Ivan, 11 tháng tuổi, quốc tịch Nga, đau bụng, nôn ói một ngày, uống thuốc không giảm, được bác sĩ tháo lồng ruột bằng bơm hơi, tránh nguy cơ hoại tử ruột.

BS.CKII Nguyễn Đỗ Trọng, khoa Ngoại Nhi, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, cho biết Ivan nhập viện trong tình trạng đau bụng, quấy khóc, mệt và nôn ói.

Kết quả siêu âm xác định Ivan bị lồng ruột cấp vùng hạ sườn phải. Thành ruột trong khối lồng vẫn còn được tưới máu, tuy nhiên các quai ruột non vùng bụng trái đã giãn và chứa nhiều hơi. Kết quả X-quang ngực không ghi nhận bất thường ở tim phổi, bệnh nhân đủ điều kiện để thực hiện can thiệp bơm hơi tháo lồng ruột.

Nhận định đây là trường hợp lồng ruột cấp, bác sĩ chỉ định tháo lồng khẩn cấp nhằm ngăn nguy cơ thiếu máu nuôi ruột, hoại tử ruột và các biến chứng nặng. Êkíp hội chẩn thống nhất thực hiện tháo lồng bằng hơi, đồng thời chuẩn bị sẵn phương án phẫu thuật nếu thủ thuật gặp khó khăn.

Sau khi gây mê toàn thân, các bác sĩ đặt ống thông dạ dày và ống thông hậu môn, sau đó bơm hơi với áp lực được kiểm soát bằng máy bơm bơi qua ba lần liên tiếp để đẩy đoạn ruột bị lồng trở về vị trí bình thường. Thủ thuật kéo dài khoảng 30 phút và diễn ra thuận lợi.

Sau thủ thuật, Ivan được theo dõi, bù dịch và dùng thuốc theo hướng dẫn của bác sĩ. Sau ngày thủ thuật, trẻ được siêu âm ổ bụng không còn ghi nhận hình ảnh lồng ruột hay dịch bất thường trong ổ bụng. Các bác sĩ chỉ phát hiện một số hạch mạc treo vùng bụng phải có đặc điểm hạch viêm phản ứng. Sau 3 ngày, bé ổn định sức khỏe và được xuất viện.

Một tuần sau xuất viện, Ivan tái khám, bác sĩ ghi nhận trẻ bú tốt không còn ọc ói, bụng mềm, không chướng, không sờ thấy khối bất thường. Siêu âm bụng không phát hiện dấu hiệu lồng ruột tái phát.

Theo bác sĩ Trọng, lồng ruột là tình trạng một đoạn ruột chui vào lòng đoạn ruột kế cận, gây tắc nghẽn đường tiêu hóa và chèn ép mạch máu nuôi ruột. Bệnh thường gặp ở trẻ từ 3 tháng đến 2 tuổi, đặc biệt ở nhóm dưới một tuổi, cao điểm trong thời điểm đổi mùa gây viêm hô hấp hay nhiễm trùng tiêu hóa.

Tháo lồng bằng bơm hơi hiện là phương pháp điều trị ưu tiên trong đa số trường hợp đến sớm. Để đảm bảo an toàn và tăng hiệu quả thủ thuật, trẻ thường được gây mê. Việc gây mê giúp trẻ không đau, không quấy khóc hay cử động, đồng thời giúp bác sĩ kiểm soát áp lực bơm hơi chính xác hơn, giảm nguy cơ biến chứng.

Phần lớn trường hợp lồng ruột ở trẻ không xác định được nguyên nhân cụ thể. Bệnh có thể liên quan đến tình trạng tăng nhu động ruột sau nhiễm siêu vi đường hô hấp hoặc tiêu hóa, phì đại mô lympho trong ruột, hoặc hiếm gặp hơn là do polyp, túi thừa Meckel và một số bất thường giải phẫu khác.

Giai đoạn đầu, trẻ thường đau bụng từng cơn, quấy khóc, nôn ói hoặc bỏ bú nên dễ bị nhầm với rối loạn tiêu hóa thông thường. Dấu hiệu đi ngoài phân nhầy máu màu đỏ thường xuất hiện muộn. Nếu không được điều trị kịp thời, trẻ có nguy cơ thiếu máu ruột, hoại tử ruột, thủng ruột, viêm phúc mạc và nhiễm trùng nặng.

Bác sĩ khuyến cáo phụ huynh đưa trẻ đến bệnh viện khi có biểu hiện đau bụng từng cơn, quấy khóc bất thường, nôn ói liên tục hoặc bỏ bú. Nếu được phát hiện và tháo lồng trong vòng 24 giờ đầu kể từ khi xuất hiện triệu chứng, trẻ có thể điều trị thành công bằng bơm hơi, không cần phẫu thuật.

*Tên bệnh nhân đã được thay đổi