TP HCM – Bào thai song sinh lưu trong bụng chị Trinh, thai còn lại chậm tăng trưởng được bác sĩ tiếp tục theo dõi trong 8 tuần đến khi chào đời.

ThS.BS Ngô Thị Bình Lụa, Trung tâm Sản Phụ khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, bác sĩ trực tiếp theo dõi thai cho chị Trinh cho biết trường hợp của chị Trinh có song thai với hai bánh nhau riêng biệt, một thai nhi đang tăng trưởng bình thường đột ngột lưu, thai còn lại bị giới hạn tăng trưởng còn tim thai khiến cho cả gia đình thai phụ rất lo lắng.

Theo bác sĩ Lụa, việc nuôi thai trong tử cung khi một thai song sinh đã lưu là thêm cơ hội hoàn thiện phổi, não và các cơ quan quan trọng, giúp giảm đáng kể nguy cơ biến chứng sơ sinh và di chứng lâu dài.

“So với việc sinh sớm, kéo dài thêm thời gian trong bụng mẹ còn giúp trẻ trưởng thành phổi và các cơ quan khác,  tăng cân tốt hơn, nâng cao sức đề kháng và khả năng thích nghi sau sinh”, bác sĩ Lụa nói.

Vợ chồng chị Trinh, 34 tuổi, đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM khám hiếm muộn năm 2024, sau 5 năm không có con. Bác sĩ Phạm Thị Mỹ Tú, Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, ghi nhận sức khỏe chồng bình thường, còn chị Trinh bị ứ dịch vòi trứng trái nên khó thụ thai tự nhiên.

Chị Trinh được kích trứng, thụ tinh trong ống nghiệm tạo phôi trữ đông, sau đó phẫu thuật kẹp cắt vòi trứng ứ dịch. Bác sĩ chỉ chuyển một phôi vào tử cung, nhưng phôi tự tách hai thai. Mang song thai đến tuần 28 thì một bé mất tim thai, chị vào Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM cấp cứu.

ThS.BS Ngô Thị Bình Lụa, Trung tâm Sản Phụ khoa,  Đa khoa Tâm Anh TP.HCM cho biết chị Trinh mang song thai hai bánh nhau, hai buồng ối tách biệt. Trường hợp này, một thai nhi mất đi không nguy hiểm bằng song thai cùng bánh nhau, tuy nhiên việc giữ thai nhi còn lại lúc này rất khó dự đoán.

Y văn thế giới ghi nhận một số ca thai lưu được đưa ra ngoài, bác sĩ giữ thai còn sống trong tử cung thêm vài tuần. Tuy nhiên, phương pháp này chủ yếu áp dụng khi cổ tử cung đã mở hoặc sản phụ đã chuyển dạ không thể giữ thai thứ nhất.

Trường hợp thai lưu chưa có dấu hiệu chuyển dạ, nếu can thiệp lấy thai lưu ra trước có thể tác động vào buồng tử cung làm kích thích co bóp, gây sảy thai còn lại.

“Tại thời điểm thai lưu, bác sĩ đã tham vấn gia đình xét nghiệm nước ối cho thai còn lại để tìm hiểu nguyên nhân thai giới hạn tăng trưởng, một thai lưu và có thêm thông tin để quản lý thai kỳ, tuy nhiên thai phụ và gia đình quyết định theo dõi chờ đợi và rất căng thẳng về tâm lý. Do đó, các bác sĩ theo dõi sát thai kỳ tránh xảy ra biến cố cho thai còn lại khi bé còn non tháng” bác sĩ Lụa lý giải.

Tuy nhiên, giữ lại bào thai lưu khiến tử cung có thể tăng nguy cơ cho người mẹ đối mặt nguy cơ nhiễm trùng trong buồng ối và rối loạn đông máu, đe dọa trực tiếp thai nhi còn lại. Việc giữ thai tồn tại cùng bào thai lưu trong bụng mẹ cũng có thể dẫn đến các di chứng về phổi và não bộ – trong trường hợp song thai hai bánh nhau tình huống này là rất hiếm tuy nhiên y văn cũng đã ghi nhận.

Bác sĩ kiểm tra phát hiện thai nhi còn lại có dấu hiệu chậm tăng trưởng, xuất huyết não, ruột phù và có dịch, trong khi đó mẹ bị thiếu máu nặng và tiểu đường thai kỳ. Để kiểm soát nguy cơ, các bác sĩ siêu âm Doppler theo dõi thai 3 ngày một lần, đồng thời điều trị tình trạng thiếu máu và tiểu đường thai kỳ của chị Trinh.

Thai nhi còn có bất thường dây rốn, thay vì cắm thẳng vào bánh nhau, dây rốn bám màng bánh nhau, làm giảm hiệu quả cung cấp máu và dinh dưỡng. Thai chỉ hấp thụ khoảng 30% dinh dưỡng, tăng nguy cơ suy dinh dưỡng, sinh non hoặc thai lưu.

Chị Trinh tăng cường bổ sung dinh dưỡng nhằm cải thiện tình trạng cho con. Mỗi ngày chị chia nhỏ đồ ăn ra 10 cữ, cố gắng tẩm bổ từ yến sào, sữa cao năng lượng, ngũ cốc, kèm hải sản, thịt bò…, cân nặng thai nhi vẫn không tiến triển. Cứ 3 ngày, chị đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM kiểm tra, siêu âm, đo cơn gò, xét nghiệm máu liên tục kiểm tra sức khỏe mẹ và bé.

ThS.BS La Hồng Châu, Trưởng đơn vị Hình ảnh học Sản Phụ khoa, Trung tâm Chẩn đoán hình ảnh và Điện quang can thiệp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh cho biết, thai nhi được theo dõi Doppler động mạch não giữa và động mạch rốn mỗi tuần để đánh giá tình trạng tưới máu và thiếu oxy não. Tại thời điểm 32 tuần, chụp cộng hưởng từ ghi nhận hình ảnh xuất huyết não thất 2 bên độ I, mức độ nhẹ, hầu như không ảnh hưởng đến sự phát triển của hệ thần kinh sau này.

“Điều bất ngờ là bào thai lưu không hề gây kích ứng cho mẹ mà từ từ lùi lại một bên góc tử cung, nhường không gian cho ‘người em’ tiếp tục phát triển”, bác sĩ Châu nói, thêm rằng những tuần siêu âm sau ghi nhận tình trạng xuất huyết não của thai giảm dần.

Đến tuần thai 36, bác sĩ Lụa đánh giá thai chậm tăng trưởng trong tử cung, quyết định mổ lấy thai sớm ngăn nguy cơ bào thai đột tử do suy dinh dưỡng, đồng thời tránh rủi ro nhiễm trùng tử cung cho mẹ khi phải duy trì một thai lưu quá lâu. Bé trai chào đời nặng 2 kg, khóc tốt, tự thở, không cần chăm sóc dưỡng nhi.

Những ngày đầu sau sinh, bé được theo dõi sát sao về hô hấp, tiêu hóa và thần kinh. Các chỉ số dần ổn định, bé có phản xạ tốt, bú khá và tăng cân đều. Do chào đời nhẹ cân, bé không đủ tiêu chuẩn lấy máu gót chân sàng lọc 73 bệnh lý di truyền bẩm sinh. Sau một tháng, bé tăng thêm 1,5 kg, đủ điều kiện xét nghiệm sàng lọc, kết quả hoàn toàn khỏe mạnh. Những tháng sau cân nặng bé tăng đều 800-900 g, các cột mốc phát triển đều tương đồng với trẻ đủ tháng. Hiện Sun hơn 8 tháng tuổi, nặng hơn 7 kg – gấp 3,5 lần lúc sinh.

“Con đã chiến đấu dũng cảm để đến với gia đình”, chị Trinh nói và dang tay đón em bé nay đã 7 tháng tuổi đang bò thoăn thoắt.