Siêu âm mạch cảnh phát hiện sớm chứng xơ vữa động mạch

Siêu âm mạch cảnh phát hiện sớm chứng xơ vữa động mạch là phương pháp tầm soát không xâm lấn, mang lại giá trị cao trong việc phòng ngừa đột quỵ. Thông qua hình ảnh siêu âm, bác sĩ có thể đánh giá chính xác độ dày thành mạch, phát hiện sớm các mảng xơ vữa bám vào thành mạch . Từ đó, có biện pháp điều trị thích hợp, ngăn ngừa các biến cố tim mạch nguy hiểm trước khi triệu chứng lâm sàng xuất hiện.

Vì sao siêu âm động mạch cảnh có thể phát hiện sớm xơ vữa động mạch?

Động mạch cảnh nằm ở vị trí nông ngay vùng cổ nên rất thuận lợi cho việc quan sát chi tiết bằng sóng siêu âm cao tần. Siêu âm động mạch cảnh cho phép đo lường chính xác chỉ số độ dày lớp nội trung mạc (CIMT), đây là dấu hiệu cảnh báo sớm của tình trạng xơ vữa động mạch cảnh. Khi mảng xơ vữa mới hình thành, siêu âm Doppler đã có thể phát hiện được vị trí, kích thước và mức độ gây hẹp lòng mạch.

Nhận diện tổn thương lòng mạch do mảng xơ vữa ngay từ giai đoạn sớm sẽ giúp bác sĩ lên kế hoạch điều trị dự phòng hiệu quả cho người bệnh trước khi xảy ra tình trạng hẹp hoặc tắc nghẽn lòng mạch. Siêu âm mạch động mạch cảnh là phương pháp cận lâm sàng không gây đau, an toàn, thực hiện nhanh chóng, có kết quả ngay. Do đó, đây là một trong những công cụ được bác sĩ ưu tiên lựa chọn đầu tay để tầm soát các bệnh lý tim mạch, mạch máu.

Những ai cần thực hiện siêu âm động mạch cảnh?

Tầm soát sức khỏe tim mạch, mạch máu là việc làm cần thiết đối với tất cả mọi người, đặc biệt là ở những nhóm người có nguy cơ cao mắc bệnh. Chủ động thăm khám, kiểm tra giúp phát hiện kịp thời các tổn thương tiềm ẩn để có giải pháp phòng ngừa, điều trị kịp thời.

Những người nên thực hiện siêu âm động mạch cảnh gồm:

• Người từ 50 tuổi trở lên cần kiểm tra định kỳ do quá trình lão hóa làm tăng nguy cơ xơ cứng thành mạch.
• Bệnh nhân mắc các bệnh lý mạn tính như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn chuyển hóa lipid máu.
• Người thường xuyên hút thuốc lá, béo phì, ít vận động thể lực cần tầm soát sớm để đánh giá tổn thương mạch máu.
• Tiền sử gia đình từng có người bị đột quỵ, nhồi máu cơ tim, bệnh lý động mạch ngoại biên nên chủ động đi kiểm tra.
• Người từng xuất hiện các triệu chứng thần kinh thoáng qua như hoa mắt, chóng mặt, giảm thị lực đột ngột hoặc tê yếu nửa người.

Quy trình siêu âm mạch cảnh phát hiện sớm chứng xơ vữa động mạch

Quy trình thực hiện siêu âm động mạch cảnh được tiến hành nhanh chóng, không gây đau hay khó chịu cho người bệnh. Quá trình siêu âm thường kéo dài khoảng 15 – 20 phút hoặc lâu hơn tùy từng trường hợp cụ thể. (1)

• Bước 1: Người bệnh nằm ngửa trên giường khám, ngửa nhẹ cổ về phía sau và nghiêng đầu sang bên đối diện với vùng cần quan sát.
• Bước 2: Bác sĩ thoa một lớp gel chuyên dụng lên vùng cổ để tăng khả năng truyền dẫn sóng siêu âm giữa đầu dò và da. Gel có thể tạo cảm giác lạnh, nhưng không gây đau, châm chích hay khó chịu cho người bệnh.
• Bước 3: Bác sĩ di chuyển nhẹ nhàng đầu dò siêu âm dọc theo đường đi của động mạch cảnh chung, động mạch cảnh trong và ngoài.
• Bước 4: Hệ thống máy tính thu nhận tín hiệu, hiển thị chi tiết hình ảnh cấu trúc thành mạch, dòng chảy của máu trên màn hình.
• Bước 5: Bác sĩ lau sạch lớp gel trên cổ bệnh nhân, phân tích các chỉ số thu được và trả kết quả chẩn đoán cuối cùng.
• Bước 6: Kết quả siêu âm động mạch cảnh được trả về phòng khám ban đầu. Bác sĩ sẽ giải thích chi tiết kết quả cho người bệnh, chỉ định các cận lâm sàng khác nếu cần, tư vấn phác đồ điều trị hoặc lối sống phù hợp.

Cần làm gì khi kết quả siêu âm có mảng xơ vữa động mạch?

Khi siêu âm mạch cảnh phát hiện sớm chứng xơ vữa động mạch, người bệnh nên tuân thủ lộ trình theo dõi và điều trị của bác sĩ nhằm kiểm soát tốt tiến triển của bệnh.

• Thay đổi thói quen sống:
  • Có chế độ dinh dưỡng khoa học: Ưu tiên bổ sung rau xanh, trái cây tươi, ngũ cốc nguyên hạt, các loại cá béo…; đồng thời hạn chế những thực phẩm được chế biến sẵn, nhiều dầu mỡ, muối, đường…
  • Ngưng hút thuốc lá, kể cả thuốc lá điện tử, tránh thuốc lá thụ động.
  • Hạn chế rượu, bia, caffeine, nước có ga…
  • Duy trì thói quen tập thể dục đều đặn, ít nhất 4-5 buổi/tuần với mỗi buổi kéo dài tối thiểu 30 phút tập.
  • Đạt và duy trì cân nặng hợp lý.
  • Tránh thức khuya, căng thẳng.
• Điều trị nội khoa: Tùy vào các bệnh lý nền của từng người bệnh, bác sĩ sẽ chỉ định thuốc điều trị tương ứng như statin nhằm hạ mỡ máu và làm chậm sự tích tụ mảng bám trên thành mạch, thuốc chống kết tập tiểu cầu để ngăn ngừa hình thành cục máu đông gây tắc mạch, thuốc hạ huyết áp để giúp ổn định huyết áp… Người bệnh tuyệt đối không tự ý ngưng thuốc ngay cả khi đã cảm thấy khỏe hơn. Song song với đó, cần tiếp tục duy trì lối sống khoa học để hỗ trợ quá trình điều trị hiệu quả hơn.

• Can thiệp ngoại khoa:
  • Phẫu thuật: Phẫu thuật bóc tách nội mạc động mạch cảnh được áp dụng trong những trường hợp lòng động mạch bị hẹp nặng, giúp loại bỏ trực tiếp mảng xơ vữa gây cản trở dòng máu.
  • Đặt stent: Là phương pháp can thiệp nội mạch ít xâm lấn, được lựa chọn cho những trường hợp bệnh nhân có nguy cơ phẫu thuật cao, không phù hợp mổ mở.

Để đặt lịch khám, tư vấn và điều trị trực tiếp với các bác sĩ tại Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Quý khách hàng có thể liên hệ theo thông tin sau:

Thực hiện siêu âm mạch cảnh phát hiện sớm chứng xơ vữa động mạch là giải pháp chủ động và tối ưu để bảo vệ sức khỏe hệ tim mạch. Phát hiện kịp thời tình trạng xơ vữa giúp người bệnh chủ động có biện pháp ngăn ngừa, điều trị hiệu quả nhằm hạn chế các biến chứng nguy hiểm.