Khối bàng quang tụt xuống âm đạo và lộ ra ngoài khiến bà C. vướng víu khi đi lại, đi tiểu không hết.
Gần một năm nay, bà L.H.C. (80 tuổi, Đồng Nai) đi lại vướng víu, khó chịu do xuất hiện khối “vật cản” lộ ra ngoài âm đạo. Ngoài ra, khối này chặn đường tiểu, khiến bà tiểu khó, tiểu không hết, phải dùng tay ấn đẩy khối vật cản vào trong mới đi tiểu hết được.
Nghĩ do sa tử cung, chị N.T.Q. (con gái bà C.) đưa mẹ đến khám chuyên khoa phụ sản tại nhiều bệnh viện. Do bà C. đã lớn tuổi, không đáp ứng được phẫu thuật nên bà được chỉ định đặt vòng nâng âm đạo pessary nhưng không hiệu quả.
Tưởng không còn cách nào điều trị cho mẹ thì chị Q. tình cờ đọc được thông tin báo chí về một trường hợp phụ nữ lớn tuổi có tình trạng tương tự mẹ của chị đã cải thiện sau điều trị tại Đơn vị Niệu nữ, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, nên quyết định đưa mẹ đến khám.
Tiến sĩ bác sĩ Lê Phúc Liên, Trưởng Đơn vị Niệu nữ, Trung tâm Tiết niệu – Thận học – Nam khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, khám lâm sàng và cho bà C. chụp cộng hưởng từ (MRI) vùng chậu. Kết quả cho thấy bà C. bị sa bàng quang độ 3-4.
Sa bàng quang hay sa tử cung cùng được xếp vào bệnh sa tạng vùng chậu. Đây là tình trạng các cơ quan tại vùng chậu (buồng trứng, tử cung, bàng quang, trực tràng, thành trước và thành sau âm đạo) tụt khỏi vị trí ban đầu do các nhóm cơ, dây chằng vùng chậu suy yếu, giảm khả năng nâng đỡ các cơ quan.
Trong đó, sa bàng quang là tình trạng phần dưới của bàng quang (bọng đái) tụt xuống âm đạo và lộ ra ngoài. Có 4 mức độ sa bàng quang. Trường hợp của bà C. là mức độ nặng nhất, bàng quang sa hoàn toàn qua âm đạo, khiến bà cảm thấy “cộm”, bất tiện khi di chuyển, tiểu khó.
Nếu không điều trị, khối sa bàng quang có thể bị viêm, khiến người bệnh bí tiểu. Nghiêm trọng hơn, khối sa có thể kéo niệu quản (ống dẫn nước tiểu từ thận xuống bàng quang) xuống và gây hẹp, dẫn đến thận ứ nước, nguy cơ suy giảm chức năng thận.
Để giúp bà C. cải thiện tình trạng sa bàng quang, bác sĩ Liên chỉ định phương pháp đặt lưới 4 nhánh (xuất xứ Đức) tại thành trước đạo. Tấm lưới có tác dụng nâng và cố định bàng quang về vị trí ban đầu. Một ngày sau phẫu thuật, bà C. không đau, dễ chịu, ăn uống bình thường, được xuất viện.
Theo nghiên cứu của Sáng kiến Sức khỏe Phụ nữ (thuộc Viện Y tế Quốc gia Hoa Kỳ), trên thế giới có khoảng 32,9%-34,3% phụ nữ bị sa bàng quang.
Tại Đơn vị Niệu nữ, Trung tâm Tiết niệu – Thận học – Nam khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, bác sĩ Liên cho biết trung bình mỗi tháng, khám và điều trị cho khoảng 60 phụ nữ gặp bị sa bàng quang.
“So với các nước phát triển, phụ nữ Việt Nam dễ mắc sa bàng quang nói riêng và sa tạng chậu nói chung. Một trong nguyên nhân quan trọng là do chưa chú trọng luyện tập sàn chậu sau sinh”, bác sĩ Liên cho biết.
Sa bàng quang rất phổ biến ở phụ nữ lớn tuổi do các cơ, dây chằng sàn chậu lão hóa, không còn khả năng nâng đỡ các cơ quan nằm ở vùng chậu. Ngoài ra, phụ nữ trải qua nhiều lần mang thai và sinh em bé, phụ nữ có tiền sử sinh khó, béo phì, táo bón, ho dai dẳng lâu ngày cũng thường bị sa bàng quang do cơ sàn chậu phải chịu áp lực lớn trong thời gian dài, dần suy yếu. Phụ nữ có người thân bị sa bàng quang cũng có nguy cơ mắc sau này.
Khi bị sa bàng quang, chị em có thể tự cảm nhận được khối bàng quang sa bằng tay hoặc khi đi lại, nhất là khi sa mức độ nặng. Bên cạnh đó, chị em có thể gặp các biểu hiện như: đau nhức, khó tiểu, bí tiểu, tiểu nhiều lần, tiểu són, cảm giác tiểu không hết, nhiễm trùng tiểu tái phát nhiều lần. Triệu chứng sa bàng quang không giống nhau ở mọi người.
Điều trị sa bàng quang phụ thuộc vào độ tuổi và tình trạng sức khỏe của người bệnh. Với phụ nữ lớn tuổi như trường hợp bà C., phương pháp đặt lưới nâng bàng quang là giải pháp phổ biến do ít xâm lấn, hiệu quả cao. Trường hợp người bệnh quá lớn tuổi, bác sĩ có thể chỉ định phẫu thuật Lefort khâu bít hoàn toàn âm đạo.
Ngược lại, với phụ nữ trẻ tuổi, sức khỏe tốt hơn, có nhu cầu sinh thêm em bé, nếu sa bàng quang mức độ nhẹ, thường được khuyến khích thường xuyên tập các bài tập sàn chậu (Kegel) để gia tăng sức mạnh cơ, dây chằng vùng chậu. Nếu không hiệu quả hoặc mức độ sa nặng hơn, bác sĩ có thể chỉ định phẫu thuật nội soi khâu treo cố định bàng quang.
Có thể phòng ngừa sa bàng quang bằng cách tập sàn chậu thường xuyên, đặc biệt trong giai đoạn sau sinh em bé; tránh các vấn đề sức khỏe gây tăng áp lực ổ bụng trong thời gian dài như ho hay táo bón; kiểm soát trọng lượng cơ thể.
Sa bàng quang có thể dẫn đến biến chứng viêm loét, bí tiểu, suy thận…, do đó, bác sĩ Lê Phúc Liên khuyến cáo chị em phụ nữ đang gặp vấn đề này cần đến bệnh viện có chuyên khoa Tiết niệu hay Đơn vị Niệu nữ để khám, đánh giá mức độ và điều trị phù hợp.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
