiễm trùng, đặc biệt có xu hướng hình thành các ổ áp xe ở gan và não.

Sau thời gian điều trị tích cực, tình trạng nhiễm trùng của ông Quang Anh cải thiện rõ rệt. Bạch cầu giảm từ 16 xuống 7,3 G/L, procalcitonin từ 2,19 xuống 0,17 ng/mL. Lượng dịch qua ống dẫn lưu giảm dần, tình trạng lâm sàng ổn định, người bệnh được rút ống dẫn lưu. Đáng chú ý, tình trạng đau lưng của ông Quang Anh cũng cải thiện đáng kể. Khi xuất viện, ông không còn sốt, đau bụng hay đau lưng, sức khỏe hồi phục tốt.

Bác sĩ Dung nhận định ca bệnh của anh Quang Anh là một ví dụ điển hình cho thấy áp xe gan có thể biểu hiện rất âm thầm và dễ gây nhầm lẫn. Thay vì các dấu hiệu điển hình như đau bụng hoặc đau vùng hạ sườn phải – những triệu chứng có thể gợi ý bệnh lý gan mật, thì người bệnh lại chỉ khởi phát với triệu chứng sốt và đau lưng. Trong trường hợp này, đau lưng có thể liên quan đến bệnh lý cột sống đã được phát hiện, đồng thời cũng có thể chịu ảnh hưởng từ ổ nhiễm trùng sâu trong gan. Chính sự chồng lấp về triệu chứng khiến người bệnh dễ chủ quan và làm chậm trễ quá trình phát hiện bệnh.

Theo bác sĩ Dung, khi xuất hiện tình trạng sốt kéo dài hoặc tái diễn nhiều đợt, đặc biệt kèm ớn lạnh, rét run, mệt mỏi, đau nhức khu trú dai dẳng hoặc các chỉ số viêm tăng cao mà chưa xác định được nguyên nhân, người bệnh cần được thăm khám để tầm soát các ổ nhiễm trùng sâu. Khi các biểu hiện lâm sàng còn mơ hồ, các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh như siêu âm, chụp cắt lớp vi tính (CT) hay cộng hưởng từ (MRI) sẽ là chìa khóa then chốt giúp phát hiện tổn thương kịp thời, tránh nguy cơ biến chứng đe dọa tính mạng.

Bác sĩ Dung cũng lưu ý, ngay cả các vi khuẩn vốn cư trú bình thường trong cơ thể vẫn có thể tấn công gây hại khi có điều kiện thuận lợi. Vì vậy để chủ động phòng bệnh, người dân cần vệ sinh răng miệng đúng cách, điều trị sớm các ổ nhiễm khuẩn răng miệng, đồng thời chủ động thăm khám kịp thời các bất thường ở đường tiêu hóa và gan mật. Đặc biệt, khi sốt cao kéo dài hoặc tái phát nhiều đợt, người bệnh tuyệt đối không tự ý mua thuốc hạ sốt hay kháng sinh để tự điều trị tại nhà mà cần thăm khám để tìm nguyên nhân và sử dụng thuốc theo chỉ định của bác sĩ.