Phẫu thuật Altemeier (cắt trực tràng qua ngõ hậu môn)

Phẫu thuật Altemeier là giải pháp can thiệp ngoại khoa áp dụng trong một số trường hợp sa trực tràng. Có thể giúp người bệnh hồi phục nhanh, giảm thiểu nguy cơ biến chứng?

Phẫu thuật Altemeier là gì?

Phẫu thuật Altemeier là phẫu thuật được áp dụng trong điều trị sa trực tràng toàn bộ. Phương pháp này thực hiện bằng cách cắt đoạn đại tràng chậu hông và trực tràng qua ngõ hậu môn, mục tiêu là loại bỏ phần đại tràng chậu hông và trực tràng bị sa, khôi phục lại cấu trúc giải phẫu và cải thiện chức năng đại tiện cho người bệnh.

Phẫu thuật Altemeier được đánh giá là phương pháp điều trị tương đối an toàn, ít xâm lấn so với các kỹ thuật can thiệp qua đường bụng. Người bệnh thường ít đau sau mổ, thời gian hồi phục nhanh, giảm thiểu nguy cơ biến chứng.

Chỉ định và chống chỉ định của phẫu thuật Altemeier

Phẫu thuật Altemeier không phải là lựa chọn điều trị cho tất cả các trường hợp bị sa trực tràng. Để xác định mổ Altemeier có phải là giải pháp phù hợp hay không, bác sĩ sẽ đánh giá mức độ bệnh, chức năng hậu môn – trực tràng, tuổi tác cũng như bệnh lý đi kèm (nếu có) ở người bệnh trước khi quyết định can thiệp. Nhờ đó, người bệnh có thể được điều trị hiệu quả, hạn chế rủi ro trước và sau phẫu thuật.

1. Chỉ định

Bác sĩ có thể chỉ định phẫu thuật cắt trực tràng qua ngõ hậu môn trong một số trường hợp sau:

• Sa trực tràng toàn bộ
• Sa trực tràng kèm rối loạn đại tiện
• Sa trực tràng tái phát
• Người bệnh lớn tuổi, có thể trạng yếu hoặc có bệnh nền, không thể đáp ứng phẫu thuật qua đường bụng

2. Chống chỉ định

Mặc dù là phương pháp an toàn, nhưng phẫu thuật Altemeier cần được cân nhắc hoặc không nên thực hiện trong một số trường hợp sau:

• Sa niêm mạc trực tràng đơn thuần
• Nhiễm trùng vùng tầng sinh môn
• Ung thư đại trực tràng
• Người bệnh bị rối loạn đông máu hoặc không đáp ứng điều kiện gây mê

Quy trình phẫu thuật Altemeier diễn ra như thế nào?

1. Chuẩn bị trước phẫu thuật

Các bước chuẩn bị trước phẫu thuật Altemeier thường bao gồm:

• Bác sĩ thăm khám tình trạng sức khỏe tổng quát, đánh giá các triệu chứng lâm sàng hiện có ở người bệnh
• Người bệnh thực hiện một số xét nghiệm cần thiết theo chỉ định của bác sĩ (xét nghiệm máu, chụp X-quang, đo điện tâm đồ (ECG)…)
• Người mắc bệnh lý mạn tính có thể cần siêu âm tim hoặc đánh giá chức năng hô hấp
• Người bệnh cần được dùng thuốc xổ hoặc thụt tháo để làm sạch đại trực tràng trước mổ
• Người bệnh cần nhịn ăn một ngày trước phẫu thuật, ngoại trừ một số loại thuốc được bác sĩ chỉ định
• Người bệnh tạm ngưng sử dụng một số loại thuốc như aspirin, thuốc chống đông, thuốc điều trị viêm khớp, vitamin E… trong khoảng 5 ngày đến 1 tuần trước phẫu thuật theo hướng dẫn của bác sĩ
• Người bệnh không hút thuốc lá trước khi mổ ít nhất hai ngày để giảm nguy cơ biến chứng hô hấp và hỗ trợ quá trình hồi phục

2. Các bước thực hiện phẫu thuật Altemeier

• Gây tê tủy sống hoặc gây mê
• Kéo phần trực tràng bị sa ra ngoài qua ngõ hậu môn
• Cắt bỏ đoạn trực tràng và một phần đại tràng sigma bị sa
• Khâu nối đại tràng với ống hậu môn
• Khâu tạo hình cơ nâng hậu môn nếu lỏng lẻo

3. Chăm sóc sau mổ và phục hồi chức năng

Sau phẫu thuật Altemeier, người bệnh có thể thấy vết máu khi đi đại tiện. Đây là hiện tượng thường gặp, không đáng lo ngại và có thể thuyên giảm sau vài tuần. Người bệnh cần chăm sóc sức khỏe theo hướng dẫn của bác sĩ để hỗ trợ quá trình lành vết mổ và hạn chế biến chứng:

• Trong khoảng hai tuần đầu sau mổ, người bệnh sử dụng thuốc nhuận tràng theo chỉ định của bác sĩ để có thể đại tiện dễ dàng, tránh tình trạng rặn mạnh gây ảnh hưởng đến đường khâu nối
• Người bệnh xây dựng chế độ ăn giàu chất xơ, uống đủ nước để duy trì hoạt động tiêu hóa ổn định
• Người bệnh nên rửa sạch hậu môn sau mỗi lần đại tiện, tắm rửa toàn thân mỗi ngày để giảm cảm giác khó chịu, hạn chế nguy cơ nhiễm trùng

Sau khoảng 4-6 tuần mổ Altemeier, người bệnh có thể hồi phục hoàn toàn, trở lại với sinh hoạt bình thường. Để giảm nguy cơ tái phát sa trực tràng, người bệnh nên duy trì chế độ ăn uống khoa học, cân nhắc thực hiện các bài tập tăng cường cơ sàn chậu, góp phần phòng ngừa tình trạng sa cơ quan vùng chậu. (1)

Biến chứng có thể xảy ra sau phẫu thuật Altemeier

Mặc dù phẫu thuật Altemeier được đánh giá cao về mức độ an toàn, nhưng người bệnh vẫn có thể gặp biến chứng sau mổ nếu kỹ thuật thực hiện không đảm bảo hoặc chăm sóc sau mổ không đúng cách. Những biến chứng này có thể liên quan đến vết mổ, đường khâu nối ruột hoặc phản ứng của cơ thể đối với quá trình gây mê:

• Chảy máu tại vết mổ
• Rò miệng nối
• Nhiễm trùng – viêm mô quanh hậu môn
• Tổn thương các cơ quan lân cận
• Biến chứng do gây mê/gây tê
• Táo bón
• Rối loạn chức năng tình dục (chiếm khoảng 2% trong tổng số các trường hợp) (2)

Không phải trường hợp nào cũng gặp biến chứng sau phẫu thuật Altemeier. Nếu gặp các vấn đề sức khỏe kể trên, người bệnh cần liên hệ ngay với bác sĩ để được thăm khám, can thiệp kịp thời.

Ưu điểm và hạn chế của phẫu thuật Altemeier

1. Ưu điểm nổi bật

• Phẫu thuật Altemeier được thực hiện qua đường hậu môn, không cần mở ổ bụng, giúp giảm thiểu mức độ xâm lấn, hạn chế đau sau mổ và rút ngắn thời gian hồi phục
• Tỷ lệ biến chứng thấp hơn so với một số phương pháp phẫu thuật qua đường bụng, đặc biệt ở người bệnh lớn tuổi hoặc có bệnh lý nền
• Sau phẫu thuật Altemeier, chức năng đại tiện của người bệnh được cải thiện rõ rệt

2. Hạn chế lâm sàng

• Nguy cơ tái phát sa trực tràng có thể cao hơn so với một số phương pháp phẫu thuật qua đường bụng, đặc biệt ở người bệnh bị yếu cơ sàn chậu
• Người bệnh thường bị rối loạn chức năng đại tiện sau phẫu thuật (táo bón, đại tiện không kiểm soát mức độ nhẹ…)

Phẫu thuật Altemeier là phương pháp được đánh giá cao về mức độ an toàn, có nhiều ưu điểm nhưng cũng tiềm ẩn một số rủi ro nhất định. Việc lựa chọn phương pháp phẫu thuật phù hợp cần được bác sĩ đánh giá toàn diện dựa trên tuổi tác, mức độ sa trực tràng, chức năng cơ sàn chậu, tình trạng sức khỏe tổng thể của người bệnh… Qua đó có thể tối ưu hiệu quả điều trị, rút ngắn thời gian hồi phục và nâng cao chất lượng đời sống ở người bệnh.