Ông P. điều trị vết loét chân tại 7 cơ sở y tế nhưng vết thương tiếp tục lan rộng từ 2cm lên 15cm. Nếu vết thương không lành, người bệnh đối diện nguy cơ cắt cụt chân.

4 tháng trước, bàn chân phải của ông T.H.P. (66 tuổi, Tây Ninh) nổi bọng nước bằng hạt bắp, sau đó vỡ rỉ dịch rồi loét dần.

Chỉ cần nghe tin cơ sở y tế nào chữa được vết thương tiểu đường là ông P. tìm đến. Ròng rã gần 4 tháng điều trị không hiệu quả, vết loét lan từ 2cm lên 15cm, đau nhức, rỉ dịch, nhiều đêm mất ngủ. Ông bỏ cuộc,  không muốn điều trị nữa. Những lúc ngủ chập chờn, ông thường xuyên mơ thấy bàn chân bị cắt cụt.

Vài ngày sau, ông được gia đình và bạn bè động viên đến BVĐK Tâm Anh TP.HCM. Ông cho biết đây là cơ sở y tế thứ 8 ông tìm tới, với hy vọng điều kỳ diệu sẽ xuất hiện. “Biến chứng bàn chân coi như là giai đoạn cuối của bệnh tiểu đường rồi, không ngờ ngày này lại tới sớm như vậy”, ông P. thở dài.

Một cuộc hội chẩn nhanh chóng được thiết lập, tiến sĩ bác sĩ Lâm Văn Hoàng, Trưởng khoa Nội tiết – Đái tháo đường, BVĐK Tâm Anh TP.HCM, cho biết vết thương của ông P. là một vết thương mạn tính hình thành trên nền bệnh bọng nước tiểu đường (Bullosis Diabeticorum – BD). Chính việc chăm sóc, điều trị không đúng kỹ thuật như chạm vết thương liên tục, thay băng thường xuyên, thay không đúng kỹ thuật, dung dịch sát khuẩn có nguy cơ làm tổn thương mô hạt, bôi dung dịch sát khuẩn lên vết loét không đúng chỉ định… đã phá hủy cấu trúc các lớp da, phá vỡ hàng rào tự vệ dẫn đến tổn thương vùng xung quanh.

Vết thương của ông P. có tình trạng loét nông, chưa ảnh hưởng đến các mô sâu và xương. Xung quanh vết loét là các mảng da dày sừng do quá trình viêm mãn tính kéo dài. Ông P. được khám đánh giá các biến chứng chuyên sâu về bàn chân, những yếu tố liên quan đến quá trình lành thương như xơ vữa mạch máu, tình trạng tưới máu, các yếu tố thần kinh như: mất cảm giác bàn chân, biến dạng bàn chân, tình trạng nhiễm trùng, vi khuẩn, viêm tủy xương…

Người bệnh được điều trị kháng sinh, cắt lọc, chăm sóc vết thương thường xuyên và điều trị tổng quát các yếu tố liên quan đến lành thương. Việc cắt lọc thường xuyên giúp ông P. lấy đi những mô hoại tử, mảng mục và mô xơ chai. Người bệnh được đánh giá hàng ngày, hàng tuần, về tình trạng vết thương để xử trí kịp thời bằng các phương tiện, hiện đại với hiệu quả cao.

Bên cạnh đó, sử dụng các loại băng gạc giữ ẩm vết thương, gạc polyacrylate có phủ lớp lipido-colloid tẩm bạc khi vết thương đang nhiễm trùng và sử dụng gạc lipido-colliod tẩm sucrose octasulfate giúp tăng sinh mô hạt. Dung dịch rửa vết thương cần sử dụng dung dịch sát khuẩn chuyên biệt, có tính khử khuẩn cao nhưng không làm tổn thương lên mô, giúp tăng sinh mô hạt tốt.

Sau một tháng điều trị các bác sĩ đạt được thành công ban đầu, từ vết thương nặng đã lên mô hạt, biểu bì hóa, vết thương mờ dần. P. Ông ngủ sâu giấc, ăn ngon miệng hơn. Được sự tư vấn và động viên của bác sĩ, ông cũng hết tâm lý lo lắng và gạt bỏ đi suy nghĩ “biến chứng bàn chân tiểu đường là giai đoạn cuối của người tiểu đường”.

Bác sĩ Hoàng giải thích quá trình lành thương bình thường có 4 giai đoạn gồm: đông máu, viêm, tăng sinh mô hạt và biểu bì hóa và cuối cùng là giai đoạn tái cấu trúc. Tuy nhiên, ở người bệnh tiểu đường do các rối loạn chuyển hóa của bệnh, giai đoạn viêm có thể kéo dài từ vài tháng đến 2 năm, còn gọi là vết thương mạn tính. Vết thương mạn tính thường do vết loét tì đè, bàn chân tiểu đường, vết thương do môi trường, tổn thương da do tia bức xạ, phù bạch huyết, bệnh thần kinh, chứng xơ vữa động mạch, khối u,…

Bác sĩ khuyến cáo người bệnh tiểu đường khi có vết thương, đặc biệt vết thương ở bàn chân nên đến khám tại khoa Nội tiết – Đái tháo đường, BVĐK Tâm Anh, để được điều trị đúng kỹ thuật, giúp vết thương lành sớm. Một vết thương mạn tính có thể ảnh hưởng đến sức khỏe, tiêu tốn nhiều thời gian, kinh phí điều trị, nguy hiểm hơn nếu vết thương nhiễm trùng nặng phải cắt cụt chân. Điều quan trọng là phòng ngừa, người bệnh nên khám sớm trước khi có vết thương, phát hiện sớm các biến chứng bàn chân giúp điều trị kịp thời.