Lịch tiêm vắc xin cúm cho trẻ em chi tiết, cha mẹ nên biết

Lịch tiêm vắc xin cúm cho trẻ em đầy đủ, chi tiết theo khuyến cáo của Bộ Y tế giúp bố mẹ dễ dàng ghi nhớ lịch tiêm và chủ động cho con tiêm vắc xin đủ liều, đúng lịch nhằm phòng ngừa hiệu quả bệnh cúm mùa cũng như các biến chứng nguy hiểm do cúm gây ra. Vắc xin cúm mùa được chứng minh có hiệu lực bảo vệ rất cao, lên đến 90% ở cả trẻ em và người lớn.

Bài viết được sự tư vấn chuyên môn của BS Nguyễn Văn Mác Toàn, Quản lý Y khoa vùng 1 Miền Trung Tây Nguyên, Hệ thống Trung tâm tiêm chủng VNVC.

Trẻ em bị cảm cúm có nguy hiểm không?

Cúm là bệnh truyền nhiễm cấp tính do các virus gây ra, lây nhiễm trực tiếp từ người bệnh sang người lành thông qua đường hô hấp. Bất cứ ai cũng có nguy cơ mắc cúm, nhưng tỷ lệ lây nhiễm cao nhất ở trẻ em (~ 20-30% mỗi năm). Trẻ em mắc cúm có thể đối mặt với nhiều biến chứng nghiêm trọng như viêm phổi, viêm màng não, viêm cơ tim, suy hô hấp và nhiễm khuẩn thứ phát, thậm chí có thể khiến trẻ tử vong nếu không được phát hiện sớm, chăm sóc và điều trị đúng cách.

Các chuyên gia cho biết cúm dễ dàng xâm nhập và tấn công trẻ em, đặc biệt là trẻ dưới 5 tuổi bởi đây là nhóm có sức đề kháng kém do hệ miễn dịch đang trong giai đoạn phát triển và hoàn thiện, chưa đủ cứng cáp để bảo vệ cơ thể. Thêm vào đó tình trạng bỡ lịch tiêm chủng và thiếu hụt nhiều loại vắc xin quan trọng trong chương trình Tiêm chủng mở rộng càng khiến nhiều trẻ em rơi vào “khoảng trống miễn dịch” nên nguy cơ mắc các bệnh truyền nhiễm là rất cao.

Thống kê cho thấy mỗi năm, cúm mùa gây ra một tỷ trường hợp nhiễm trùng trên toàn thế giới, lên tới 5 triệu trường hợp nặng và khiến nửa triệu trường hợp tử vong. Khoảng 10% số trường hợp nhiễm cúm theo mùa xảy ra ở trẻ em dưới 5 tuổi, với 870.000 trường hợp phải nhập viện điều trị trên toàn cầu. (1)

Trẻ em mắc cúm không chỉ gánh chịu những ảnh hưởng nặng nề do cúm gây ra mà còn gây tổn thất chi phí đáng kể cho gia đình và xã hội, bao gồm cả chi phí y tế trực tiếp và chi phí gián tiếp do cha mẹ phải chăm sóc con bị bệnh nên mất năng suất lao động và còn làm tăng nguy cơ lây nhiễm chéo cho các thành viên trong gia đình.Tiêm vắc xin cúm là biện pháp phòng ngừa ưu tiên để bảo vệ trẻ em khỏi căn bệnh nguy hiểm.

Vì sao nên tiêm vắc xin cúm cho trẻ em?

Bố mẹ hoặc người giám hộ trẻ nên ghi nhớ lịch tiêm vắc xin cúm cho trẻ em để chủ động đưa trẻ đi tiêm bởi:

• Trẻ em, đặc biệt là trẻ dưới 5 tuổi rất dễ mắc cúm và có thể gặp các biến chứng nghiêm trọng hơn so với người lớn như viêm phổi, viêm màng não, viêm cơ tim, suy hô hấp và nhiễm khuẩn thứ phát, thậm chí là tử vong.
• Virus cúm là tác nhân gây bệnh cực kỳ nguy hiểm bởi chúng thường xuyên biến đổi (thay đổi tính kháng nguyên) theo chu kỳ năm và khiến vắc xin cúm mùa không còn khả năng bảo vệ cơ thể trước các chủng virus cúm đã thay đổi.
• Hiệu lực bảo vệ của vắc xin cúm chỉ kéo dài từ 6 tháng đến 12 tháng nên việc tiêm nhắc hàng năm là rất quan trọng.
• Thành phần của vắc xin cúm luôn được xem xét và điều chỉnh mỗi năm nhằm đảm bảo sự tương đồng với các chủng virus cúm đang lưu hành. Chính vì vậy, các tổ chức y tế khuyến cáo trẻ em cần được tiêm phòng vắc xin cúm mùa hàng năm để cơ thể tiếp tục tạo kháng thể cần thiết chống lại sự xâm nhập và tấn công của chủng virus cúm mới. (2)

Các loại vắc xin phòng cúm cho bé

Hiện, các loại vắc xin phòng cúm cho bé được cấp phép và lưu hành tại Việt Nam gồm: vắc xin Influvac (Hà Lan), Vaxigrip (Pháp), vắc xin GC FLU Quadrivalent (Hàn Quốc), vắc xin Ivacflu-S (Việt Nam) và vắc xin cúm công nghệ mới dạng xịt FluMist (AstraZeneca, Anh – sản xuất tại Mỹ).

1. Vắc xin Vaxigrip (Pháp)

Vắc xin Vaxigrip là vắc xin cúm tam giá phòng được 3 chủng virus cúm gồm: 2 chủng cúm A là A/H1N1, A/H3N2 và 1 dòng cúm B/Victoria. Vaxigrip là vắc xin cúm bất hoạt dạng mảnh. Virus cúm trong vắc xin đã được bất hoạt và tinh chế nên không còn khả năng gây bệnh, nhưng vẫn giúp cơ thể tạo đáp ứng miễn dịch để phòng ngừa cúm mùa. Vắc xin được chỉ định tiêm cho trẻ từ 6 tháng tuổi và người lớn.

2. Vắc xin Influvac (Hà lan)

Vắc xin Influvac (Hà Lan) là loại vắc xin bất hoạt được nghiên cứu và sản xuất bởi hãng Abbott – Hà Lan. Vắc xin giúp phòng ngừa bệnh cúm do 4 chủng cúm gây ra bao gồm 2 chủng cúm A (H1N1, H3N2) và 2 chủng cúm B (Yamagata, Victoria), chỉ định tiêm cho trẻ từ 6 tháng tuổi trở lên và người lớn.

3. Vắc xin GC FLU Quadrivalent (Hàn Quốc)

Vắc xin GC FLU Quadrivalent (Hàn Quốc) là loại vắc xin bất hoạt, chứa các kháng nguyên được phân tách từ 2 chủng cúm A (H1N1, H3N2) và 2 chủng cúm B (Yamagata, Victoria) giúp phòng ngừa hiệu quả bệnh cúm. Vắc xin được nghiên cứu và sản xuất bởi hãng Green Cross (Hàn Quốc), được chỉ định tiêm cho trẻ từ 6 tháng tuổi trở lên và người lớn.

4. Vắc xin Ivacflu-S (Việt Nam)

Vắc xin Ivacflu-S 0,5ml (Việt Nam) là loại vắc xin phòng bệnh cúm mùa hiệu quả, được sử dụng rộng rãi để phòng ngừa cúm ở trẻ em từ 6 tháng tuổi và người lớn.

5. Vắc xin Flumist (Mỹ)

Vắc xin FluMist (Mỹ) là vắc xin cúm sống giảm độc lực dạng xịt mũi, được nghiên cứu và sản xuất bởi AstraZeneca Pharmaceuticals LP (Mỹ), thuộc Tập đoàn Dược phẩm AstraZeneca (Anh). Vắc xin giúp phòng ngừa bệnh cúm do 3 chủng virus cúm gây ra, gồm 2 chủng cúm A (H1N1, H3N2) và 1 dòng cúm B (Victoria), được chỉ định cho trẻ từ 2 tuổi đến dưới 18 tuổi. Vắc xin được sử dụng bằng cách xịt trực tiếp vào hai bên mũi, không cần kim tiêm.

Tiêm vắc xin cúm cho trẻ em giá bao nhiêu?

Tiêm vắc xin cúm cho trẻ giá bao nhiêu là thắc mắc của rất nhiều phụ huynh. Vắc xin cúm thế hệ mới luôn nằm trong danh sách các loại vắc xin “siêu hot” được nhiều người quan tâm và săn đón bởi tính hiệu quả và độ an toàn cao cho cả trẻ em và người lớn.

Hiện nay, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh đang có các loại vắc xin cúm tứ giá, tam giá, cúm dạng xịt công nghệ mới cho hiệu quả bảo vệ vượt trội, có thể phòng ngừa 3 hoặc 4 chủng virus cúm nguy hiểm khác nhau gồm virus cúm A H1N1, virus cúm A H3N2 và 2 loại virus cúm B.

Giá của các loại vắc xin cúm này được niêm yết công khai trên bảng giá như sau:

Tuy nhiên, mức giá này có thể thay đổi theo từng thời điểm, Quý Khách hàng có thể liên hệ với Trung tâm tiêm chủng BVĐK Tâm Anh để được tư vấn chi tiết giá vắc xin cúm chi tiết cho trẻ nhỏ và cả gia đình.

Lịch tiêm vắc xin cúm cho trẻ em bài bản

Các chuyên gia cho biết tiêm vắc xin cần phải đủ liều và đúng lịch thì cơ thể mới có đủ thời gian hình thành kháng thể chống lại các tác nhân xâm nhập và tấn công. Chính vì vậy, để phòng bệnh cúm hiệu quả cho con, bố mẹ hoặc người giám hộ cần lưu ý lịch hệ mới cho hiệu quả bảo vệ vượt trội, có thể phòng ngừa 3 hoặc 4 chủng virus cúm nguy hiểm khác nhau gồm virus cúm A Htiêm vắc xin cúm cho trẻ em để giúp con được phòng ngừa chủ động trước bệnh cúm mùa và các biến chứng nguy hiểm do bệnh gây ra.

Liều tiêm và lịch tiêm vắc xin cúm ở trẻ em gồm vắc xin Influvac (Hà Lan), Vaxigrip (Pháp), vắc xin GC FLU Quadrivalent (Hàn Quốc), vắc xin Ivacflu-S (Việt Nam) như sau:

• Trẻ em từ 6 tháng tuổi trở lên và người lớn: tiêm liều 0,5 ml.
• Trẻ em từ 6 tháng tuổi đến dưới 9 tuổi nếu trước đây chưa từng tiêm vắc xin cúm thì tiêm 02 mũi. Mũi 2 cách mũi 1 tối thiểu 1 tháng. Sau đó tiêm nhắc lại mỗi năm một lần.
• Trẻ từ trên 9 tuổi và người lớn thì tiêm 01 mũi. Sau đó tiêm nhắc lại mỗi năm một lần.

Đối với vắc xin cúm công nghệ mới dạng xịt FluMist (AstraZeneca, Anh – sản xuất tại Mỹ) được sử dụng cho trẻ từ 2 tuổi đến dưới 18 tuổi có lịch xịt như sau:

• Đối với trẻ từ 2 tuổi đến dưới 9 tuổi, nếu chưa từng tiêm/xịt vắc xin cúm, khuyến cáo sử dụng 02 liều cách nhau ít nhất 4 tuần; sau đó nhắc lại 01 liều mỗi năm. Nếu đã từng tiêm/xịt vắc xin cúm, khuyến cáo dùng 01 liều cơ bản và nhắc lại 01 liều mỗi năm
• Đối với trẻ từ 9 tuổi đến dưới 18 tuổi, sử dụng 01 liều cơ bản và nhắc lại 01 liều mỗi năm.

Ai nên tiêm và không nên tiêm phòng cúm?

1. Ai nên tiêm vắc xin phòng cúm mùa?

• Tổ chức Y tế (WHO) khuyến cáo bất kỳ ai từ 6 tháng tuổi trở lên đều nên tiêm vắc xin cúm bởi vắc xin sẽ giúp giảm nguy cơ mắc bệnh, giảm tỷ lệ nhập viện cũng như các biến chứng nghiêm trọng do cúm gây ra, đồng thời tạo miễn dịch cộng đồng vững chắc, bảo vệ những người xung quanh không bị lây nhiễm chéo.
• Ngoài ra, những người thuộc nhóm có nguy cơ cao mắc bệnh và gặp biến chứng nguy hiểm như người lớn trên 65 tuổi, người có hệ miễn dịch suy yếu, người có bệnh nền mạn tính thường xuyên tái phát như tim mạch, cao huyết áp, viêm phổi, COPD, đái tháo đường, suy thận, phụ nữ có thai, nhân viên y tế, người chăm sóc bệnh nhân, người thường xuyên du lịch đều cần tiêm vắc xin cúm để bảo vệ cơ thể. (3)

2. Ai không nên tiêm vắc xin phòng cúm mùa?

• Không tiêm vắc xin cúm mùa cho người có tiền sử phản ứng dị ứng với các thành phần có trong vắc xin cúm mùa từ lần trước.
• Không tiêm vắc xin cúm mùa cho người mắc phải biến chứng thần kinh hiếm gặp Guillain-Barré do vaccine cúm.
• Không tiêm vắc xin cúm mùa cho người không đảm bảo sức khỏe trước khi tiêm chủng.

Tiêm vacxin cảm cúm cho trẻ em bao lâu thì có tác dụng?

Các tổ chức Y tế uy tín trên thế giới cho biết vắc xin cúm khi tiêm vào cơ thể không phát huy hiệu lực bảo vệ ngay mà phải khoảng 2 tuần sau khi tiêm, các kháng thể đặc hiệu mới hình thành đầy đủ và cung cấp khả năng bảo vệ cơ thể chống lại các chủng virus cúm đang lưu hành. Đó chính là lý do vì sao cần tiêm vắc xin cúm trước khi mùa cúm diễn ra ít nhất là 2 tuần đến 1 tháng để cơ thể đảm bảo có đủ thời gian sản xuất ra lượng kháng thể cần thiết.

Việt Nam là quốc gia lưu hành bệnh cúm quanh năm, cả cúm Nam bán cầu và cúm Bắc bán cầu. Vì vậy, để chủ động “đối phó” với dịch bệnh, Bộ Y tế khuyến cáo trẻ em cần được tiêm vắc xin cúm mùa sớm trước khi vào mùa cúm, gồm tháng 3 – 4 và tháng 9 – 10 hàng năm, sau đó tiêm nhắc lại hàng năm.

Tiêm vaccine cúm cho trẻ em có tác dụng phụ không?

Vắc xin cúm là loại vắc xin bất hoạt, được nghiên cứu và bào chế từ các chủng virus cúm đã bị giết chết hoặc làm suy yếu nhưng kháng nguyên vẫn còn để kích thích hệ miễn dịch hoạt động tạo kháng thể bảo vệ và không còn khả năng gây bệnh cho con người. Tổ chức Y tế thế giới khẳng định, vắc xin cúm đã giúp giảm đến 60% bệnh tật liên quan đến cúm và giảm các trường hợp tử vong do cúm đến 70 – 90%. (4)

Các nghiên cứu lâm sàng chỉ ra rằng, vắc xin cúm khi tiêm vào cơ thể trẻ có thể gây ra một số tác dụng phụ ở mức độ nhẹ và trung bình cho thấy sự đáp ứng miễn dịch của cơ thể, sẽ tự khỏi sau vài giờ hoặc vài ngày mà không cần điều trị. Cụ thể:

• Phản ứng tại chỗ tiêm: đau nhức cánh tay, tại vị trí tiêm có thể sưng, đau, mẩn đỏ.
• Phản ứng toàn thân: sốt, đau đầu, đau cơ, buồn nôn, mệt mỏi, choáng váng.

Trong một số ít trường hợp rất hiếm gặp, vắc xin cúm có thể gây ra một số phản ứng nghiêm trọng như sốt cao kéo dài, tim đập nhanh, khó thở, thở khò khè, nổi mề đay, vùng môi hoặc quanh mắt bị sưng,… lúc này cần khẩn trương đưa trẻ đến các trung tâm tiêm chủng gần nhất để được can thiệp và cấp cứu kịp thời.

Đối với vắc xin cúm dạng xịt, các tác dụng phụ thường gặp nhất của vắc xin xịt mũi là những triệu chứng nhẹ tại mũi và họng, thường tự thuyên giảm. Trong đó, phổ biến nhất là chảy nước mũi hoặc nghẹt mũi, đau họng và sốt trên 37,8°C (hoặc >100°F). Sốt thường gặp hơn ở trẻ nhỏ từ 2 đến 6 tuổi.

Cách phòng bệnh cúm cho trẻ em khi tiếp xúc với người bị cúm

Cúm là một trong những bệnh hô hấp rất phổ biến ở trẻ em, có khả năng gây nhiều biến chứng nguy hiểm, không chỉ ảnh hưởng đến sự phát triển thể chất và trí tuệ mà còn có khả năng đe dọa tính mạng nếu không được chăm sóc và điều trị đúng phương pháp. Để phòng bệnh cúm cho trẻ em, bố mẹ hoặc người giám hộ trẻ cần lưu ý:

• Ghi nhớ lịch tiêm cúm cho trẻ em và cho trẻ đi tiêm vắc xin cúm hàng năm. Bởi đây là cách phòng bệnh chủ động và hữu hiệu nhất hiện nay để ngăn chặn nguy cơ mắc cũng như những ảnh hưởng nghiêm trọng của cúm đối với sức khỏe trẻ.
• Tập cho trẻ thói quen giữ gìn vệ sinh cá nhân, rửa tay thường xuyên trước và sau khi ăn, ho, hắt hơi, đi vệ sinh hoặc có tiếp xúc với người ngoài. Tắm gội sạch sẽ để cơ thể loại bỏ các mầm bệnh có hại ẩn náu trên da.
• Vệ sinh mũi họng thường xuyên để giúp hệ hô hấp trên của trẻ được thông thoáng, dễ chịu, đồng thời đẩy bụi bẩn ra ngoài và góp phần ngăn ngừa viêm nhiễm.
• Hạn chế đến những nơi đông người và tránh tiếp xúc với những người đang mắc bệnh hoặc có dấu hiệu mắc bệnh cúm. Trong trường hợp bất khả kháng phải tiếp xúc với người mắc bệnh cúm thì cần giữ khoảng cách và đeo khẩu trang cẩn thận. Sau đó, cần rửa tay sạch bằng dung dịch sát khuẩn.
• Xây dựng chế độ dinh dưỡng khoa học, uống nhiều nước, nghỉ ngơi hợp lý kết hợp thể dục thể thao để tăng cường sức đề kháng cho trẻ.
• Thường xuyên vệ sinh môi trường sống xung quanh bằng cách dọn dẹp nhà cửa, lau dọn các ngóc ngách, khử trùng các bề mặt để không gian sống của trẻ luôn thông thoáng, sạch sẽ.
• Đi khám bác sĩ nếu phát hiện trẻ có các triệu chứng bất thường bởi các triệu chứng của cúm rất dễ nhầm lẫn với cảm lạnh.

Cần làm gì khi trẻ em bị cúm?

Cúm là bệnh hô hấp rất phổ biến ở trẻ em nhưng hiện nay nhiều bố mẹ vẫn chưa nắm rõ cách chăm sóc trẻ khi mắc cúm tại nhà như thế nào hoặc khi nào thì cần đưa trẻ đến bác sĩ? Hiểu biết và nắm rõ những việc cần làm khi trẻ bị cúm sẽ giúp bố mẹ chủ động hơn trong việc chăm sóc trẻ, hạn chế lây nhiễm bệnh cho những người xung quanh đồng thời giúp trẻ mau phục hồi sức khỏe. Do đó, nếu chẳng may trẻ bị cúm, bố mẹ cần lưu ý những vấn đề sau:

• Cho trẻ tạm thời nghỉ học và thực hiện biện pháp cách ly, tránh tiếp xúc với mọi người xung quanh nhằm hạn chế tối đa sự lây nhiễm chéo.
• Trẻ cần được đeo khẩu trang, che chắn kĩ nếu có ra ngoài, bởi virus cúm là loại virus có tốc độ lây lan nhanh trong không khí nên nếu không có biện pháp phòng ngừa chủ động sẽ dễ dàng lây nhiễm cho những người xung quanh.
• Nếu trẻ sốt trên 38,5 độ C cần cho trẻ mặc quần áo rộng rãi, thoáng mát và cho trẻ uống thuốc hạ sốt theo chỉ định của bác sĩ, mỗi 4-6 tiếng uống nhắc lại 1 lần. Đồng thời, bố mẹ có thể chườm ấm vùng nách, trán và bẹn của trẻ để con mau chóng hạ sốt. (5)
• Thường xuyên vệ sinh mắt, mũi, miệng, cho trẻ bằng nước muối sinh lý Natri Clorid 9‰ bởi các nghiên cứu cho thấy nước muối có thể giúp giảm mức độ nghiêm trọng của nhiễm trùng, bao gồm cả cảm lạnh, cúm, viêm họng do liên cầu khuẩn, bệnh bạch cầu đơn nhân.
• Bổ sung đầy đủ chất dinh dưỡng và cho trẻ uống đủ nước để tăng cường sức đề kháng. Tăng cường bú mẹ nếu trẻ đang trong độ tuổi bú sữa mẹ.

Khẩn trương đưa trẻ đến các cơ sở y tế nếu trẻ có các biểu hiện sau:

• Sốt cao liên tục ≥ 39ºC, không đáp ứng với các loại thuốc hạ sốt.
• Co giật, li bì, mệt mỏi, quấy khóc.
• Trẻ bỏ ăn, bú kém, nôn trớ nhiều, chân tay lạnh.
• Khó thở, thở nhanh.

Tiêm vắc xin cúm cho trẻ em ở đâu?

Tiêm vắc xin cúm cho trẻ ở đâu là câu hỏi được nhiều bố mẹ quan tâm. Vắc xin cúm mùa không nằm trong danh mục các loại vắc xin thuộc chương trình TCMR, do đó, việc tìm kiếm một địa điểm tiêm chủng uy tín, an toàn, chất lượng cho con là rất quan trọng.

Trung tâm tiêm chủng BVĐK Tâm Anh là cơ sở tiêm chủng cho trẻ em và người lớn tại Việt Nam với quy mô rộng lớn và chất lượng dịch vụ cao, bao gồm hơn 170 cơ sở trải dài từ Nam ra Bắc, luôn cung cấp đầy đủ các loại vắc xin thế hệ mới cho mọi lứa tuổi và đối tượng, được đầu tư cơ sở vật chất khang trang, hiện đại, dịch vụ tiêm chủng an toàn, cao cấp, chi phí hợp lý, bình ổn, tự hào là “địa chỉ vàng” được hàng triệu gia đình Việt tin tưởng, lựa chọn tiêm chủng vắc xin cúm cho trẻ cũng như nhiều loại vắc xin quan trọng khác.

Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh cung ứng đầy đủ các loại vắc xin cho trẻ em và người lớn, đặc biệt là các loại vắc xin cúm mùa thế hệ mới như vắc xin Influvac (Hà Lan), GC FLU Quadrivalent (Hàn Quốc), Ivacflu-S (Việt Nam) và Vaxigrip Tetra (Pháp). Toàn bộ vắc xin đều được bảo quản bởi hệ thống dây chuyền bảo quản lạnh (Cold chain) và kho lạnh đạt tiêu chuẩn GSP, đảm bảo vắc xin được tiêm cho Khách hàng là loại vắc xin chất lượng nhất.

Hy vọng những thông tin về lịch tiêm vắc xin cúm cho trẻ em đã giúp bố mẹ dễ dàng nắm bắt và ghi nhớ lịch tiêm của con cũng như vai trò quan trọng của loại vắc xin này đối với trẻ nhỏ. Việc tiêm vắc xin cúm mùa đầy đủ và đúng lịch sẽ giúp trẻ có đủ kháng thể để chủ động ngăn ngừa căn bệnh này, đồng thời tránh lây nhiễm chéo cho gia đình và xã hội.