Kết hôn 3 năm vẫn chưa có con, anh Khánh, 29 tuổi, đi khám mới phát hiện vô sinh do tắc ống dẫn tinh nhưng trì hoãn điều trị khiến vợ bỏ đi.

Năm năm trước, khi đang công tác ở nước ngoài, anh Khánh có biểu hiện tiểu tiện ra mủ, sưng tinh hoàn một bên. Vì điều kiện y tế hạn chế nên anh không đi khám mà tự mua thuốc về uống, thấy hết sưng nên anh nghĩ đã khỏi bệnh.

Năm 2022, anh kết hôn. Sau 3 năm không có tin vui, vợ chồng đến khám tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh – Quận 8.

ThS.BS.CKII Dương Quang Huy, Trưởng đơn vị Nam học, Trung tâm Hỗ trợ sinh sản cho biết vợ anh bình thường, còn anh bị tắc ống dẫn tinh, được tư vấn thực hiện vi phẫu trích tinh trùng từ mào tinh (Microsurgical epididymal sperm aspiration – MESA), đồng thời phẫu thuật nối ống dẫn tinh. Không chấp nhận bản thân bị vô sinh bởi luôn nghĩ “con cái là vấn đề của phụ nữ”, anh Khánh trì hoãn điều trị.

Vợ anh mong con nhưng không thuyết phục được chồng, gia đình thường xuyên lục đục, cãi vã, nên chị đã bỏ đi. Tháng 3/2025 anh quay lại bệnh viện, cho biết mong muốn được điều trị để có thể kết nối lại hạnh phúc.

Theo bác sĩ Quang Huy, tắc ống dẫn tinh là tình trạng ống dẫn tinh trùng bị tắc nghẽn tại một vị trí nào đó nên khi quan hệ, nam giới đạt cực khoái và xuất tinh nhưng tinh trùng không thể thoát ra ngoài và thụ thai với trứng của người vợ. Thống kê cho thấy, có khoảng 1% nam giới bị vô tinh, trong đó 5% bị tắc ống dẫn tinh.

Nguyên nhân dẫn đến tình trạng này là do mắc bệnh viêm nhiễm hệ sinh dục như viêm tinh hoàn, viêm niệu đạo… tương tự trường hợp anh Khánh, hoặc do các khối u tại cơ quan sinh dục nam như ung thư tinh hoàn, nang túi tinh… hay do bẩm sinh hoặc tổn thương sau phẫu thuật vùng bẹn, chậu.

Nam giới bị bệnh tắc ống dẫn tinh thường có biểu hiện mào tinh bị tắc nghẽn, dẫn đến thay đổi về kích thước và cảm giác khác thường. Người bệnh có thể tự kiểm tra khi sờ nắn mào tinh hoàn và ống dẫn tinh, cảm thấy căng tức hoặc khó chịu. Dấu hiệu dễ nhận thấy nhất là dù quan hệ tình dục đều đặn và không sử dụng biện pháp tránh thai vẫn gặp khó khăn trong việc có thai tự nhiên.

Khi có các dấu hiệu nghi ngờ, nam giới cần đi khám để phát hiện và điều trị kịp thời. Bệnh được chẩn đoán bằng thăm khám tại cơ quan sinh dục, xét nghiệm nội tiết sinh dục, siêu âm hoặc sinh thiết tinh hoàn. Tùy từng trường hợp, người bệnh có thể được chỉ định phẫu thuật sửa chữa đường dẫn tinh, trong quá trình thực hiện, bác sĩ sẽ lấy tinh trùng từ mào tinh hay tinh hoàn để thụ tinh trong ống nghiệm hay tiêm tinh trùng vào bào tương của noãn.

Anh Khánh được bác sĩ Quang Huy cùng ê kíp gây mê, rạch da bìu để bộc lộ tinh hoàn ra bên ngoài, sau đó dùng kim chuyên dụng hút tinh trùng từ một ống mào tinh dưới sự quan sát của kính vi phẫu. Người bệnh được thu mẫu tinh trùng đủ cho một chu kỳ IVF, chuyển đến phòng LAB để trữ đông.

Sau đó, bác sĩ Huy thông nối ống dẫn tinh với mào tinh (phần phía trên tinh hoàn) cho anh Khánh bằng phương pháp vi phẫu thông nối tận – bên, nhằm loại bỏ tắc nghẽn trong ống dẫn tinh, giúp tinh trùng di chuyển từ mào tinh ra bên ngoài và có thể gặp trứng, từ đó tăng khả năng có con tự nhiên mà không cần sử dụng phương pháp hỗ trợ sinh sản.

Khác với phẫu thuật nối ống dẫn tinh sau triệt sản (thắt ống dẫn tinh) sẽ được thực hiện bằng kỹ thuật vi phẫu thông nối tận tận – tức nối 2 đoạn ống dẫn tinh đã thắt với nhau bằng chỉ siêu mảnh. “Anh Khánh bị tắc ống dẫn tinh, đòi hỏi kỹ thuật phức tạp hơn bởi kích thước ống ở mào tinh nhỏ hơn hơn ống dẫn tinh, cấu trúc bên trong xoay vòng khiến dòng chảy tinh trùng phải đổi chiều di chuyển, ảnh hưởng đến tỷ lệ thành công”, bác sĩ Huy lý giải.

Sau gần 120 phút, ca mổ thành công, anh Khánh được theo dõi và xuất viện trong ngày. Dự kiến, sau 10 ngày anh sẽ được xét nghiệm tinh dịch đồ để kiểm tra, từ đó lên kế hoạch điều trị tiếp theo.

Anh cho biết vô sinh là nguyên nhân khiến vợ chồng anh tan rã, vì vậy sau khi điều trị thành công, anh sẽ thông báo kết quả với vợ để quay về, cùng nhau có con tự nhiên. Bác sĩ Huy thông tin khi anh Khánh có tinh trùng, cả hai vợ chồng vẫn đang trong độ tuổi sinh sản, nếu quan hệ tình dục đều đặn thì tỷ lệ có thai tự nhiên sau 1 tháng khoảng 15-20%, sau 6 tháng tăng lên 78-85% và sau 1 năm là 90-95%.

Tại hệ thống IVF Tâm Anh, nguyên nhân vô sinh do nam giới chiếm 50% các trường hợp, một phần do tâm lý như anh Khánh, cho rằng không thể mang thai là tại người phụ nữ. Bác sĩ Huy nhấn mạnh vô sinh hiếm muộn không là câu chuyện riêng của ai, mà là vấn đề mà cả hai vợ chồng cùng phải trải qua.

“Với vấn đề sức khỏe sinh sản nam, cánh mày râu nên mạnh dạn tìm hiểu và chủ động thăm khám nam khoa định kỳ để theo dõi, tầm soát và bảo vệ bản thân cũng như hạnh phúc gia đình”, bác sĩ Huy nói, đồng thời thông tin tại IVF Tâm Anh, hiện đang ứng dụng “liệu pháp cặp đôi”, nghĩa là các cặp vợ chồng sẽ được thăm khám và điều trị toàn diện tại một trung tâm, giúp nâng cao tỷ lệ thành công, hạn chế di chuyển và tiết kiệm chi phí.