Người đàn ông 35 tuổi, bị xe máy cán qua vùng ngực, vỡ lách, thận và chấn thương nhiều vị trí, ê kíp cấp cứu Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (cơ sở P.Tân Hưng – Q7 cũ) lập tức kiểm soát đường thở, đặt nội khí quản, giúp người bệnh thoát khỏi nguy kịch ngừng tim.

Ông Xiếu đang đi xe máy trên đường Võ Chí Công thì va quẹt với xe container. Cú va chạm hất ông ngã xuống đường, bị một xe máy đi cùng chiều cán qua vùng ngực. Sau tai nạn, ông đau ngực dữ dội, khó thở, nằm bên đường với nhiều vết trầy xước ở tay chân và vùng bụng. Người nhà đến hiện trường, lập tức gọi cấp cứu Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (cơ sở P.Tân Hưng – Q7 cũ).

Nhận thông tin, 7 phút sau ê-kíp cấp cứu có mặt tại hiện trường. Các bác sĩ tiếp cận người bệnh khi anh vẫn tỉnh, có thể giao tiếp nhưng môi tái nhợt, thở khó, đau nhói vùng ngực. SpO₂ (độ bão hòa oxy máu) chỉ 82%, thấp hơn nhiều so với mức bình thường là 100%, mạch nhanh 120 lần/phút, huyết áp khoảng 120 mmHg.

Bác sĩ CKI Phan Quang Đạt, khoa Cấp cứu ghi nhận người bệnh có nhiều điểm đau nhói dọc các cung sườn trái, bụng chướng, đau vùng thượng vị. Vùng hạ sườn phải có mảng trầy xước lớn khoảng 20 x 10 cm, in rõ dấu bánh xe. Hai tay, vùng má và cằm cũng có nhiều vết trầy xước.

“Với tình huống nạn nhân bị xe cán qua vùng ngực, chúng tôi đặc biệt lưu ý nguy cơ chấn thương ngực và các tổn thương kín bên trong. Người bệnh vẫn còn tỉnh nhưng các chỉ số sinh tồn đã cảnh báo tình trạng có thể diễn tiến rất nhanh, nguy kịch bất cứ lúc nào. Do địa điểm xảy ra tai nạn cách xa các bệnh viện tuyến chuyên sâu, nếu chuyển viện ngay lúc này, người bệnh có nguy cơ suy hô hấp nặng hơn, tụt huyết áp và ngừng tim trên đường. Do đó chúng tôi ưu tiên đưa người bệnh đến nơi gần nhất, nhưng phải có đầy đủ năng lực cấp cứu chuyên sâu, nhằm kiểm soát đường thở, hỗ trợ hô hấp và hồi sức ngay tại chỗ, đảm bảo ổn định các chỉ số”, bác sĩ Đạt cho biết.

Ngay lập tức, ê kíp hỗ trợ hô hấp, đưa người bệnh lên xe cấp cứu. Ông Xiếu được kết nối monitor đa thông số để theo dõi SpO₂, ECG, huyết áp và nhịp thở, oxy được cung cấp ngay trên xe. Người bệnh được chuyển về Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7, ê kíp tại phòng khám nắm rõ thông tin ban đầu, sẵn sàng các phương tiện tiếp nhận ngay khi người bệnh được đưa về.

Tại phòng khám, SpO₂ người bệnh còn khoảng 75%, mạch tăng vọt từ 120 lên 130 rồi 160 lần/phút, môi tím tái, vã mồ hôi, tay chân lạnh. Có dấu hiệu lơ mơ, điểm Glasgow (thang đánh giá mức độ ý thức) từ 15 giảm còn 6, cho thấy ý thức suy giảm nghiêm trọng, không còn tự bảo vệ được đường thở, nguy cơ ngừng tim nếu không được kiểm soát kịp thời.

Nhận định nguy cơ suy hô hấp và suy tuần hoàn tiến triển, ê-kíp lập tức kích hoạt báo động đỏ nội viện. Người bệnh được đánh giá toàn diện và hội chẩn đa chuyên khoa. Máy siêu âm sẵn sàng ngay tại giường, bác sĩ nhanh chóng khảo sát các tổn thương bên trong. Người bệnh được nhận định đa chấn thương nặng, suy hô hấp, nguy cơ sốc chấn thương và tổn thương lồng ngực, ổ bụng.

Hình ảnh siêu âm tại chỗ gợi ý người bệnh đồng thời gặp chấn thương ngực, dập phổi, lá lách, niệu đạo, tràn máu màng phổi, gãy nhiều xương sườn, chấn thương kín ổ bụng.

Các bác sĩ lập tức đặt nội khí quản cho người bệnh, nhanh chóng kiểm soát đường thở. Bác sĩ đưa một ống chuyên dụng qua miệng vào khí quản để duy trì đường thở, hỗ trợ đưa oxy vào phổi.

“Đặt nội khí quản được chỉ định khi người bệnh suy hô hấp nặng, giảm oxy máu, không tự thở được và có nguy cơ ngừng tim. Với người bệnh đa chấn thương, đặc biệt là lồng ngực, sốc hoặc suy hô hấp có thể diễn tiến nhanh, việc kiểm soát đường thở kịp thời giúp bảo vệ tính mạng”, bác sĩ cho biết.

Sau khi đặt nội khí quản, đường thở được kiểm soát, bác sĩ đánh giá ông Xiếu đủ điều kiện chuyển đến cơ sở gần nhất có khả năng phẫu thuật xử trí tổn thương bên trong. Đường thở tiếp tục được duy trì và hỗ trợ hô hấp trong suốt quá trình chuyển viện.

Tại bệnh viện tiếp nhận, từ hồ sơ trước đó, kết hợp cùng kết quả hình ảnh học, ông Xiếu được xác định vỡ lách và vỡ thận. Người bệnh được đưa thẳng lên phẫu thuật cấp cứu, sau đó chuyển khoa Hồi sức tiếp tục điều trị. Tình trạng dần ổn định và hồi phục.

Theo bác sĩ Đạt, với các trường hợp đa chấn thương, nghi dập tạng hoặc chấn thương kín, người bệnh có thể chảy máu bên trong mà không biểu hiện rõ bên ngoài. Vì vậy, ngay từ những phút đầu, ê-kíp phải nhận diện được nguy cơ biến chứng thông qua các chỉ số. Đây là những bước quan trọng giúp bảo toàn tính mạng, ngăn tình trạng chuyển nặng trong quá trình vận chuyển, giúp người bệnh an toàn đến nơi phẫu thuật hoặc can thiệp chuyên sâu.

“Điều này đòi hỏi cơ sở cấp cứu không chỉ có ê-kíp được đào tạo bài bản mà còn phải đủ phương tiện hồi sức và khả năng thực hiện các kỹ thuật cấp cứu cần thiết liên tục từ hiện trường, trên xe cứu thương đến khi người bệnh vừa vào bệnh viện”, bác sĩ Đạt nói.

*Tên của người bệnh đã được thay đổi