Bà Lan (99 tuổi, TP.HCM) đang ăn sáng thì vã mồ hôi, khó thở, diễn tiến nhanh thành suy hô hấp do sốc nhiễm khuẩn.

Trước khi được đưa tới Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (cơ sở P.Tân Sơn Hòa – Q.Tân Bình cũ), bà Lan xuất hiện ho, khò khè, nhiều đờm nhưng khó khạc, ăn uống ngày càng kém. Đến sáng ngày nhập viện, khi đang ngồi ăn, bà đột ngột mệt lả, vã mồ hôi, lơ mơ rồi thở ngáp từng cơn và được người nhà đưa đi cấp cứu.

Tại khoa Cấp cứu, các chỉ số sinh tồn cho thấy tình trạng đặc biệt nguy kịch. Huyết áp tụt xuống chỉ còn 66/44 mmHg, độ bão hòa oxy trong máu (SpO2) giảm còn 67%, người bệnh rơi vào suy hô hấp cấp. Các bác sĩ lập tức đặt nội khí quản, cho thở máy, sử dụng thuốc vận mạch để duy trì huyết áp trước khi chuyển khẩn vào khoa Hồi sức tích cực – Chống độc (ICU).

Bác sĩ CKI K’Bus, khoa ICU cho biết sau khi đánh giá toàn diện, ê-kíp xác định người bệnh bị sốc nhiễm khuẩn do nhiễm khuẩn đường tiết niệu, trên nền đái tháo đường, tăng natri máu và tăng huyết áp.

Sốc nhiễm khuẩn là biến chứng nặng nhất của tình trạng nhiễm trùng. Khi vi khuẩn và độc tố xâm nhập vào máu, cơ thể xảy ra phản ứng viêm quá mức, làm giãn mạch toàn thân, huyết áp tụt nhanh và giảm tưới máu đến các cơ quan quan trọng như não, tim, thận. Nếu không được hồi sức tích cực trong thời gian vàng, người bệnh có thể nhanh chóng rơi vào suy đa cơ quan và tử vong.

Ê-kíp duy trì thở máy để đảm bảo trao đổi khí, đặt đường truyền tĩnh mạch trung tâm và catheter động mạch để theo dõi huyết áp liên tục, sử dụng kháng sinh phổ rộng nhằm khống chế ổ nhiễm khuẩn, đồng thời truyền thuốc vận mạch duy trì huyết áp, kiểm soát đường huyết, điều chỉnh rối loạn điện giải và hỗ trợ dinh dưỡng.

Tuy nhiên, dù được điều trị và hồi sức tích cực, tình trạng vẫn tiếp tục diễn biến nặng. Bệnh nhân mê sâu, huyết áp phụ thuộc hoàn toàn vào thuốc vận mạch liều cao, huyết áp tâm trương giảm sâu do liệt mạch, phải duy trì thở máy với áp lực cao. Đường thở xuất hiện nhiều đờm đặc, lượng nước tiểu giảm rất ít, toàn thân phù – những dấu hiệu cho thấy tình trạng sốc nhiễm khuẩn đang ảnh hưởng đến nhiều cơ quan trong cơ thể, trên bối cảnh lớn tuổi, nhiều bệnh nền.

Trước diễn biến này, các bác sĩ quyết định chỉ định lọc máu liên tục bằng màng hấp phụ Oxiris ngay trong ngày đầu điều trị. Đây là kỹ thuật hồi sức chuyên sâu, vừa hỗ trợ chức năng thận, vừa giúp loại bỏ một phần các độc tố và các chất trung gian gây viêm trong máu, góp phần kiểm soát phản ứng viêm quá mức ở người bệnh sốc nhiễm khuẩn. Catheter lọc máu được đặt khẩn cấp, hệ thống lọc máu liên tục được kết nối ngay tại giường bệnh, song song với việc tiếp tục thở máy, duy trì kháng sinh và các thuốc vận mạch.

Sau gần 3 tuần điều trị tích cực, tình trạng người bệnh cải thiện từng bước. Huyết áp ổn định, không còn phụ thuộc thuốc vận mạch, các chỉ số nhiễm trùng được kiểm soát, chức năng thận phục hồi, bệnh nhân ngừng lọc máu liên tục và cai dần các biện pháp hồi sức. Người bệnh được chuyển khỏi khoa ICU để tiếp tục điều trị phục hồi tại chuyên khoa trước khi xuất viện.

Bác sĩ cho biết sốc nhiễm khuẩn thường khởi phát từ các ổ nhiễm trùng như viêm phổi, nhiễm khuẩn đường tiết niệu, nhiễm trùng ổ bụng hoặc da – mô mềm. Người cao tuổi, người mắc đái tháo đường, bệnh tim mạch, bệnh thận mạn hoặc có di chứng thần kinh là những nhóm có nguy cơ cao do sức đề kháng suy giảm và triệu chứng ban đầu thường không điển hình.

Bác sĩ khuyến cáo không nên xem nhẹ những thay đổi dù rất nhỏ ở người cao tuổi. Tình trạng ăn uống kém kéo dài, mệt mỏi nhiều hơn bình thường, ho dai dẳng, lừ đừ, ngủ nhiều hoặc giảm giao tiếp có thể là những biểu hiện sớm của một bệnh cấp tính, ngay cả khi người bệnh không sốt. Việc đưa người bệnh đi khám ngay từ giai đoạn này giúp phát hiện và điều trị sớm, hạn chế nguy cơ diễn tiến thành sốc nhiễm khuẩn, suy đa cơ quan. Khi đã xuất hiện các dấu hiệu như lơ mơ, vã mồ hôi, khó thở, tím môi, tụt huyết áp, tiểu ít hoặc khó đánh thức, cần nhanh chóng đưa người bệnh đến bệnh viện có khả năng hồi sức tích cực chuyên sâu để được xử trí kịp thời.

*Tên người bệnh đã được thay đổi