Ca mổ kéo dài 150 phút, êkip bác sĩ khéo léo đưa dụng cụ phẫu thuật mở bể thận tiếp cận vị trí sỏi san hô bám cứng, phân nhánh dày có nguy cơ nhiễm khuẩn vào máu.

“Đây là ca mổ phức tạp vì sỏi san hô lấp kín hết các đài thận nhưng các cổ đài lại rất nhỏ, do đó khó tiếp cận vị trí sỏi ở đường bể thận như các cuộc mổ thông thường. Êkip phải làm rộng đường mổ bằng cách mở (xẻ) nhu mô thận phải rất cẩn thận nếu không sẽ làm rách cổ đài gây xuất huyết” – ThS.BS CKII Phạm Thanh Trúc, Đơn vị Tiết Niệu, Trung tâm Tiết niệu – Thận học – Nam khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM cho biết sau cuộc mổ mở lấy sỏi san hô ở thận phải kéo dài 150 phút.

Trước đó, bà T.T.K. (54 tuổi, ở TP.HCM) bị đau vùng hông lưng âm ỉ hơn một tuần nên đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM kiểm tra. Kết quả xét nghiệm, siêu âm và chụp CT cho thấy bà bị sỏi san hô lấp kín hai bên thận. Ở thận phải, chiều dài sỏi là 7,6 cm và 7,2 cm ở thận trái, nhưng nguy hiểm hơn là sỏi đã phân nhánh dày, có nguy cơ nhiễm khuẩn vào máu.

Bác sĩ Trúc đưa ra hai phương án giải quyết sỏi san hô cho bà K. là nội soi tán sỏi thận qua da và mổ mở lấy sỏi. Với phương án mổ nội soi, có thể tiến hành 2-3 lần mổ mỗi bên thận mới đẩy được hết sỏi ra ngoài. Với phương án mổ mở, một lần sẽ lấy được hết sỏi san hô. “Tôi rất lo lắng vì đã lớn tuổi, ngại mổ mở nhưng sợ phải mổ nhiều lần hơn. Bác sĩ tư vấn nếu để lâu hơn có thể sẽ làm hư thận, do đó tôi quyết định chọn phương án mổ mở lấy sỏi luôn một lần” – bà K. cho biết.

Trong cuộc mổ đầu tiên, bác sĩ Trúc cùng êkip đã tiến hành mổ mở gắp sỏi san hô ở thận phải cho bà K. Các bác sĩ mở vào vùng lưng theo đường sườn thắt lưng, khéo léo mở (xẻ) bể thận để tiếp cận vị trí sỏi. Do kích thước sỏi san hô lớn, sần sùi, phân nhánh phức tạp không thể đưa nguyên khối ra ngoài nên bác sĩ đã cắt nhỏ sỏi, đồng thời tiến hành bơm hút, rửa bể thận để loại bỏ những mảnh sỏi khác. Tại cuộc mổ, bác sĩ đã lấy hết toàn bộ sỏi san hô ở thận phải của người bệnh ra ngoài, gồm một viên sỏi lớn như quả trứng gà so, các nhánh sỏi sần sùi bên cạnh viên sỏi lớn và nhiều mảnh sỏi nhỏ khác.

Sau phẫu thuật, sức khỏe bà K. hồi phục nhanh chóng, ăn uống ngon miệng, đi lại được nhẹ nhàng trong phòng bệnh. Sau 5 ngày, bà được xuất viện trước thời gian dự kiến (7 ngày). Một tháng sau, khi đã hồi phục hẳn, dự kiến bà sẽ được tiến hành cuộc mổ thứ hai để lấy hết sỏi san hô ở thận trái.

Bác sĩ lưu ý người bệnh sau mổ cần chú ý theo dõi sức khỏe, kiểm tra định kỳ chức năng thận 3 tháng một lần, kiểm soát chế độ ăn uống. Cần uống đủ nước để tăng bài tiết nước tiểu, đào thải cặn sỏi, hạn chế khả năng lắng đọng nước tiểu, bổ sung các loại trái cây chứa nhiều vitamin C và khoáng chất như cam, quýt, chanh, ổi, đu đủ, kiwi. Bổ sung thực phẩm giàu vitamin A, D, B6 như sữa, lòng đỏ trứng gà, hải sản và các loại rau củ quả như diếp cá, cà rốt, cần tây, ớt chuông, rau xanh. Người bệnh nên hạn chế ăn nhiều muối, đường và lượng đạm động vật đưa vào cơ thể.

Sỏi san hô là loại sỏi tiết niệu phức tạp, có hình dạng phân nhánh, cứng có thể gây tắc nghẽn hoàn toàn hoặc một phần ở thận. ThS.BS CKII Phạm Thanh Trúc cho biết, nếu sỏi san hô lấp đầy sẽ khiến bể thận bị tắc nghẽn, có thể dẫn đến suy thận nếu không được điều trị kịp thời hoặc gây nhiễm khuẩn huyết đe dọa đến tính mạng.

Sỏi san hô phát triển âm thầm, ít triệu chứng rõ rệt nên người bệnh khó nhận ra. Chỉ đến khi có các triệu chứng đau hông lưng, đau âm ỉ, tiểu máu thì khối sỏi san hô đã hình thành với kích thước lớn trong cơ thể người bệnh. “Như trường hợp của bà K. do đau âm ỉ vùng hông lưng nên mới đến viện kiểm tra, qua chụp CT mới thấy được kích thước sỏi đã lớn, phân nhánh nguy hiểm. Nếu không xử lý kịp thời, sỏi san hô sẽ ngày càng phát triển, gây ứ nước nặng dẫn đến mất chức năng thận, gây suy thận hoặc gây nhiễm khuẩn huyết” – bác sĩ Trúc cho biết.

Bác sĩ Trúc đến thăm, động viên bà K. sau cuộc mổ. Sau 3 ngày, bà đã ăn uống ngon miệng, đi lại nhẹ nhàng được trong phòng bệnh. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM

Khi có dấu hiệu nghi ngờ có sỏi, bác sĩ lưu ý người bệnh cần đến bệnh viện có chuyên khoa Tiết niệu để được các bác sĩ làm xét nghiệm, chẩn đoán và đưa ra phác đồ điều trị kịp thời để phòng ngừa các biến chứng của sỏi.