Mổ ruột thừa mổ hở là phương pháp mổ truyền thống thường được chỉ định đối với các trường hợp viêm ruột thừa nặng, có biến chứng hoặc người bệnh không thể mổ nội soi. Vậy khi nào cần mổ hở ruột thừa? Quy trình mổ và thời gian phục hồi ra sao?
Mổ ruột thừa mổ hở (mổ mở) là phương pháp mổ viêm ruột thừa truyền thống. Bác sĩ sẽ rạch một đường dài khoảng 5 – 10 cm ở vùng bụng dưới bên phải để trực tiếp quan sát, cắt bỏ ruột thừa và làm sạch ổ bụng. Trong một số trường hợp, bác sĩ sẽ thực hiện đường mổ dọc giữa bụng để rửa bụng nếu cần thiết.
Theo phân loại bệnh quốc tế ICD-10, viêm ruột thừa cấp thường nằm trong phạm vi K35-K37, bao gồm viêm ruột thừa cấp tính và các biểu hiện khác nhau. Phân biệt dựa trên mức độ nghiêm trọng và biến chứng: (1)
Mổ hở viêm ruột thừa được chỉ định khi người bệnh không thể tiến hành mổ nội soi. Một số trường hợp cụ thể như:
Các trường hợp có nguy cơ cao như phụ nữ mang thai, béo phì, người bệnh tim mạch, bệnh phổi nặng, tiền sử sốc nhiễm trùng không thể bơm khí phúc mạc,…có thể cần cân nhắc mổ hở viêm ruột thừa.
Trước phẫu thuật, người bệnh sẽ được thăm khám lâm sàng, khai thác tiền sử bản thân, gia đình và thực hiện một số các xét nghiệm cần thiết như xét nghiệm máu, nước tiểu, siêu âm ổ bụng hoặc chụp cắt lớp (CT),…
Người bệnh cần cung cấp thông tin về dị ứng thuốc và các loại thuốc đang sử dụng (đặc biệt là thuốc chống đông máu), nhịn ăn uống trước phẫu thuật.
Quá trình phẫu thuật cần thực hiện nhanh chóng kịp thời để hạn chế biến chứng.
Phẫu thuật cắt ruột thừa mở không biến chứng thường kéo dài khoảng 60 phút (tùy trường hợp cụ thể). Sau mổ, người bệnh sẽ được đưa về phòng hồi tỉnh để theo dõi hô hấp, nhịp tim, nhịp thở, nồng độ oxy máu.
Khi ổn định, người bệnh sẽ được đưa về phòng bệnh và tiếp tục theo dõi, chăm sóc từ 5 – 7 ngày (hoặc có thể kéo dài đến 10 ngày nếu có biến chứng nhiễm trùng, viêm phúc mạc).
Trong 1-3 ngày đầu, người bệnh sẽ cảm thấy đau và mệt mỏi, bác sĩ có thể chỉ định dùng thuốc giảm đau với liều lượng phù hợp. Đối với viêm ruột thừa biến chứng như thủng, áp xe hoặc viêm phúc mạc, bác sĩ có thể tiếp tục chỉ định dùng kháng sinh trong 3-5 ngày sau phẫu thuật.
So với mổ nội soi, mổ hở viêm ruột thừa có thời gian phục hồi lâu hơn, người bệnh cũng sẽ cảm thấy đau hơn sau mổ.
Đối với viêm ruột thừa biến chứng như thủng, áp xe hoặc viêm phúc mạc, bác sĩ có thể chỉ định dùng kháng sinh tiếp tục trong 3 – 5 ngày sau phẫu thuật khi đã kiểm soát được nguồn lây nhiễm.
Thông thường, sau thời gian nằm viện, khi cảm thấy vết thương đã lành, không còn đau (khoảng 4 – 6 tuần) người bệnh có thể sinh hoạt bình thường, nhưng cần hạn chế vận động mạnh, làm việc nặng.
Liên hệ ngay với bác sĩ nếu phát hiện các dấu hiệu bất thường như:
Chăm sóc đúng cách sau mổ hở ruột thừa giúp ngăn ngừa nhiễm trùng và đẩy nhanh quá trình hồi phục mô. Người bệnh cần lưu ý về chế độ dinh dưỡng, vận động và cách vệ sinh vết mổ tại nhà. Cụ thể:
Trong vài ngày đầu sau mổ, nên ưu tiên thức ăn lỏng, mềm, dễ tiêu hóa (như cháo, canh, soup,…). Ăn chậm, nhai kỹ, chia nhỏ bữa ăn. Các món ăn cần được nấu chín, hạn chế gia vị.
Sau đó có thể chuyển dần sang chế độ ăn bình thường, tăng cường bổ sung tinh bột, chất béo, đạm, vitamin và khoáng chất qua thịt, cá, rau xanh, trái cây tươi,…Hạn chế đồ ăn cay nóng, đồ ngọt, chua, các chất kích thích,…
Sau xuất viện, người bệnh cần tiếp tục nghỉ ngơi và dùng thuốc theo chỉ định bác sĩ. Ngủ đủ giấc, giữ tinh thần thoải mái, giảm căng thẳng. Cố gắng đi lại nhẹ nhàng càng sớm càng tốt để phòng ngừa dính ruột, tắc ruột. Không hoạt động gắng sức, chơi thể thao cường độ mạnh hoặc nâng vật nặng trong vòng 6 tuần đầu.
Người bệnh nên giữ vết mổ khô ráo, không để nước tiếp xúc trực tiếp với vết thương, tránh nhiễm trùng. Rửa tay thật sạch bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn trước khi thay băng mới, nên thay băng sau mỗi lần tắm.
| Tiêu chí | Mổ hở | Mổ nội soi |
| Vết mổ | Lớn | Nhỏ |
| Đau sau mổ | Nhiều hơn | Ít hơn |
| Thời gian hồi phục | 7–14 ngày | 3–7 ngày |
| Nguy cơ nhiễm trùng | Cao hơn | Thấp hơn |
| Áp dụng | Ca biến chứng | Ca nhẹ–trung bình |
| Chi phí | Thấp hơn | Cao hơn |
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Mổ ruột thừa mổ hở là phương pháp điều trị truyền thống thường được chỉ định khi ruột thừa đã vỡ, nhiễm trùng lan rộng, xuất hiện áp xe hoặc các trường hợp người bệnh không thể phẫu thuật nội soi. Đây là tình trạng cấp cứu ngoại khoa ổ bụng khẩn cấp, người bệnh cần đến ngay các bệnh viện hoặc cơ sở y tế gần nhất để được chẩn đoán và phẫu thuật cắt bỏ kịp thời.
