Chị X.T. (37 tuổi, Tây Ninh) trải qua ba năm không dám ăn cơm hay bất kỳ món chứa tinh bột nào vì ám ảnh tăng cân. Dù cố gắng ăn kiêng nghiêm ngặt, chị vẫn tăng thêm 8kg, kéo theo hàng loạt vấn đề sức khỏe và tâm lý.
Từ khi sinh con cách đây 6 năm, chị T. tăng liền 20 kg, từ 55kg lên 75kg. Dù cố gắng, chị chỉ giảm nhẹ xuống khoảng 70 kg rồi giữ nguyên. 3 năm trước, chị tìm cách giảm cân do áp lực và căng thẳng từ ngoại hình, quần áo không vừa, khó chọn đồ mặc, đồng thời cảm thấy mệt mỏi, khó thở khi vận động nhẹ.
Tự để ý thấy bữa nào mình ăn cơm, hôm sau cân nặng đều tăng lên ít nhiều, chị T. quyết định giảm dần lượng tinh bột trong các bữa ăn. Sau đó kiêng tuyệt đối tất cả các loại cơm trắng, gạo lứt, xôi, cháo, bún, miến, phở… Thỉnh thoảng chị ăn bắp hoặc khoai lang luộc để đỡ cơn thèm tinh bột. Toàn bộ thức ăn chỉ luộc hoặc hấp, không dám ăn đồ chiên, xào, cai hoàn toàn đồ ngọt, thậm chí không dám đến các bữa tiệc, liên hoan vì sợ không kiềm chế được. Cố gắng kiên trì trong 2 năm, chị chỉ giảm được 4 kg. Sau 3 năm, chị tăng lên 78kg.
“Có lần quá thèm đồ ăn, tôi buông thả đi một phần cơm gà lớn, uống trà sữa, bánh ngọt với bạn trong 1 ngày, hôm sau đã tăng liền 1 kg”, chị T. chia sẻ.
Có thời gian cả ngày chị chỉ ăn 1 bữa trưa, sáng uống 1 ly sữa không đường, ăn nhẹ lúc 4h rồi nhịn đến sáng hôm sau, cố gắng như vậy thì mới xuống được 1 – 2kg nhưng đến lúc bị bệnh, không ăn kiêng được, nửa tháng chị tăng 2 kg dù đang bệnh, ăn uống rất ít. Dù theo chế độ ăn kiêng nghiêm ngặt suốt 3 năm, chị vẫn tăng thêm 8kg so với thời điểm bắt đầu giảm cân.
Tăng cân khiến chị tự ti, không mua được quần áo yêu thích, vào cửa hàng chọn quần áo cỡ lớn cũng không mặc được, bởi như chị nói “vừa bụng thì lại rộng chỗ khác”, mỗi tháng chị phải đi may quần áo mới một lần.
Cơ thể nặng nề khiến chị làm gì cũng mệt, buổi tối ngủ không ngon giấc, nằm cũng thấy khó thở, hay bị hụt hơi, giật mình giữa đêm.
Khi đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, chị T. cao 1m56, nặng 78kg, chỉ số khối cơ thể 32.1 (kg/m2), béo phì độ 2 (độ cao nhất). Ngoài ra chị còn bị hội chứng ngưng thở tắc nghẽn khi ngủ, men gan cao, mỡ trong máu cao.
Bác sĩ CKI Phạm Thị Thu Hà, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, cho biết chị T. là một trong những trường hợp thừa cân béo phì lâu năm, khó giảm, chủ yếu do chế độ ăn uống không hợp lý và cơ địa khó giảm cân.
Việc áp dụng chế độ ăn quá nghiêm ngặt, cắt bỏ hoàn toàn tinh bột của chị T. đã làm mất cân bằng trong quá trình chuyển hóa của cơ thể. Vì thế, sau khi giảm được một số cân nhất định, chỉ cần chị T. ăn một lượng thực phẩm nhiều hơn dù chỉ một chút so với khi ăn kiêng, lập tức sẽ bị tăng cân trở lại, thậm chí còn tăng nhanh hơn.
Tình trạng tăng cân nhanh cũng là nguyên nhân gây nên hội chứng ngưng thở tắc nghẽn khi ngủ, nếu không điều trị, để diễn tiến nặng, chị T. có thể đối mặt với nguy cơ đột tử. Giảm cân là điều kiện tiên quyết để chị T. giảm bớt các triệu chứng này.
Ngoài đơn thuốc giảm cân được bác sĩ Hà chỉ định riêng, chị T. còn được chuyên gia dinh dưỡng tư vấn một chế độ ăn hợp lý, đủ chất để đảm bảo sức khỏe, không bị mệt mỏi khi giảm cân. Đồng thời, chuyên gia y học vận động dựa trên tình trạng sức khỏe, bệnh nền, sức bền của người bệnh để thiết kế các bài tập vận động phù hợp như đi bộ, đạp xe tại chỗ, nâng tạ tay, yoga… để thúc đẩy nhanh quá trình tăng cơ, giảm mỡ.
Tuần đầu tiên khi áp dụng theo liệu trình, chị giảm được 1kg, nhưng 2 tuần sau đó chỉ giảm 0,5kg. Chị từng nghi ngờ phương pháp giảm cân này không hiệu quả, định bỏ cuộc nhưng khi tái khám, được bác sĩ Hà phân tích kỹ về quá trình giảm cân nhanh (mất nước) và giảm cân chậm (tăng cơ, đốt mỡ) khi sử dụng thuốc kết hợp ăn uống, vận động, chị tiếp tục liệu trình.
Mỗi ngày chị đều dậy sớm, đi bộ tập thể dục khoảng 1 tiếng, cơ thể chị dần thích nghi. Thay vì đi thang máy, chị lựa chọn đi thang bộ lên tầng 8 chung cư khi về nhà mỗi ngày. Thay đổi rõ rệt nhất là chị không còn hụt hơi, khó thở, giật mình giữa đêm mà đã ngủ được đủ giấc.
Tái khám sau 1 tháng, chị T. giảm được 4kg và đang hy vọng sau 3 tháng sẽ giảm được 10 – 15kg.
Bác sĩ Hà cho biết, nhiều người có quan niệm sai lầm khi nghĩ rằng cắt giảm hoàn toàn tinh bột, ăn theo chế độ nghiêm ngặt sẽ giảm được cân bởi họ sẽ rơi vào vòng luẩn quẩn: ăn kiêng – trở lại chế độ ăn như cũ – tăng cân – ăn kiêng. Với những người có chế độ ăn chưa đảm bảo khoa học, việc lặp đi lặp lại quá trình này sẽ làm tăng nguy cơ mắc các bệnh mạn tính như tiểu đường, tim mạch.
Ngoài ra, chế độ ăn khắc nghiệt còn có nguy cơ tạo ra sỏi mật, mất cơ, mất cân bằng điện giải, nhịp tim bất thường, lượng đường trong máu thấp, bệnh gút cấp tính, rụng tóc, suy nhược và nhiều vấn đề khác. Vì thế, để giảm cân an toàn, hiệu quả, người thừa cân, béo phì cần được bác sĩ có chuyên môn khám, tư vấn và có liệu trình cho từng cá thể, kết hợp nhiều chuyên khoa: nội tiết, dinh dưỡng, vận động.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
