Phẫu thuật cắt bỏ tuyến vú triệt để cải biên (MRM): Ưu và nhược điểm

Phẫu thuật là phương pháp điều trị chính với bệnh ung thư vú. Hiện, phương pháp phẫu thuật cắt bỏ tuyến vú cải biên là 1 phương pháp quan trọng trong điều trị ung thư vú. Vậy phẫu thuật cắt bỏ tuyến vú triệt để cải biên (MRM) là gì? Bài viết này, bác sĩ chuyên khoa I Đỗ Anh Tuấn sẽ đưa ra thông tin tổng quan về phương pháp.

Phẫu thuật cắt bỏ tuyến vú triệt để cải biên là gì?

Phẫu thuật cắt bỏ tuyến vú cải biên (modified radical mastectomy – MRM) là kỹ thuật cắt bỏ toàn bộ vú, gồm: núm vú, quầng vú (khu vực xung quanh núm vú), mô vú và hầu hết hạch bạch huyết dưới cánh tay (hạch bạch huyết nách). Phương pháp này có thể được sử dụng để điều trị bệnh ung thư vú ở cả nam và nữ.

Chỉ định và chống chỉ định thực hiện MRM

Chỉ định và chống chỉ định thực hiện, bao gồm:

1. Khi nào nên thực hiện MRM

Phẫu thuật cắt bỏ tuyến vú triệt để cải biên thường khuyến nghị với người bệnh ung thư vú di căn đến hạch bạch huyết nách. Ngoài ra, phẫu thuật cắt bỏ tuyến vú cải biên có thể điều trị bất kỳ giai đoạn bệnh ung thư vú nào cần loại bỏ hạch bạch huyết nách. (1)

2. Trường hợp không nên thực hiện MRM trước

Một số trường hợp cần cân nhắc, không nên thực hiện phẫu thuật trước, bao gồm:

• Ung thư vú giai đoạn muộn: tế bào ung thư phát triển, di căn xa sang bộ phận khác của cơ thể như: gan, xương, phổi, não… Ở giai đoạn này, người bệnh thường được yêu cầu điều trị toàn thân trước như: hóa trị, liệu pháp nhắm trúng đích… sau đó tùy vào mức độ đáp ứng mà xem xét phẫu thuật.
• Ung thư giai đoạn sớm và chưa di căn hạch bạch huyết nách: người bệnh ở trường hợp này có khối u còn nhỏ nên chỉ cần loại bỏ ung thư (phẫu thuật bảo tồn) và xạ trị hoặc phẫu thuật cắt bỏ tuyến vú chừa da hoàn toàn và tái tạo vú tức thì, thay vì lựa chọn phẫu thuật cắt bỏ tuyến vú cải biên.

Phẫu thuật cắt bỏ tuyến vú cải biên có nguy hiểm không?

Phẫu thuật cắt bỏ tuyến vú triệt để cải biên nguy hiểm, có thể xuất hiện biến chứng tùy thuộc vào tình trạng sức khỏe người bệnh, mức độ ung thư… Vì vậy, người bệnh hãy đến cơ sở y tế uy tín, quy tụ chuyên gia giàu năm kinh nghiệm trong việc điều trị ung thư vú để được khám, chẩn đoán và tư vấn phương pháp điều trị phù hợp.

Ưu và nhược điểm phẫu thuật cắt bỏ tuyến vú triệt để cải biên

Phẫu thuật cắt bỏ tuyến vú triệt để cải biên có ưu và nhược điểm như sau:

1. Ưu điểm

Một số ưu điểm của phương pháp bao gồm:

• Loại bỏ triệt để tế bào ung thư vú: phương pháp này loại bỏ toàn bộ tuyến vú, quầng vú, núm vú và nạo hạch nách giúp giảm nguy cơ tái phát tại chỗ, đặc biệt hiệu quả với khối u lớn hoặc đa ổ.
• Bảo toàn cơ ngực: hầu hết các cơ ngực vẫn còn nguyên vẹn sau cắt bỏ tuyến vú cải biên.
• Phù hợp với người bệnh muốn tái tạo vú sau điều trị bệnh: người bệnh có thể kết hợp tái tạo vú ngay trong cùng 1 cuộc phẫu thuật hoặc sau điều trị.

2. Nhược điểm

Phẫu thuật cắt bỏ tuyến vú cải biên có nhược điểm là tụ dịch vết mổ và nguy cơ bị phù hạch bạch huyết cánh tay. Vì vậy, người bệnh sau điều trị cần đo và ghi lại lượng dịch theo hướng dẫn của bác sĩ để được xử trí biến chứng kịp thời. Đồng thời chú ý phòng ngừa phù bạch huyết cánh tay bên mổ như không xách đồ nặng, không chích thuốc, không tác động lực, hạn chế đứt tay…

Quy trình thực hiện

Quy trình phẫu thuật cắt bỏ tuyến vú triệt để cải biên diễn ra như sau:

• Bước 1: bác sĩ sẽ gây mê để người bệnh không cảm thấy đau và ảnh hưởng đến quá trình phẫu thuật.
• Bước 2: bác sĩ sẽ đánh dấu vùng điều trị và rạch một đường ngang ngực. Sau đó, bác sĩ sẽ bắt đầu loại bỏ toàn bộ tuyến vú bao gồm khối u ung thư, núm vú, quầng vú, mô vú và cả hạch bạch huyết ở vùng dưới cánh tay, chừa lại cơ ngực.
• Bước 3: bác sĩ kiểm tra hạch bạch huyết để xem mức độ và vị trí ung thư vú đã di căn.
• Bước 4: bác sĩ sẽ đặt ống dẫn lưu vào vùng ngực điều trị của người bệnh để dẫn lưu dịch. Sau 7-10 ngày, người bệnh sẽ được tháo bỏ ống dẫn lưu.
• Bước 5: bác sĩ khâu và băng bó vùng điều trị. Đồng thời bác sĩ sẽ theo dõi sức khỏe, kê đơn thuốc (nếu cần) và hướng dẫn người bệnh cách chăm sóc hồi phục sau phẫu thuật.

Rủi ro và tác dụng phụ có thể gặp

Một số rủi ro và tác dụng phụ người bệnh có thể gặp sau cắt bỏ tuyến vú cải biên, bao gồm:

• Đau: người bệnh sau phẫu thuật cắt bỏ tuyến vú cải biên có thể cảm thấy đau hoặc nhạy cảm ở gần ngực, vú bên mổ, vùng dưới cánh tay, mặt sau cánh tay.
• Tê dọc theo ngực hoặc mặt sau cánh tay, có thể tê lan ra sau lưng.
• Có tụ dịch vết mổ: sau khi ống dẫn lưu được tháo ra vùng điều trị có thể xuất hiện tụ dịch. Tình trạng này có thể khiến người bệnh khó chịu. Hầu hết, vùng tụ dịch sẽ hết theo thời gian. Một số trường hợp, người bệnh cần phải dẫn lưu dịch tại phòng khám.
• Phù bạch huyết cánh tay bên mổ: người bệnh sau điều trị có thể xuất hiện tình trạng sưng kéo dài ở cánh tay bên mổ. Người bệnh hãy trao đổi và tìm hiểu về nguy cơ mắc phù bạch huyết với bác sĩ để được tư vấn cách phòng ngừa và xử trí phù hợp.
• Nhiễm trùng: biến chứng này không phổ biến sau phẫu thuật cắt bỏ tuyến vú cải biên. Tuy nhiên, khách hàng có thể ngừa nhiễm trùng bằng một số cách sau:
  • Tắm và vệ sinh cơ thể sạch bằng xà phòng và nước trước khi phẫu thuật.
  • Vệ sinh vết mổ đúng cách theo hướng dẫn của bác sĩ.
  • Giữ cơ thể luôn sạch sẽ, ở trong phòng mát.
  • Hạn chế vận động mạnh.
  • Hạn chế ra mồ hôi.
  • Không ngâm vết mổ dưới nước (bồn tắm hoặc hồ bơi).
  • Luôn rửa tay trước và sau khi chạm vào vết mổ hoặc thay băng.
• Táo bón: người bệnh có thể bị táo bón sau phẫu thuật. Người bệnh có thể bổ sung chất xơ vào chế độ ăn, tập thể dục nhẹ (đi bộ)… để giảm táo bón. Ngoài ra, người bệnh có thể trao đổi với bác sĩ về các loại thuốc không kê đơn điều trị táo bón.

Người bệnh hãy luôn rửa tay trước và sau khi chạm vào vết mổ hoặc thay băng để ngừa biến chứng nhiễm trùng sau phẫu thuật điều trị ung thư vú.

Hướng dẫn chăm sóc sau phẫu thuật MRM

Một số cách chăm sóc sau phẫu thuật cắt bỏ tuyến vú cải biên, bao gồm:

• • Người bệnh có thể cần 1 thành viên gia đình hoặc bạn bè nhằm giúp thực hiện các công việc hàng ngày cho đến khi cảm thấy khỏe hơn. Người bệnh có thể mất 1 khoảng thời gian trước khi bác sĩ nói người bệnh có thể quay lại hoạt động bình thường.
• Hãy uống thuốc đúng theo đơn chỉ định của bác sĩ để ngừa đau, nhiễm trùng, táo bón… Nếu người bệnh có bất kỳ triệu chứng mới hoặc tình trạng sức khỏe dần xấu đi hãy báo ngay với bác sĩ để được xử trí kịp thời.
• Người bệnh hãy thay đổi chế độ ăn, uống nhiều nước và dùng thuốc không kê đơn trị táo bón. Tuy nhiên, người bệnh lưu ý hãy trao đổi với bác sĩ trước khi dùng bất kỳ loại thuốc nào.
• Hít thở sâu và nghỉ ngơi có thể giúp kiểm soát cơn đau, giữ cho phổi khỏe sau khi gây mê và dịch bạch huyết lưu thông tốt hơn. Người bệnh có thể thử các bài tập thở sâu và thư giãn một vài lần 1 ngày ở tuần đầu tiên. Chẳng hạn như, khi nhận thấy mình căng thẳng hãy ngồi, nhắm mắt lại và hít thở sâu chậm 5-10 lần, thả lỏng cơ bắp và từ từ xoay đầu, vai để thư giãn.

Sau phẫu thuật cắt bỏ tuyến vú cải biên người bệnh hãy uống nhiều nước, lên thực đơn dinh dưỡng và tập các bài nhẹ, hít thở sâu để cơ thể thư giãn giúp nhanh hồi phục sức khỏe.

Lưu ý cần biết khi lựa chọn MRM

Khi lựa chọn phẫu thuật cắt bỏ tuyến vú cải biên, người bệnh cần lưu ý nếu có mang băng sau phẫu thuật, hãy tháo khi bác sĩ yêu cầu . Sau khi tháo băng, người bệnh có thể tắm nhưng tránh làm ướt vết mổ. Bởi, hầu hết bác sĩ sử dụng chỉ khâu tự tiêu bên trong cơ thể người bệnh nên chỉ này sẽ tự biến mất. Ở bên ngoài cơ thể người bệnh, bác sĩ có thể sử dụng chỉ khâu, keo phẫu thuật hoặc băng giấy “steri-strips” nên có thể ướt khi tắm

Sau khi tắm xong, hãy lau khô vết mổ nhẹ nhàng bằng khăn sạch. Người bệnh cũng không được sử dụng kem dưỡng da, phấn rôm hoặc chất khử mùi trên hoặc gần vết mổ trong 1-2 tuần đầu tiên cho đến khi vết mổ khép hoàn toàn.

Câu hỏi liên quan

1. Sau MRM có cần xạ trị hoặc hóa trị không?

Có, người bệnh sau phẫu thuật cắt bỏ tuyến vú cải biên có thể cần xạ trị hoặc hóa trị, tùy thuộc vào một số yếu tố như giai đoạn bệnh, đặc điểm của khối u… Vì vậy, sau phẫu thuật cắt bỏ tuyến vú cải biên bác sĩ sẽ kiểm tra sức khỏe của người bệnh và tư vấn liệu trình điều trị phù hợp.

2. Sau MRM bao lâu thì có thể tái tạo vú?

Người bệnh phẫu thuật cắt bỏ tuyến vú cải biên có thể tái tạo vú ngay trong cùng 1 ca phẫu thuật hoặc sau khi dứt điều trị 6-12 tháng. Người bệnh hãy trao đổi với bác sĩ về mong muốn và tình hình sức khỏe của bản thân để được tư vấn chi tiết hơn.

3. Quá trình hồi phục sau MRM diễn ra như thế nào?

Quy trình hồi phục sau phẫu thuật cắt bỏ tuyến vú cải biên diễn ra như sau:

• Bác sĩ sẽ trao đổi với người bệnh về kết quả, một số tác dụng phụ có thể xảy ra và điều cần lưu ý trong quá trình hồi phục.
• Sau phẫu thuật, người bệnh có thể dễ dàng đứng dậy và di chuyển trong phòng và ăn được cháo hoặc cơm sau đó.
• Trong tuần đầu tiên, người bệnh sẽ cần thực hiện một số thay đổi với mức độ hoạt động của cơ thể.
• Trong quá trình phẫu thuật, cơ thể người bệnh sẽ được đặt 1 ống dẫn lưu để loại bỏ chất lỏng tích tụ. Ống này được đặt dưới cánh tay bên mổ trong 7-10 ngày. Người bệnh sẽ được bác sĩ hướng dẫn cách chăm sóc ống dẫn lưu tại nhà. Sau đó, bác sĩ sẽ tháo ống dẫn lưu tại phòng khám. Quá trình này diễn ra nhanh và thường không gây đau.

4. Phẫu thuật cắt bỏ tuyến vú cải biên có nằm viện không?

Có, người bệnh cần nằm viện sau phẫu thuật cắt bỏ tuyến vú cải biên. Hầu hết, người bệnh cần nằm viện khoảng 1 ngày và có thể lâu hơn nếu có tái tạo vú.

5. Địa chỉ thực hiện an toàn và uy tín

Người bệnh nếu muốn tìm địa chỉ phẫu thuật cắt bỏ tuyến vú cải biên an toàn và đảm bảo, có thể tham khảo Đơn vị Ngoại Vú – Đầu Mặt Cổ, Trung tâm Khám chữa bệnh Tâm Anh Quận 7 hoặc Khoa Ngoại Vú – Đầu Mặt Cổ, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM.

2 cơ sở y tế này trang bị nhiều máy móc và quy tụ chuyên gia, bác sĩ giàu kinh nghiệm trong việc khám, điều trị bệnh tuyến vú như ung thư vú, giúp người bệnh được chữa và kiểm soát các triệu chứng bệnh và tăng tiên lượng sống.

Phẫu thuật cắt bỏ tuyến vú triệt để cải biên (MRM) là một trong những phương pháp điều trị ung thư vú hiện đại, an toàn và hiệu quả. Thông qua bài này, người bệnh hiểu rõ về chỉ định, ưu nhược điểm, quy trình và cách chăm sóc sau cuộc phẫu thuật. Ngay khi nhận thấy có dấu hiệu bất thường ở vú hãy đến bệnh viện để được khám, chẩn đoán và tư vấn liệu trình điều trị phù hợp.