An (Cần Thơ) phát hiện cận thị từ 1 tuổi, đeo kính thường xuyên nhưng độ cận vẫn tăng nhanh ở cả hai mắt do lệch thủy tinh thể bẩm sinh.

Gia đình cho biết dù đã đeo kính theo hướng dẫn của bác sĩ ở bệnh viện địa phương, bé vẫn thường xuyên dụi mắt, nheo mắt, cúi sát khi tìm đồ chơi, khó nhận biết và phân biệt đồ vật trong nhà nên được đưa đi khám chuyên sâu.

ThS.BS Dương Minh Phúc, Trung tâm Mắt Công nghệ cao, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM cho biết, khi tới khám, mắt trái bé An cận 13 độ, mắt phải 14 độ – mức hiếm gặp ở trẻ nhỏ.

Bác sĩ soi ánh đồng tử bằng đèn kết hợp soi đáy mắt trực tiếp cho thấy thủy tinh thể lệch khỏi vị trí bình thường – di chuyển xuống dưới, hướng về phía thái dương. An được chẩn đoán lệch hoàn toàn thủy tinh thể bẩm sinh.

Lệch thủy tinh thể là tình trạng thể thủy tinh không còn nằm đúng vị trí giải phẫu do dây treo (dây chằng Zinn) bị suy yếu, tổn thương hoặc đứt. Khi đó, thể thủy tinh có thể di lệch theo các hướng hoặc ra sau vào buồng dịch kính hoặc ra trước về phía tiền phòng. Nguyên nhân thường do chấn thương mắt hoặc bẩm sinh. Một số trẻ bị lệch thủy tinh thể từ khi sinh ra, giống như An, do liên quan đến các bệnh lý như hội chứng Marfan, Homocystin niệu, Weill, hoặc bất thường mống mắt. Do đó, bác sĩ tư vấn gia đình đưa bé tầm soát chuyên sâu các dị tật bẩm sinh dạng ẩn khác.

Đây chính là nguyên nhân khiến bé bị cận thị ngày càng nặng, dù đeo kính đúng độ. Khi lệch thủy tinh thể, khả năng hội tụ ánh sáng chính xác trên võng mạc bị suy giảm, dẫn đến các rối loạn thị giác như nhìn mờ, hình ảnh bị biến dạng hoặc xuất hiện song thị. Lệch thủy tinh thể hoàn toàn thường gây ra tật khúc xạ nặng và không ổn định giữa các lần đo, gây suy giảm thị lực rõ rệt và có thể dẫn đến các biến chứng như tăng nhãn áp, thậm chí mất thị lực vĩnh viễn, đòi hỏi can thiệp sớm.

Phẫu thuật treo thủy tinh thể là giải pháp triệt để cho tình trạng của An. Bác sĩ sẽ lấy thể thủy tinh bị lệch ra ngoài, thay bằng thủy tinh thể được thiết kế riêng phù hợp với tình trạng của bé và chỉnh sửa dây chằng Zinn để cố định thủy tinh thể nhân tạo về đúng vị trí. Phẫu thuật cần được thực hiện sớm để cải thiện thị lực, đồng thời theo dõi sát sau phẫu thuật để điều trị nhược thị.

Lệch thủy tinh thể bẩm sinh là bệnh ít gặp, khoảng 6/1.000 người mắc. Nếu không điều trị kịp thời, tình trạng này có thể dẫn đến các biến chứng nguy hiểm như tăng nhãn áp, viêm nhiễm, thậm chí suy giảm thị lực vĩnh viễn.

Lệnh thủy tinh thể bẩm sinh có thể nhận biết thông qua các biểu hiện ban đầu như nhìn mờ, độ khúc xạ cao bất thường và bất ổn định. Trẻ bị tật khúc xạ thường gặp khó khăn trong sinh hoạt và học tập, có xu hướng nheo mắt hoặc lại gần để nhìn rõ, dễ mỏi mắt, đau đầu.

Tật khúc xạ nặng còn có thể gây nhược thị (mắt lười). Tình trạng này làm giảm độ nhạy tương phản, độ sắc nét, khả năng nhận biết hình dạng và không gian. Nếu không điều trị kịp thời, trẻ có thể bỏ lỡ cơ hội phát triển và hoàn thiện thị lực (giai đoạn tốt nhất từ 0 đến 6 tuổi), thậm chí mất thị lực.

Bác sĩ Phúc tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh khuyến cáo phụ huynh nên đưa con khám mắt sớm khi trẻ có các dấu hiệu trên, đồng thời duy trì khám định kỳ 6-12 tháng một lần để phát hiện sớm bất thường.

*Tên người bệnh đã được thay đổi