Biên đạo Quang Đăng, 37 tuổi, bị rách gân vai sau một động tác chống tay tập nhảy; được bác sĩ phẫu thuật nội soi khâu gân thành công, dần phục hồi.

Tình trạng khiến nam biên đạo đau nhiều, không thể vận động vai và cánh tay như bình thường, đặc biệt là khi thực hiện các động tác dạng vai và xoay ngoài. Trước đó, nam biên đạo có tiền sử đau mỏi khớp vai phải gần 10 năm.

“Đây là trường hợp điển hình của tình trạng tích lũy vi chấn thương ở các khớp trong quá trình vận động”, ThS.BS.CKI Hồ Văn Duy Ân, Trung tâm Chấn thương Chỉnh hình, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết, thêm rằng nguy cơ tiềm ẩn đến từ tần suất vận động cao của Quang Đăng. Đối với khớp vai, các động tác giơ tay nhanh, mạnh qua khỏi đầu được thực hiện thường xuyên, trong khi mỏm cùng vai cong xuống nhiều hơn so với người bình thường, khiến gân chóp xoay ma sát nhiều và liên tục với rìa của mỏm cùng vai. Lâu ngày, gây viêm gân và rách gân vai (hội chứng cấn dưới mỏm cùng vai).

Ban đầu, khi các cơ và gân còn đủ khỏe, có thể bù trừ chức năng cho những tổn thương nhỏ nên không ảnh hưởng nhiều đến khả năng vận động. Tuy nhiên theo thời gian, tổn thương tích lũy ngày càng nhiều, vai bắt đầu yếu dần, đau khi vận động mạnh, hạn chế động tác.

Kết quả chụp MRI cho thấy Quang Đăng bị rách chóp xoay vai phải. Bác sĩ Ân đánh giá nếu không phẫu thuật sớm, người bệnh có nguy cơ rách ngày càng rộng hơn, giảm chức năng khớp vai, gây đau mạn tính, thoái hóa, thậm chí ảnh hưởng đến công việc của một biên đạo, vũ công.

Với những người có nhu cầu vận động tinh tế cao, một thay đổi nhỏ trong cảm giác ở khớp cũng có thể ảnh hưởng lớn đến công việc. Do đó, khó khăn của ca phẫu thuật không chỉ ở sửa chữa tổn thương giải phẫu, khôi phục sức mạnh và sự linh hoạt của cơ bắp, mà còn giúp người bệnh lấy lại cảm giác chuyển động của một biên đạo chuyên nghiệp.

Sau hội chẩn, bác sĩ chỉ định phẫu thuật cho nam biên đạo bằng phương pháp nội soi. Bác sĩ mở một vài cổng thao tác nhỏ ở vai phải, thông qua đó tiến hành mài phẳng mỏm cùng vai. Cuối cùng, khâu lại phần gân bị rách kỹ thuật khâu 2 hàng để đảm bảo mũi khâu chắc chắn, giảm nguy cơ tái rách. Đây là kỹ thuật mổ ít xâm lấn, bảo tồn tối đa các mô còn lành, hạn chế tổn thương không cần thiết và tối ưu khả năng phục hồi vận động tự nhiên của khớp vai sau mổ.

Nam biên đạo được tập vật lý trị liệu sớm. Ngày thứ hai sau mổ, không còn đau, có thể cử động nhẹ và chuẩn bị xuất viện. Tái khám tại bệnh viện sau một tháng, Quang Đăng được chỉ định tiêm huyết tương giàu tiểu cầu PRP (một chế phẩm tạo ra từ chính máu của người bệnh sau khi được xử lý) giúp kích thích quá trình sửa chữa và lành gân diễn ra nhanh, ổn định hơn. Bác sĩ Ân tiên lượng, sau 3 – 6 tháng, nam biên đạo có thể tập luyện và trở lại với công việc nghệ thuật. “Kể từ khi bị chấn thương vai, tôi cảm thấy rất bức bối, tập luyện cũng không dám hết sức”, Quang Đăng nói.

Theo bác sĩ Ân, rách gân chóp xoay vai thường là hậu quả của vận động quá sức như chơi thể thao, mang vác nặng hoặc va chạm mạnh do tai nạn, té ngã… Với tình trạng nhẹ và những người có nhu cầu vận động ít và trung bình, có thể điều trị bằng thuốc và tập vật lý trị liệu để giảm đau, cải thiện chức năng vai. Tuy nhiên rách chóp xoay vai thường có tỷ lệ tự lành rất thấp.

Để phòng ngừa chấn thương này, trong sinh hoạt hàng ngày, cần chú ý làm việc đúng tư thế, thực hiện các bài tập tăng cường sức mạnh các cơ bả vai… Đối với những người đã từng bị chấn thương, cần tuân thủ chỉ định của bác sĩ, đặc biệt là trong tập phục hồi chức năng, tránh trở lại với các hoạt động cường độ cao quá sớm.

Quang Đăng là vũ công, biên đạo múa và diễn viên nổi tiếng. Anh được biết đến rộng rãi hơn thông qua Vũ điệu rửa tay trong đợt dịch COVID-19 trên nền nhạc của ca khúc Ghen Cô Vy.