Người bệnh bị đau thắt ngực do tái hẹp mạch máu trên nền stent cũ, được bác sĩ can thiệp tái thông bằng phương pháp mới nong bóng phủ thuốc.

Ông Ngô Văn Sáu (72 tuổi) đến thăm khám tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội do đau thắt ngực nghiêm trọng khoảng 1 tháng nay, tần suất đau ngày càng dồn dập. Đau ngực kèm khó thở thường xuất hiện sau khi tập luyện, làm việc nặng hay lên xuống cầu thang…; có thuyên giảm khi nghỉ ngơi. Tình trạng này diễn ra thường xuyên gây ảnh hưởng tới chất lượng cuộc sống và sinh hoạt hàng ngày của người bệnh.

Sau khi thăm khám lâm sàng, người bệnh được chỉ định làm các thăm dò chuyên sâu như xét nghiệm máu đánh giá chức năng gan, thận, tình trạng mỡ máu, men tim…; siêu âm tim đo sức căng cơ tim; thực hiện điện tâm đồ và chụp cắt lớp vi tính (CT) động mạch vành.

ThS.BS Nguyễn Tuấn Long, khoa Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội cho biết, bệnh nhân Sáu từng có tiền sử bệnh mạch vành, đã điều trị đặt stent khoảng 8 năm trước tại bệnh viện khác. Vì vậy, nếu kiểm tra mạch vành của người bệnh bằng các máy CT thông thường thì stent sẽ gây ra tình trạng nhiễu ảnh khiến việc chẩn đoán gặp hạn chế.

Tuy nhiên, tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, ông Sáu được chụp mạch vành bằng máy CT thế hệ mới Somatom Force VB 30 với chế độ khử nhiễu ưu việt, cho kết quả sắc nét, giúp bác sĩ phát hiện chính xác tổn thương hẹp nặng 80-90% trên nền stent cũ tại động mạch vành.

Tái hẹp trong stent là vấn đề có thể gặp ở bệnh nhân sau khi được can thiệp đặt stent động mạch vành. Tình trạng này dẫn đến bệnh mạch vành mạn tính với các biểu hiện của thiếu máu cơ tim như đau thắt ngực khi gắng sức. Nếu không điều trị kịp thời, thiếu máu cơ tim kéo dài có thể gây tổn thương cơ tim vĩnh viễn, suy tim. Trường hợp mảng xơ vữa trong lòng stent vỡ ra, hình thành cục máu đông gây tắc mạch, nguy cơ nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ.

Theo bác sĩ Long, khó khăn lớn nhất ở trường hợp này là ekip phải can thiệp trên nền stent cũ. Đoạn mạch lúc này đã mất đi sự mềm mại tự nhiên, nếu cố gắng đặt thêm 1 stent nữa chồng lên stent cũ thì stent sẽ càng dài ra khiến mạch máu xơ cứng, kém đàn hồi, tăng nguy cơ tiếp tục tái hẹp.

“Sau khi hội chẩn kỹ lưỡng, bác sĩ quyết định can thiệp bằng phương pháp mới – nong bóng phủ thuốc để tái thông đoạn mạch vành hẹp tắc”, bác sĩ Long nói. Đầu tiên ekip đưa dây dẫn từ động mạch quay để tiếp cận đoạn mạch vành hẹp tắc.

Khác so với khi can thiệp trên tổn thương mới có mảng xơ vữa mềm, các bác sĩ đã sử dụng loại bóng có các lưỡi dao siêu nhỏ trên bề mặt để cắt phá các tổn thương xơ vữa vôi hóa. Sử dụng bóng cắt tạo bước đệm để bóng áp lực cao mở rộng tổn thương dễ dàng và đồng đều hơn. Cuối cùng bóng phủ thuốc sẽ tiếp xúc hiệu quả với thành mạch, đây là loại thuốc ức chế sự phát triển quá mức của lớp nội mạc, từ đó ngăn ngừa tái hẹp trong stent tối ưu.

Sau 1 tiếng can thiệp, người bệnh tỉnh táo, hết hoàn toàn triệu chứng đau ngực, sinh hoạt bình thường, được xuất viện ngay ngày hôm sau.

Theo bác sĩ Long, phương pháp nong bóng phủ thuốc là xu thế mới trên thế giới trong vòng hơn 1 năm trở lại đây. Các nghiên cứu gần đây chứng minh rằng phương pháp này có hiệu quả tương đương với đặt stent, đặc biệt với trường hợp tái hẹp trong stent. Chính vì vậy các hiệp hội tim mạch uy tín thế giới như Hiệp hội tim mạch Châu Âu (ESC), Hiệp hội tim mạch Hoa Kỳ (AHA) đang khuyến cáo nong bóng phủ thuốc là phương pháp ưu tiên chọn lựa cho các trường hợp can thiệp tái hẹp trong stent.

Đối với tổn thương mới, phương pháp này cũng mang lại nhiều lợi ích, đặc biệt trong việc tránh làm cứng và giữ được khả năng co giãn tự nhiên của mạch máu, giúp ngăn ngừa nguy cơ tái hẹp sau can thiệp. Đồng thời, người bệnh có thể giảm thời gian phải sử dụng thuốc chống đông, từ đó giảm nguy cơ chảy máu.

Bác sĩ Long cũng lưu ý thêm rằng, điều này không có nghĩa là phương pháp nong bóng phủ thuốc có thể áp dụng cho mọi trường hợp và thay thế việc đặt stent. Để tối ưu hiệu quả can thiệp, bác sĩ cần hội chẩn và cân nhắc phương pháp phù hợp cho từng trường hợp cụ thể.

Năm 2022, có khoảng 315 triệu người mắc bệnh mạch vành trên toàn cầu. Bệnh lý này là nguyên nhân gây tử vong thứ ba trên thế giới, liên quan đến khoảng 17,8 triệu ca tử vong hàng năm. Can thiệp mạch qua da là một trong các phương pháp phổ biến để điều trị bệnh mạch vành. Theo nghiên cứu, tỷ lệ tái hẹp trong stent vẫn xảy ra với tỷ lệ 1%-2% mỗi năm.

“Sự phát triển của y học với các giải pháp tối ưu hơn giúp thêm nhiều người bệnh thoát khỏi gánh nặng bệnh tật, nâng cao chất lượng cuộc sống”, bác sĩ Long chia sẻ.

Bác sĩ Long cũng khuyên để phòng tránh bệnh mạch vành và nguy cơ tái hẹp sau can thiệp, hạn chế các biến chứng nguy hiểm, mọi người nên khám và tầm soát sức khỏe định kỳ. Thực hiện chế độ ăn khoa học giảm đường, muối, tránh thực phẩm chế biến sẵn; tăng cường rau xanh, trái cây, cá béo, ngũ cốc nguyên hạt; hạn chế rượu bia, cà phê, nước ngọt; bỏ thuốc lá. Tập luyện thường xuyên để nâng cao sức khỏe tổng thể, kiểm soát cân nặng, thư giãn và giảm căng thẳng.