Bà Kim (50 tuổi, TP.HCM) xuất hiện nhiều cơn đau vùng ngực lan ra sau lưng, nghĩ là đau thần kinh liên sườn cho tới khi bất ngờ phát hiện mạch máu nuôi tim tắc nghẽn gần hoàn toàn.

Cơn đau đầu tiên xuất hiện từ hơn một tháng trước, bà uống thuốc giảm đau tại nhà. Đến khi khám tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (cơ sở P.Tân Hưng – Q.7 cũ), bác sĩ nghi ngờ bà Kim bị bệnh tim mạch, chỉ định chụp cắt lớp vi tính bằng công nghệ chụp CT hơn 100.000 lát cắt. Kết quả cho thấy nhiều nhánh động mạch vành bị hẹp nặng, có vị trí gần như tắc hoàn toàn (98%-99%), dù trước đó người bệnh không có biểu hiện bệnh điển hình như đau thắt ngực trái dữ dội, nặng ngực, khó thở…

Bà Kim nhanh chóng được can thiệp mạch vành, nong và đặt stent tại các nhánh tổn thương nặng. Thủ thuật diễn ra thuận lợi, dòng chảy mạch vành được tái thông tốt, không ghi nhận biến chứng. Sau can thiệp, bà Kim không còn đau ngực, hồi phục nhanh và xuất viện sau vài ngày theo dõi.

BS.CKI Hồng Văn In, Trưởng chuyên khoa Cấp cứu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (cơ sở P.Tân Hưng – Q.7 cũ) cho biết, trường hợp của bà Kim được đánh giá là may mắn bởi nếu không kiểm tra chuyên sâu, nguy cơ bỏ sót bệnh, người bệnh có thể bị đột tử tim. Đáng nói, bà Kim chưa từng ghi nhận bệnh lý nào liên quan tới tim mạch nên không có thói quen đi khám tầm soát tổng quát.

Theo bác sĩ In, thực tế nhiều người Việt Nam “đau mới đi khám” nên chỉ được phát hiện bệnh đã ở giai đoạn muộn. Theo đó, 65% bệnh nhân ung thư phổi tại Việt Nam được chẩn đoán ở giai đoạn 3 và 4, khiến cơ hội điều trị khỏi gần như không còn. Trong khi đó, khoảng 50% người tăng huyết áp không biết bệnh, chỉ 1/3 bệnh nhân được điều trị, nhiều người không tuân thủ điều trị.

Một báo cáo từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), các bệnh không lây nhiễm (NCDs) đang cướp đi sinh mạng của khoảng 41 triệu người mỗi năm, tương đương gần 3/4 tổng số ca tử vong trên toàn thế giới. Tại Việt Nam, NCDs là nguyên nhân của 80% số ca tử vong, trở thành thách thức y tế lớn dù quốc gia đã đạt nhiều tiến bộ trong chăm sóc sức khỏe.

Bệnh không lây nhiễm là những bệnh mạn tính, tiến triển âm thầm, không lây truyền, chủ yếu gồm tim mạch, ung thư, đột quỵ, bệnh hô hấp mạn tính và đái tháo đường… Đây là nhóm bệnh gây gánh nặng tử vong và tàn tật hàng đầu, nhưng phần lớn có thể phòng ngừa bằng lối sống lành mạnh.

Bác sĩ In cũng dẫn một vài số liệu đáng lo ngại. Cụ thể, tại Việt Nam, tỷ lệ tăng huyết áp của những người từ 25 tuổi trở lên là 25,1%, tức là cứ 4 người trưởng thành thì có 1 người bị tăng huyết áp. Đáng nói, trong số này có 52% người không biết mình bị tăng huyết áp.

BS.CKII Phạm Thị Thanh Tâm, Trưởng chuyên khoa Nội tổng hợp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (cơ sở P.Tân Hưng – Q.7 cũ) cho rằng, điểm chung của các bệnh nguy hiểm như tim mạch, đột quỵ hay ung thư… là tiến triển âm thầm trong nhiều năm. Người bệnh vẫn sinh hoạt, làm việc bình thường. Những biểu hiện ban đầu nếu có cũng rất mờ nhạt như mệt mỏi kéo dài, giảm tập trung, rối loạn giấc ngủ, tăng hoặc giảm cân không rõ nguyên nhân. Những dấu hiệu này dễ bị bỏ qua hoặc được lý giải bằng áp lực công việc, tuổi tác hay trách nhiệm gia đình.

Thực tế, không ít người chỉ tình cờ phát hiện bệnh khi kiểm tra sức khỏe vì một lý do khác. Có người tình cờ phát hiện tình trạng nhồi máu não khi đang đi khám vì mắt mờ, có người men gan tăng, mỡ máu cao trong khi vóc dáng gầy và sinh hoạt tưởng chừng lành mạnh. Một số trường hợp phát hiện tổn thương tuyến giáp, tim mạch hoặc thận khi bệnh chưa gây triệu chứng rõ ràng, bác sĩ Tâm cho biết thêm.

Theo bác sĩ Tâm, một trong những rào cản lớn khiến nhiều người chậm đi khám là tâm lý sợ phát hiện bệnh, đặc biệt là các bệnh mạn tính hoặc ung thư. Nỗi lo về chi phí điều trị, gánh nặng chăm sóc và ảnh hưởng đến cuộc sống khiến không ít người lựa chọn trì hoãn việc kiểm tra sức khỏe. Trong khi đó, phát hiện sớm thường giúp can thiệp đơn giản hơn, giảm chi phí và hạn chế biến chứng về sau.

Với người trẻ, sự chủ quan thường xuất phát từ suy nghĩ “còn trẻ thì chưa thể mắc bệnh mạn tính”. Với người trung niên, mệt mỏi thường bị xem là hệ quả tất yếu của tuổi tác. Trong nhiều gia đình, việc chăm sóc sức khỏe cá nhân lại bị xếp sau công việc và trách nhiệm với người thân.

Bác sĩ Tâm nhấn mạnh rằng phát hiện sớm không đồng nghĩa với mọi ca bệnh cần phải điều trị ngay. Ở nhiều trường hợp, việc nhận diện các yếu tố nguy cơ từ sớm chỉ nhằm giúp người bệnh điều chỉnh lối sống, chế độ ăn uống, tăng vận động và theo dõi định kỳ.

Chủ trương khám sức khỏe định kỳ, sàng lọc toàn dân tối thiểu mỗi năm một lần đã được Bộ Chính trị xác định tại Nghị quyết 72-NQ/TW và cụ thể hóa bằng Nghị quyết 282/NQ-CP, giao Bộ Y tế chủ trì triển khai trên toàn quốc. Bộ Y tế khẳng định đây là chủ trương có cơ sở khoa học, ý nghĩa nhân văn, giúp phát hiện bệnh sớm, giảm tải cho hệ thống y tế và nâng cao chất lượng, tuổi thọ người dân, đồng thời sẽ tiếp tục hoàn thiện kế hoạch, triển khai linh hoạt phù hợp điều kiện từng địa phương.

Bác sĩ Tâm khuyến cáo người dân cần lưu ý đi khám sớm khi có những thay đổi dù nhỏ như mệt mỏi, sức bền giảm, rối loạn giấc ngủ, thay đổi cân nặng, đau âm ỉ tái diễn hoặc cảm giác cơ thể “không còn như trước”. Ngoài ra, việc kiểm tra sức khỏe không chỉ dành cho người có triệu chứng, mà cần được thực hiện chủ động, thường xuyên, nhằm phát hiện sớm yếu tố nguy cơ, giảm gánh nặng điều trị và hạn chế biến chứng về sau.

*Tên người bệnh đã được thay đổi

Vào lúc 20h ngày 14/1/2026, Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh tổ chức tư vấn trực tuyến với chủ đề “Khám sức khỏe công nghệ cao ứng dụng AI – Thiết bị y tế hiện đại, Chuyên gia đầu ngành Xuân mới an khang – Cả năm vững vàng”.

Chương trình diễn ra trong 120 phút, với sự tham gia tư vấn của các chuyên gia: TTƯT.PGS.TS.BS Phan Quốc Hoàn – Giám đốc Trung tâm Xét nghiệm, BVĐK Tâm Anh Hà Nội; ThS.BS.CKII Châu Thị Ngọc Ánh – Phó Giám đốc Trung tâm Chẩn đoán Hình ảnh & Điện quang Can thiệp, BVĐK Tâm Anh TP.HCM; BS.CKII Phạm Thị Thanh Tâm – Trưởng chuyên khoa Nội Tổng hợp, BVĐK Tâm Anh TP.HCM.

Độc giả có thể đặt câu hỏi tại đây để được các chuyên gia tư vấn.