Linh, 19 tuổi, vẹo cột sống “uốn khúc” qua hai bên đoạn ngực và thắt lưng mức độ nặng, vừa được phẫu thuật bắt 17 vít cố định.

Kết quả chụp X-quang tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM cho thấy cột sống của Linh vẹo thành hai đoạn cong rõ rệt, vùng ngực vẹo sang phải 34 độ và vùng thắt lưng vẹo sang trái 53 độ.

ThS.BS.CKII Hồ Hữu Dũng, Phó Giám đốc Trung tâm Chấn thương Chỉnh hình, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, cho biết ở người bình thường, cột sống không cong vẹo sang hai bên (góc vẹo bằng 0).

Mức độ cong vẹo cột sống của Linh rất lớn và sẽ tiếp tục gia tăng theo thời gian. “Nếu không điều trị, cột sống có thể cong vẹo thêm 1-3 độ mỗi năm, thúc đẩy nhanh thoái hóa cột sống sớm, gây đau lưng mạn tính, trượt đốt sống, chèn ép thần kinh”, bác sĩ Dũng nói, thêm rằng người bệnh còn có nguy cơ giảm dung tích phổi gây khó thở khi gắng sức, ảnh hưởng lớn sức khỏe và thẩm mỹ.

Linh tình cờ phát hiện lưng có dấu hiệu lệch sang hai bên cách đây gần một năm, đã điều trị bảo tồn bằng vật lý trị liệu, đeo đai nhưng không khỏi. Theo bác sĩ Dũng, tình trạng cong vẹo cột sống thường diễn tiến âm thầm, không có triệu chứng cụ thể, qua thời gian sẽ tăng dần do người bệnh tiếp tục sinh hoạt, vận động. Khi cột sống cong vẹo hơn 40 độ thì người bệnh cần phải phẫu thuật.

Trường hợp của Linh, sau hội chẩn, bác sĩ chỉ định phẫu thuật chỉnh vẹo cột sống qua lối sau, kết hợp bắt 17 vít chuyên dụng để định hình lại. Đây là phương pháp nắn chỉnh hiệu quả các trường hợp cong vẹo cột sống nặng và phức tạp.

Trong quá trình phẫu thuật, bác sĩ sử dụng vít kim loại bắt cố định vào các đốt sống bị cong vẹo, sau đó dùng thanh kim loại để kết nối các vít này lại với nhau, nắn chỉnh cột sống về hình dạng bình thường. Do độ cong vẹo cột sống lớn, nắn chỉnh quá mức có thể làm tổn thương thần kinh, dẫn đến liệt, do đó, bác sĩ đã sử dụng máy theo dõi chức năng tủy sống để đảm bảo người bệnh không bị biến chứng thần kinh mà vẫn nắn chỉnh tối đa vẹo.

Sau khi kết thúc ca phẫu thuật, tình trạng cong vẹo cột sống thắt lưng được nắn chỉnh xuống còn 17.2 độ, cong vẹo cột sống ngực còn 15.9 độ, tổng cộng 17 ốc vít đã được sử dụng.

Một tuần sau mổ, Linh có thể tự thực hiện các sinh hoạt cơ bản, đi lại nhẹ nhàng, không cần dụng cụ hỗ trợ. Hình dạng cột sống được phục hồi, cải thiện đáng kể dáng đi và chức năng vận động, ngăn ngừa sự tiến triển của cong vẹo cột sống về lâu dài.

Bác sĩ Dũng tiên lượng, tùy thuộc vào tốc độ liền xương, từ tháng thứ 3 đến tháng thứ 6, người bệnh có thể chơi các môn thể thao nhẹ nhàng như bơi lội, đi bộ. Vận động mạnh như chơi bóng đá, bóng rổ thường phải sau 6-12 tháng, khi xương đã liền vững.

Cong vẹo cột sống ở thanh thiếu niên thường là vô căn. Để phát hiện sớm cần thực hiện các chương trình tầm soát định kỳ, tầm soát sớm cho trẻ có tiền căn gia đình bị cong vẹo cột sống; quan sát dáng đi, độ cân bằng của hai bên cột sống ngực và cột sống thắt lưng,…

Bác sĩ cho biết, nếu phát hiện sớm, cong vẹo cột sống có thể điều trị bảo tồn như thực hiện các bài tập vật lý trị liệu tăng cường sức mạnh cơ cốt lõi, cải thiện sự dẻo dai và ổn định chức năng cột sống; đeo đai định hình cột sống, hỗ trợ tư thế sinh hoạt. Trường hợp nặng cần được phẫu thuật, bắt vít chỉnh hình và cố định lại cột sống.