TP.HCM – Búi trĩ xuất hiện từ một năm trước nay tăng kích thước khiến Tiên, 15 tuổi, bị trĩ nội lẫn ngoại, nứt hậu môn gây hạn chế vận động, phải phẫu thuật.

Một năm trước, gia đình phát hiện Tiên có búi trĩ nhỏ, xuất hiện khi đi vệ sinh rồi tự co vào. Thay vì đưa con đi khám, gia đình áp dụng một số mẹo dân gian trị bệnh trĩ cho em. Sau 1 tuần, không còn thấy búi trĩ nên gia đình nghĩ bệnh đã khỏi và không theo dõi thêm.

Gần đây, khối trĩ lại sa ra ngoài, to bằng đầu ngón tay cái, không tự co vào, đau nhiều khiến Tiên khó khăn khi ngồi và đi lại. Khám tại phòng khám gần nhà, Tiên được bác sĩ kê thuốc điều trị. Sau hai tháng, triệu chứng thuyên giảm nên em tự ngưng thuốc và không tái khám. Nay, búi trĩ tái phát, gia đình tự mua lại thuốc theo đơn thuốc cũ nhưng tình trạng không cải thiện nên đến khám tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM.

ThS.BS.CKII Lâm Thiên Kim, khoa Ngoại Nhi, cho biết kết quả nội soi hậu môn – trực tràng ghi nhận Tiên có cả búi trĩ nội và ngoại, cơ vòng hậu môn có ba vết rách, kích thước 2-3 mm. Bác sĩ chẩn đoán bé bị trĩ nội và trĩ ngoại có biến chứng, gây đau nhiều, nứt hậu môn cấp, kèm da thừa hậu môn. Hiện búi trĩ của Tiên không còn đáp ứng với điều trị nội khoa, khối trĩ không thể tự thu vào. Tiên cần phẫu thuật để giải quyết triệt để, tránh búi trĩ tiếp tục to lên và gây biến chứng.

Êkíp Ngoại Nhi tiến hành phẫu thuật cắt trĩ cho Tiên bằng kỹ thuật Milligan-Morgan, bóc tách búi trĩ từ vùng rìa hậu môn lên đến cuống mạch máu, khâu thắt cuống trĩ để cầm máu rồi cắt bỏ búi trĩ. Các cầu da và niêm mạc lành giữa những búi trĩ được giữ lại nhằm tránh hẹp hậu môn và bảo tồn chức năng cơ vòng. Đây là một trong những kỹ thuật kinh điển trong điều trị bệnh trĩ, có hiệu quả cao và tỷ lệ tái phát thấp, ít biến chứng hẹp hậu môn.

Sau khoảng 20 phút, toàn bộ búi trĩ được loại bỏ, bác sĩ Kim đồng thời cắt phần da thừa vùng hậu môn và khâu đóng vết mổ. Sau đó, Tiên được chuyển đến phòng hồi tỉnh, tiếp tục được theo dõi sát và chăm sóc hậu phẫu, truyền thuốc kháng sinh và giảm đau qua đường tĩnh mạch.

Tiên có thể đi lại, sinh hoạt nhẹ nhàng ngay trong ngày phẫu thuật và xuất viện sau ba ngày. Bác sĩ Kim hướng dẫn gia đình cách chăm sóc vết mổ tại nhà và hẹn tái khám sau một tuần. Bác sĩ lưu ý, bố mẹ cần đưa em tái khám đúng hẹn và uống thuốc đúng chỉ định. Bên cạnh đó, bệnh nhi cần uống đủ nước, bổ sung nhiều chất xơ trong bữa ăn, tránh ngồi xổm, vận động mạnh trong những tuần đầu sau mổ.

Trĩ là bệnh thường gặp ở độ tuổi trung niên từ 34-44 tuổi, phổ biến hơn ở nam giới. Tiêu chảy, táo bón là những yếu tố nguy cơ khiến trĩ hình thành và dễ tái phát.

Bác sĩ Kim cho biết, trong những năm gần đây, bệnh trĩ có xu hướng trẻ hóa, xuất hiện ở trẻ từ 15-16 tuổi. Nguyên nhân chủ yếu do thói quen ít vận động, chế độ ăn ít chất xơ, uống ít nước, thường xuyên sử dụng đồ ăn nhanh làm tăng nguy cơ táo bón.

Như trường hợp của bé Tiên, bệnh trĩ phát triển do táo bón kéo dài. Khi bị táo bón, trẻ phải rặn nhiều và dùng lực mạnh mỗi lần đi vệ sinh, làm tăng áp lực lên vùng hậu môn – trực tràng. Áp lực này lặp đi lặp lại trong thời gian dài khiến các tĩnh mạch ở vùng hậu môn bị giãn, ứ máu, dần hình thành búi trĩ. Bên cạnh đó, táo bón kéo dài khiến vùng da niêm mạc hậu môn bị căng giãn quá mức khi trẻ đi vệ sinh, dẫn đến nứt, rách hậu môn.

Nứt hậu môn gây đau rát mỗi khi đại tiện, khiến trẻ sợ đau và có xu hướng nhịn đi ngoài, càng khiến vết nứt lâu lành và dễ tái phát. Tình trạng kéo dài có thể khiến bệnh trĩ tiến triển, búi trĩ lớn dần, gây đau, chảy máu, ảnh hưởng sinh hoạt và tâm lý của trẻ.

Trường hợp trĩ nhẹ (độ 1, độ 2),bác sĩ thường ưu tiên điều trị nội khoa bằng thuốc kết hợp thay đổi chế độ ăn uống, sinh hoạt như tăng cường chất xơ, uống đủ nước, tránh rặn khi đại tiện. Khi búi trĩ không đáp ứng với điều trị nội khoa, các thủ thuật ít xâm lấn như thắt búi trĩ bằng vòng cao su, chích xơ hoặc quang đông hồng ngoại có thể được chỉ định, giúp làm teo nhỏ búi trĩ mà không cần phẫu thuật. Đối với trĩ độ 3, độ 4 hoặc có biến chứng (sa nghẹt, huyết khối, chảy máu nhiều), bác sĩ sẽ chỉ định phẫu thuật.

Bác sĩ Kim khuyến cáo, phụ huynh nên chủ động phòng ngừa táo bón cho trẻ bằng cách xây dựng chế độ ăn nhiều chất xơ, uống đủ nước, tập thói quen đi vệ sinh khoa học, đều đặn. Khi phát hiện trẻ có dấu hiệu bất thường vùng hậu môn như đau rát, chảy máu khi đi vệ sinh hoặc sờ thấy khối bất thường, phụ huynh cần đưa trẻ đi khám sớm. Đặc biệt, phụ huynh không tự ý điều trị tại nhà, dùng lại đơn thuốc cũ hoặc ngưng điều trị khi triệu chứng vừa thuyên giảm.

Với trẻ táo bón kéo dài hoặc tái diễn, việc điều trị không chỉ nhằm giúp trẻ đi ngoài dễ hơn mà cần xác định nguyên nhân và những biến chứng đi kèm. Tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, bác sĩ khai thác chế độ ăn, thói quen đại tiện, khám bụng và vùng hậu môn – trực tràng để tìm nguyên nhân táo bón. Trường hợp cần thiết có thể thực hiện xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh, nội soi hoặc các thăm dò chuyên sâu về chức năng hậu môn – trực tràng.

Tùy vào nguyên nhân, mức độ và biến chứng do táo bón gây ra, bác sĩ chọn phương pháp phù hợp từ điều chỉnh dinh dưỡng, vận động, thói quen đại tiện, dùng thuốc đến can thiệp.

* Tên nhân vật đã được thay đổi