Tùng, 13 tuổi, ở TP.HCM có mảng da sần sùi ở má và cằm từ nhỏ, gia đình nghĩ là bớt thông thường nên không điều trị.

Gần đây, các tổn thương ngày càng gồ cao trên mặt, ngứa ngáy, ảnh hưởng thẩm mỹ gương mặt nên gia đình đưa Tùng đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM khám, điều trị.

BS.CKII Nguyễn Đỗ Trọng, khoa Ngoại Nhi, chẩn đoán Tùng có tổn thương dạng nevus (bớt da bẩm sinh) ở vùng má trái và cằm phải. Kết quả siêu âm cho thấy tổn thương khu trú ở lớp da, dày khoảng 3-3,3 mm, nhiều khả năng là bớt sùi thượng bì hoặc bớt tuyến bã.

Theo bác sĩ Trọng, các tổn thương dạng nevus có thể xuất hiện từ khi sinh hoặc trong những năm đầu đời. Phần lớn là lành tính nhưng có thể lớn dần theo thời gian, gây mất thẩm mỹ hoặc khiến việc theo dõi các thay đổi bất thường của da trở nên khó khăn hơn. Vị trí có thể ở bất kì chỗ nào trên cơ thể, nhưng thường gặp nhất ở mặt, cổ, ngực, lưng. Kích thước có thể nhỏ hay to chiếm cả một phần cơ thể.

Mẹ Tùng cho biết con gái lớn 17 tuổi (chị của Tùng) cũng có tổn thương da tương tự và đang được theo dõi điều trị. Theo bác sĩ, đa số trường hợp trẻ mắc nevus xuất hiện từ nhỏ, tuy nhiên khi có nhiều thành viên trong gia đình mắc bệnh thì gia đình nên khám để đánh giá kỹ hơn các yếu tố liên quan.

Trường hợp của Tùng, tổn thương có kích thước lớn nên không phù hợp điều trị bằng laser do khó loại bỏ hoàn toàn và nguy cơ để lại sẹo xấu cao hơn so với phẫu thuật. Sau hội chẩn, bác sĩ Trọng quyết định phẫu thuật để loại bỏ triệt để tổn thương ở má và cằm cho Tùng. Ca mổ gây mê nội khí quản diễn ra thuận lợi, bệnh nhi hồi phục tốt.

Sau hội chẩn, các bác sĩ thống nhất phẫu thuật cắt bỏ vùng tổn thương ở má và cằm cho Tùng. Ca mổ được thực hiện dưới gây mê nội khí quản. Êkíp cắt bỏ các tổn thương da, gửi mẫu bệnh phẩm làm giải phẫu bệnh để xác định chính xác bản chất tổn thương. Phẫu thuật diễn ra thuận lợi, không ghi nhận biến chứng.

“Hầu hết các trường hợp như Tùng thường lành tính, song tổn thương có thể lớn dần theo tuổi, ảnh hưởng thẩm mỹ và tâm lý của trẻ. Phẫu thuật giúp loại bỏ khối bớt, trả lại nét tự nhiên cho khuôn mặt”, bác sĩ Trọng giải thích.

Nevus là tổn thương da xuất hiện từ khi sinh ra hoặc trong những năm đầu đời, gặp ở khoảng 1-3 /1000 trẻ sinh sống. Tổn thương có thể biểu hiện dưới dạng nốt ruồi hoặc mảng da sẫm màu, phẳng hoặc gồ cao trên bề mặt da. Phần lớn là lành tính nhưng cần được theo dõi khi có dấu hiệu lớn nhanh, thay đổi màu sắc, hình dạng hoặc xuất hiện loét, chảy máu. Nguyên nhân liên quan di truyền, môi trường như bức xạ, hay hoá chất độc hại, hay các bệnh lý như hội chứng Gardner hay hội chứng Peutz – Jeghers.

Theo bác sĩ Trọng, tùy từng trường hợp, nevus có thể được theo dõi định kỳ, điều trị bằng laser hoặc áp nitơ lỏng nhiều lần tại chuyên khoa da liễu, hoặc phẫu thuật. Việc điều trị giúp hạn chế tình trạng tổn thương tiếp tục phát triển, gây mất thẩm mỹ, dễ bị cọ xát dẫn đến viêm nhiễm, chảy máu và hỗ trợ theo dõi các thay đổi bất thường của tổn thương da.

Bác sĩ khuyến cáo phụ huynh nên đưa trẻ đi khám khi phát hiện các bớt hoặc nốt ruồi bẩm sinh có dấu hiệu lớn nhanh, nổi gồ, thay đổi màu sắc hoặc ảnh hưởng đến sinh hoạt. Không nên tự ý bôi thuốc, đốt hoặc điều trị thẩm mỹ khi chưa có chỉ định chuyên khoa, bởi mỗi loại tổn thương da cần được đánh giá và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.

*Tên bệnh nhi đã được thay đổi.