Đau lưng suốt hai tháng, ông Kiên, 52 tuổi, đi khám phát hiện sỏi thận và niệu quản gây tắc nghẽn, ứ nước thận, được tán sỏi bằng laser.

Khoảng hai tháng gần đây, ông Kiên thường xuyên mệt mỏi, thỉnh thoảng đau nhẹ vùng lưng. Cơn đau không dữ dội và thoáng qua nên ông không nghĩ đây là dấu hiệu của bệnh đường tiết niệu.

ThS.BS.CKII Phan Đức Hữu, khoa Tiết niệu, Trung tâm Tiết niệu – Thận học – Nam khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, cho biết kết quả chụp CT của ông Kiên phát hiện viên sỏi kích thước 15 mm nằm ở niệu quản trái, cản trở dòng nước tiểu từ thận xuống bàng quang và gây ứ nước thận độ 2. Trong khi đó, thận trái có hai viên sỏi kích thước 8 và 10 mm. Thận phải có một viên sỏi nhỏ khoảng 2 mm.

Bác sĩ Hữu lý giải, không phải trường hợp có sỏi nào cũng gây triệu chứng rõ ràng. Ở ông Kiên, những viên sỏi bên trái có thể đã tồn tại một thời gian nhưng chưa gây đau hoặc chỉ gây những cơn đau nhẹ, thoáng qua nên người bệnh không nhận biết. Trong khi đó, viên sỏi lớn ở niệu quản có thể cản trở dòng nước tiểu từ thận xuống bàng quang, khiến nước tiểu ứ lại và gây ứ nước thận.

Tình trạng tắc nghẽn nếu kéo dài có thể làm tổn thương chức năng thận, đồng thời tăng nguy cơ nhiễm trùng đường tiết niệu. Đặc biệt, khi tắc nghẽn đi kèm nhiễm trùng, bệnh có thể diễn tiến nặng và cần được xử trí sớm.

Sau khi đánh giá vị trí, kích thước sỏi và mức độ tắc nghẽn trên CT, bác sĩ Hữu chỉ định nội soi ngược dòng bằng ống mềm kết hợp laser, nhằm xử lý đồng thời viên sỏi gây tắc ở niệu quản và hai viên sỏi trong thận.

Theo bác sĩ Hữu, ống soi mềm có ưu thế hơn ống cứng nhờ khả năng đi sâu lên hệ thống đài bể thận và uốn cong để tiếp cận những vị trí khuất. Nhờ đó, bác sĩ có thể xử lý nhiều vị trí sỏi trong cùng một cuộc can thiệp mà không cần tạo đường hầm qua da vào thận.

Êkíp đưa ống soi mềm qua đường tiết niệu, tiếp cận niệu quản đến vị trí viên sỏi lớn, sử dụng năng lượng laser để tán thành những mảnh nhỏ, giải phóng vị trí tắc nghẽn. Sau đó, bác sĩ tiếp tục đưa ống soi lên thận, lần lượt tiếp cận và tán những viên sỏi còn lại trong đài bể thận.

Cuối cùng, êkíp kiểm tra lại hệ thống đường tiết niệu sau khi xử lý sỏi, đảm bảo các vị trí sỏi được làm sạch. Toàn bộ ca can thiệp kéo dài khoảng 90 phút, ông Kiên được xuất viện vào ngày hôm sau. Bác sĩ khuyến cáo người bệnh nên uống đủ nước và theo dõi định kỳ để hạn chế nguy cơ hình thành sỏi mới.

Sỏi tiết niệu hình thành khi các khoáng chất và muối trong nước tiểu kết tinh, tạo thành những tinh thể rồi tích tụ thành sỏi. Sỏi có thể nằm trong thận, di chuyển xuống niệu quản hoặc bàng quang. Khi viên sỏi di chuyển hoặc gây tắc nghẽn dòng nước tiểu, người bệnh có thể xuất hiện đau vùng hông lưng, đau quặn từng cơn, tiểu buốt, tiểu máu, buồn nôn hoặc nôn. Tuy nhiên, một số trường hợp sỏi tồn tại trong thận hoặc gây tắc nghẽn nhưng triệu chứng không rõ ràng, chỉ được phát hiện tình cờ khi khám sức khỏe.

Theo bác sĩ Hữu, người từng bị sỏi tiết niệu có nguy cơ tái phát nên duy trì thói quen uống đủ nước, hạn chế các yếu tố làm tăng nguy cơ hình thành sỏi và tái khám theo lịch hẹn. Người chưa từng mắc bệnh cũng nên khám sức khỏe định kỳ, đặc biệt khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường như đau vùng hông lưng, tiểu buốt, tiểu máu, sốt hoặc thay đổi thói quen đi tiểu.

Trường hợp sỏi kích thước lớn hoặc nằm ở vị trí gây cản trở dòng nước tiểu nếu không được phát hiện và xử lý phù hợp có thể dẫn đến ứ nước thận, nhiễm trùng đường tiết niệu và lâu dài ảnh hưởng chức năng thận. Khi nghi ngờ mắc sỏi tiết niệu, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được thăm khám, từ đó lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.

*Tên nhân vật trong bài đã được thay đổi