Phẫu thuật nội soi cắt đại tràng phải mở rộng

Cắt đại tràng phải mở rộng được chỉ định trong điều trị các khối u ác tính, có nguy cơ di căn. Vậy quy trình phẫu thuật cắt đại tràng phải mở rộng diễn ra như thế nào? Cần lưu ý gì khi chăm sóc người bệnh sau phẫu thuật ?

Khi nào cần cắt đại tràng phải mở rộng?

• Chỉ định: Cắt đại tràng phải mở rộng thông thường được thực hiện khi ung thư nằm ở đại tràng góc gan hoặc đoạn đại tràng ngang gần góc gan.
• Chống chỉ định: Chống chỉ định phẫu thuật khi khối u xâm lấn các tạng lân cận mà không thể cắt triệt để khối u, ung thư di căn phúc mạc hoặc di căn xa các cơ quan khác.

Quy trình phẫu thuật nội soi cắt đại tràng phải mở rộng

Quy trình phẫu thuật nội soi cắt đại tràng phải mở rộng có thể được tiến hành theo các bước sau (thông tin mang tính tham khảo): (1)

1. Chuẩn bị trước khi phẫu thuật

• Người bệnh được thăm khám kỹ lưỡng để phát hiện các bệnh lý đi kèm và đánh giá tổng trạng.
• Bác sĩ giải thích rõ kế hoạch điều trị, lợi ích và nguy cơ của phẫu thuật. Người bệnh đồng ý thực hiện phẫu thuật nội soi cắt đại tràng phải mở rộng.
• Người bệnh được bác sĩ gây mê hồi sức khám, kiểm tra, đánh giá gây mê trước khi phẫu thuật để đảm bảo an toàn.
• Đại tràng được làm sạch trước khi mổ.

2. Thực hiện phẫu thuật

• Bước 1: Người bệnh được đặt tư thế nằm ngửa, đầu thấp, nghiêng nhẹ sang trái. Phẫu thuật viên kiểm tra ổ bụng để đánh giá tình trạng di căn ở gan và phúc mạc. Mạc nối lớn và đại tràng ngang được đẩy lên phía trên. Các quai ruột non được di động sang trái, đoạn cuối hồi tràng được đưa xuống hố chậu. Vùng hồi – manh tràng được kéo ra trước và sang bên để tìm bó mạch hồi – manh tràng, sau đó tạo khoảng trống phía dưới bó mạch này.
• Bước 2: Phẫu thuật bắt đầu từ gốc bó mạch hồi – manh tràng, tiến hành phẫu tích, nạo hạch dọc theo tĩnh mạch mạc treo tràng trên đến điểm xuất phát của nó. Các mạch máu liên quan được kẹp và cắt bằng các dụng cụ như clip, hoặc dao năng lượng. Nếu có động mạch và tĩnh mạch đại tràng phải, chúng sẽ được xử lý. Bó mạch đại tràng giữa, nhánh tĩnh mạch đại tràng của quai Henle cũng được thắt. Mạc treo đại tràng sát tá tràng được tách rời cẩn thận. Niệu quản (ống dẫn nước tiểu từ thận xuống bàng quang) phải được bảo tồn, tránh tổn thương.
• Bước 3: Đầu người bệnh được nâng cao hơn, vẫn nghiêng trái. Mạc nối lớn được giải phóng để mở vào khoang sau mạc nối. Phẫu thuật viên cắt mạc nối lớn từ trung tâm ra ngoại vi đến vùng động mạch vị – mạc nối phải, đồng thời tách tá tràng và đầu tụy ra khỏi mạc treo đại tràng ngang.
• Bước 4: Đại tràng góc gan được giải phóng theo hướng phù hợp (từ trái sang phải hoặc ngược lại). Đại tràng lên được di động dọc theo mạc Toldt ở thành bụng bên và tách khỏi phúc mạc phía sau. Di động manh tràng và đoạn cuối hồi tràng.
• Bước 5: Mạc nối lớn tiếp tục được cắt sang bên trái khi cần thiết, mở rộng khoang sau mạc nối, tránh làm tổn thương lách. Trong trường hợp cần thiết, đại tràng góc lách có thể được giải phóng bằng cách kéo đại tràng vào phía giữa và cắt các dải cố định. Đồng thời, cẩn trọng bảo vệ đuôi tụy.
• Bước 6: Đại tràng ngang và đoạn cuối hồi tràng được cắt bằng stapler, có thể thực hiện trong ổ bụng hoặc khi đưa ruột ra ngoài.
• Bước 7: Phẫu thuật viên tiến hành nối hồi tràng với đại tràng bằng stapler hoặc khâu bằng chỉ. Các lỗ mở ruột được khâu kín lại bằng chỉ khâu trong ổ bụng. Có thể thực hiện miệng nối hoàn toàn trong ổ bụng qua nội soi hoặc thực hiện ngoài ổ bụng qua đường rạch da nhỏ lấy bệnh phẩm. Phần mạc treo hở có thể không cần khâu.
• Bước 8: Bệnh phẩm được cho vào túi và lấy ra ngoài qua đường mở rộng lỗ trocar rốn hoặc trên xương mu, có đặt lớp bảo vệ vết mổ. Các vị trí cân mở rộng lớn hơn 5mm được khâu lại chắc chắn bằng chỉ vicryl số 0. Da được đóng bằng chỉ nhỏ 3.0 để đảm bảo thẩm mỹ.

3. Sau phẫu thuật

• Hậu phẫu, có thể rút ống thông dạ dày. Người bệnh được khuyến khích ngồi dậy và đi lại ngay từ ngày hôm sau để giúp hồi phục nhanh.
• Nếu không có dấu hiệu liệt ruột cơ năng, người bệnh có thể bắt đầu ăn uống từ ngày thứ nhất sau mổ.
• Thuốc giảm đau được sử dụng từ ngày đầu tiên.
• Sonde tiểu cũng có thể rút ra trong ngày thứ nhất, trừ trường hợp cần theo dõi sát thể tích tuần hoàn.
• Người bệnh thường có thể xuất viện vào khoảng ngày thứ 5 sau mổ và tái khám sau 1 tuần, 4 tuần, sau đó theo lịch của từng cơ sở phẫu thuật.

Lợi ích và rủi ro

1. Lợi ích

Cắt đại tràng phải mở rộng kết hợp với nạo vét hạch D3 (nếu có) có thể giúp loại bỏ tế bào ác tính, giảm nguy cơ di căn và tái phát, hỗ trợ quá trình lưu thông của đường tiêu hóa.

2. Biến chứng và rủi ro

• Chảy máu sau mổ: Bác sĩ sẽ theo dõi sát dấu hiệu lâm sàng, lượng dịch qua ống dẫn lưu ổ bụng và chỉ số Hemoglobin khi xét nghiệm công thức máu. Nếu có dấu hiệu xuất huyết, người bệnh sẽ được điều trị nội khoa bằng cách bù dịch, truyền máu nếu huyết động ổn định. Trường hợp chảy máu ồ ạt, cần tái phẫu thuật để cầm máu kịp thời.
• Bục miệng nối (rò tiêu hóa): Đây là biến chứng nghiêm trọng, cần mổ lại để làm sạch ổ bụng và đưa hai đầu ruột ra ngoài làm hậu môn nhân tạo tạm thời.
• Tắc ruột sau mổ: Có thể xảy ra do dính, gập góc hoặc xoắn ruột tại vị trí miệng nối. Bác sĩ sẽ theo dõi sát sao tình trạng chướng bụng sau mổ để phát hiện dấu hiệu tắc ruột. Nếu điều trị nội khoa không đáp ứng, người bệnh cần can thiệp ngoại khoa để giải quyết nguyên nhân.

Chăm sóc sau mổ và chế độ ăn uống phù hợp

Quy trình phục hồi sau phẫu thuật hệ tiêu hóa đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa:

• Hồi sức: Bù đủ nước, điện giải, năng lượng, truyền Protein và Albumin để hỗ trợ lành vết thương.
• Kháng sinh dự phòng: Sử dụng một liều trước mổ. Khi cần thiết sử dụng phối hợp kháng sinh điều trị từ 5 – 7 ngày để tránh nhiễm trùng ổ bụng.
• Dinh dưỡng: Khi người bệnh có trung tiện (đánh hơi) trở lại, bắt đầu cho ăn từ lỏng đến đặc (súp, sữa, cháo), ưu tiên các thực phẩm dễ tiêu hóa.

Tóm lại, cắt đại tràng phải mở rộng là một cuộc đại phẫu phức tạp, cần được tiến hành tại các bệnh viện uy tín có chuyên khoa Tiêu hóa, đơn cử như Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh. Người đang chuẩn bị thực hiện thủ thuật cắt đại tràng phải mở rộng cần tuân thủ tuyệt đối các hướng dẫn của bác sĩ để đảm bảo an toàn, sớm hồi phục và hạn chế nguy cơ biến chứng.