Hà Nội – Bé Quang, 13 tuổi, sốt, ho đờm, phù nề, nổi mày đay toàn thân, được bác sĩ xác định viêm phế quản cấp kèm ban dị ứng do nhiễm trùng.

Trước khi nhập viện, gia đình nghĩ bé Quang bị dị ứng thông thường nên tự cho uống thuốc dị ứng chứa hoạt chất desloratadine nhưng tình trạng không cải thiện. Trẻ bứt rứt, ho tăng dần nên được đưa đến khoa Nhi, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội khám.

ThS.BS Nguyễn Hữu Hiếu ghi nhận thời điểm nhập viện trẻ phù nề tay chân, sưng môi, toàn thân nổi ban đỏ dạng sẩn, ranh giới rõ. Trẻ sốt nhẹ 37,5 độ C, ho đờm nhiều, họng đỏ, phổi ran phế quản hai bên, chỉ số viêm CRP tăng cao gợi ý tình trạng viêm đường thở kèm theo tổn thương da. Bác sĩ chẩn đoán bé Quang mắc viêm phế quản cấp kèm ban dị ứng do nhiễm trùng.

Bác sĩ Hiếu phân tích, viêm phế quản cấp là tình trạng viêm niêm mạc đường dẫn khí, do virus hoặc vi khuẩn gây ra. Thông thường khi mắc bệnh, trẻ chỉ biểu hiện triệu chứng ở đường hô hấp. Tuy nhiên, ở trường hợp bé Quang, khi mầm bệnh xâm nhập, hệ miễn dịch không chỉ phản ứng tại đường hô hấp mà còn kích hoạt đáp ứng toàn thân. Thay vì chỉ tiết ra kháng thể tiêu diệt tác nhân gây bệnh, cơ thể tạo ra các “phức hợp miễn dịch” (sự kết hợp giữa kháng nguyên là tác nhân gây bệnh và kháng thể do cơ thể tạo ra để chống lại tác nhân đó) lưu hành trong máu, lắng đọng tại mao mạch dưới da. Điều này gây phản ứng viêm thứ phát làm giãn mạch, tăng tính thấm thành mạch, dẫn đến nổi mày đay, phù nề và ngứa toàn thân.

“Do cơ chế này không đơn thuần liên quan đến histamine như dị ứng thông thường nên việc dùng thuốc kháng histamine đường uống có thể không mang lại hiệu quả rõ rệt. Tình trạng ban ngứa chỉ có thể chấm dứt khi nguyên nhân nhiễm trùng được xử lý đồng thời”, bác sĩ Hiếu nhận định. Thêm rằng, nếu không được nhận diện và điều trị phù hợp, tình trạng bé Quang có thể kéo dài, gây khó chịu, ảnh hưởng sinh hoạt, thậm chí làm tăng nguy cơ biến chứng nhiễm trùng lan rộng như viêm phổi, nhiễm trùng huyết hoặc sốc nhiễm trùng trong các trường hợp nặng.

Bác sĩ xây dựng phác đồ điều trị bao gồm thuốc kháng sinh, và thuốc kháng histamin để kiểm soát tình trạng nhiễm trùng và phản ứng viêm. Sau 48 giờ điều trị, tình trạng bệnh nhi cải thiện rõ rệt: hết sốt, tỉnh táo, các mảng mày đay xẹp hoàn toàn, không còn phù nề hay ngứa. Trẻ hô hấp ổn định, phổi thông khí tốt, không khó thở, được xuất viện sau 5 ngày.

Bác sĩ Hiếu khuyến cáo, ban nhiễm trùng ở trẻ dễ gây nhầm lẫn với dị ứng đơn thuần hoặc các bệnh như sốt phát ban do virus, tay chân miệng, sốt xuất huyết.  Vì vậy phụ huynh cần theo dõi sát các biểu hiện bất thường ở trẻ. Nếu bé xuất hiện ban ngứa toàn thân kèm theo sốt cao, mệt nhiều, không cải thiện khi dùng thuốc dị ứng, hoặc thở rít, đau bụng, đau khớp cần đưa đến bệnh viện khám sớm để xác định đúng nguyên nhân. Tuyệt đối không tự ý mua thuốc hoặc kéo dài đơn thuốc cũ tại nhà để tránh làm chậm trễ chẩn đoán và nguy cơ bệnh diễn tiến nặng.

Để phòng bệnh, cha mẹ nên giữ ấm cho trẻ, đặc biệt vào sáng sớm và ban đêm; đảm bảo chế độ dinh dưỡng đầy đủ, cân đối; khuyến khích vận động và ngủ đủ giấc để tăng sức đề kháng. Đồng thời, cần vệ sinh mũi họng thường xuyên, cho trẻ uống đủ nước, giữ môi trường sống thông thoáng, sạch sẽ. Trẻ cần được rèn thói quen rửa tay đúng cách trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh và tiếp xúc với các bề mặt công cộng. Hạn chế đưa trẻ đến nơi đông người khi không cần thiết và đeo khẩu trang phù hợp khi ra ngoài.