Hẹp mạch vành phức tạp, chức năng tim suy giảm đáng kể, ông Ngọ được bác sĩ can thiệp đặt stent mạch vành dưới sự hỗ trợ thất trái tạm thời (iVAC)

Một 1 tuần trước khi nhập viện, ông Phạm Văn Ngọ (86 tuổi, Ninh Bình) xuất hiện cơn đau thắt ngực tăng dần, đặc biệt khi gắng sức, kèm khó thở khi đi lại nên được gia đình đưa đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội cấp cứu.

Theo ThS.BS Dương Công Lĩnh, khoa Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, kết quả chụp mạch vành cho thấy người bệnh bị xơ vữa lan tỏa nhiều nhánh động mạch vành, trong đó nặng nhất là động mạch liên thất trước hẹp tới 90% và thân chung động mạch vành trái hẹp 60-70% kèm vôi hóa nhiều. Siêu âm tim cũng ghi nhận chức năng co bóp của tim giảm rõ, phân suất tống máu (EF) chỉ còn 36%, thất trái giãn nhẹ và hở van hai lá mức độ vừa đến nhiều.

Người bệnh cần được can thiệp tái thông mạch vành sớm để khôi phục dòng máu nuôi cơ tim, ngăn nguy cơ tiến triển thành nhồi máu cơ tim cấp, suy tim nặng và các biến cố tim mạch nguy hiểm khác, song đây là ca bệnh mạch vành rất phức tạp, nguy cơ xảy ra biến chứng trong quá trình can thiệp cao hơn nhiều so với bình thường, khi mà chức năng tim của người bệnh chỉ bằng một nửa người bình thường. Ông Ngọ không chỉ cao tuổi, chức năng tim suy giảm mà còn mắc nhiều bệnh lý nền như tăng huyết áp, đái tháo đường type 2, rối loạn lipid máu, bệnh thận mạn.

“Tổn thương nằm ở những mạch máu quan trọng, cấp phần lớn lượng máu nuôi cơ tim. Nếu dòng máu qua vị trí này bị gián đoạn trong lúc can thiệp, tim có thể không còn đủ khả năng bơm máu nuôi cơ thể, dẫn đến tụt huyết áp nghiêm trọng, sốc tim, thậm chí ngừng tuần hoàn”, bác sĩ Lĩnh cho biết.

Sau hội chẩn, để đảm bảo huyết động ổn định trong suốt quá trình can thiệp đặt stent, êkíp đã sử dụng thiết bị hỗ trợ thất trái tạm thời iVAC. Thiết bị này được đưa vào cơ thể qua động mạch đùi, hoạt động như một “máy bơm phụ” cho tim, hút máu từ thất trái và bơm lên động mạch chủ đồng bộ với chu kỳ tim, giúp duy trì lượng máu đến các cơ quan, giảm gánh nặng cho cơ tim trong thời gian can thiệp.

Nhờ được hỗ trợ tuần hoàn, êkíp đã đặt stent thành công, tái lập dòng máu qua các vị trí hẹp nặng, trong quá trình can thiệp người bệnh không xuất hiện các biến cố tụt huyết áp, rối loạn nhịp, dòng chảy chậm nhờ dụng cụ IVAC… Sau thủ thuật, huyết động người bệnh ổn định, không ghi nhận biến chứng. Sau một tuần, ông Ngọ được xuất viện, tiếp tục dùng thuốc và tái khám theo hẹn.

Theo bác sĩ Lĩnh, bệnh mạch vành do xơ vữa là nguyên nhân hàng đầu gây nhồi máu cơ tim. Đặc biệt, tổn thương thân chung động mạch vành trái được xem là một trong những dạng nguy hiểm nhất vì nuôi dưỡng khoảng hai phần ba khối cơ tim thất trái. Khi kết hợp với suy tim giảm phân suất tống máu, nguy cơ biến chứng trong quá trình tái thông mạch vành tăng lên đáng kể.

Theo khuyến cáo mới nhất của Hiệp hội Tim mạch châu Âu (ESC) và Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ (ACC/AHA), ở những bệnh nhân can thiệp mạch vành nguy cơ cao, đặc biệt có tổn thương thân chung động mạch vành, nhiều nhánh mạch vành hoặc chức năng thất trái giảm nặng, việc sử dụng các thiết bị hỗ trợ tuần hoàn cơ học tạm thời có thể được cân nhắc ở những trường hợp phù hợp nhằm duy trì huyết động và tăng độ an toàn, tăng tỷ lệ thành công trong quá trình can thiệp phức tạp.

Theo bác sĩ Lĩnh, việc ứng dụng các thiết bị hỗ trợ tuần hoàn cơ học như iVAC đòi hỏi sự phối hợp của êkíp can thiệp giàu kinh nghiệm cùng hệ thống trang thiết bị hiện đại.

“Hiện kỹ thuật này mới được triển khai tại một số trung tâm can thiệp tim mạch lớn trên cả nước. Tại Việt Nam, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh là đơn vị thứ hai thực hiện thành công kỹ thuật, góp phần nâng cao khả năng điều trị các trường hợp can thiệp mạch vành nguy cơ cao”, bác sĩ Linh chia sẻ.

Bác sĩ Lĩnh khuyến cáo người cao tuổi hoặc người có các yếu tố nguy cơ như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn lipid máu, bệnh thận mạn, hút thuốc lá cần khám sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm bệnh, can thiệp kịp thời. Khi xuất hiện các dấu hiệu gợi ý bệnh mạch vành và nhồi máu cơ tim như đau thắt ngực, đau lan vai trái, hàm hoặc lưng, khó thở, vã mồ hôi lạnh, buồn nôn, đặc biệt nếu cơn đau kéo dài trên 15-20 phút hoặc xuất hiện khi nghỉ ngơi, cần đến ngay cơ sở y tế. Việc tái thông mạch vành càng sớm càng giúp bảo tồn cơ tim, giảm nguy cơ suy tim, rối loạn nhịp và tử vong.