Anh Hải, 40 tuổi, thính lực tai trái gần như không còn, nay té đập tai phải xuống sàn, thủng màng nhĩ, trật khớp chuỗi xương con, vừa được phẫu thuật bảo tồn thính lực.

Anh Hải cho hay, khi vừa té xuống, tai phải đau nhói, sau đó ù tai, nghe kém, chảy dịch tai kéo dài 7 ngày không dứt nên đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM khám. Anh cũng có tiền sử tai trái bị viêm tai xương chũm nặng, đã phẫu thuật nhưng thính lực giảm nặng, nghe chủ yếu bằng tai phải.

ThS.BS.CKII Phạm Thái Duy, Trung tâm Tai Mũi Họng, nội soi tai ghi nhận màng nhĩ phải anh Hải thủng ¼ trước dưới, nghi ngờ màng nhĩ tách khỏi xương búa. Kết quả đo thính lực, đo nhĩ lượng ghi nhận anh Hải nghe kém hỗn hợp độ 3 hướng dẫn truyền (gián đoạn chuỗi xương con). Kết quả chụp CT 1975 lát cắt thấy một phần xương búa gián đoạn (tách khỏi) màng nhĩ, màng nhĩ hạn chế đánh giá.

Anh Hải được chẩn đoán thủng nhĩ do chấn thương kèm trật khớp chuỗi xương con. Đây là trường hợp ít gặp. “Người bệnh vốn nghe kém tai trái nên khi tai phải bị chấn thương, nguy cơ mất thính lực càng nghiêm trọng hơn, cần được điều trị sớm nhằm bảo tồn tối đa thính lực”, bác sĩ Duy nói.

Khi té ngã, vùng tai đập mạnh xuống sàn, va chạm đột ngột này tạo ra sóng áp lực lớn truyền qua ống tai ngoài, dồn trực tiếp lên màng nhĩ. Áp suất trong ống tai ngoài tăng đột ngột khiến vòi Eustache (có nhiệm vụ cân bằng áp suất hai bên màng nhĩ) không kịp mở ra để điều hòa áp suất trong tai giữa. Sự chênh lệch áp suất quá lớn giữa hai bên màng nhĩ vượt quá khả năng đàn hồi của màng nhĩ gây tình trạng rách, thủng màng nhĩ.

Trường hợp anh Hải, ngoài sóng áp lực làm thủng màng nhĩ, lực cơ học còn truyền sâu vào hòm nhĩ, nơi có chuỗi xương con (xương búa, xương đe, xương bàn đạp). Xương búa bám và di chuyển cùng màng nhĩ, khi bị chấn động mạnh và chênh lệch áp suất đột ngột, lực kéo căng vượt quá độ đàn hồi của mô sợi màng nhĩ khiến cán xương búa trật khỏi điểm bám với màng nhĩ.

Sau hội chẩn, các bác sĩ tiến hành phẫu thuật chỉnh hình tai phải và vá nhĩ cho anh Hải. Qua nội soi thám sát hòm nhĩ ghi nhận hòm nhĩ sạch và chuỗi xương con còn, riêng cán xương búa gián đoạn khỏi màng nhĩ. Bác sĩ gỡ mô xơ dính, chỉnh hình xương búa khớp vào màng nhĩ, sau đó, lấy mảnh ghép từ sụn của màng sụn nắp tai đặt vào lỗ thủng, cố định mảnh ghép.

Hậu phẫu, sức khỏe anh Hải ổn định và xuất viện sau một ngày. Tái khám 2 lần sau phẫu thuật, màng nhĩ kín, tai khô, vết mổ lành thương tốt. Kết quả đo thính lực cho thấy tình trạng nghe kém được cải thiện.

Theo bác sĩ Duy, triệu chứng chính của trật khớp chuỗi xương con là mất thính lực. Những triệu chứng đi kèm như ù tai, chóng mặt, liệt mặt… Còn triệu chứng thường gặp khi thủng màng nhĩ do chấn thương như đau nhói đột ngột, ù tai, nghe kém, cảm giác đau nhức sâu trong tai, chảy máu tai, chóng mặt nếu có tổn thương đến hệ thống tiền đình ốc tai.

Bác sĩ khuyến cáo người có triệu chứng bất thường sau chấn thương va chạm vùng tai nên đi khám bác sĩ Tai Mũi Họng càng sớm càng tốt. Ngoài ra, giảm tỷ lệ chấn thương đầu cũng giúp giảm tỷ lệ thủng nhĩ, trật khớp chuỗi xương con. Vì vậy nên đội mũ bảo hiểm khi tham gia giao thông, các môn thể thao mạo hiểm.