Da Vinci Xi Dual Console – Phẫu thuật robot hai buồng điều khiển là công nghệ điều trị tiên tiến đang được ứng dụng tại nhiều trung tâm phẫu thuật robot hàng đầu trên thế giới. Đây không chỉ là bước tiến về mặt công nghệ trong điều trị ngoại khoa, mà còn mang lại nhiều giá trị trong đào tạo phẫu thuật viên robot, tăng khả năng phối hợp trong các ca mổ khó, cũng như tối ưu hiệu quả, cải thiện chất lượng sau điều trị cho người bệnh.
Da Vinci Xi Dual Console là công nghệ phẫu thuật robot hai buồng điều khiển (Dual Console), cho phép hai phẫu thuật viên cùng lúc kết nối và điều khiển một hệ thống robot Da Vinci Xi trong cùng một ca mổ. Trong phẫu thuật Dual Console, mỗi bác sĩ sẽ ngồi tại một buồng điều khiển (console), cùng quan sát hình ảnh phẫu trường 3D độ phân giải cao và phối hợp thực hiện các thao tác phẫu thuật. Trong đó, một console được thiết lập ở chế độ chính (Console Master), có quyền kiểm soát toàn bộ hệ thống, chuyển giao hoặc thu hồi quyền điều khiển của console còn lại.
Phẫu thuật robot hai buồng điều khiển là công nghệ ngoại khoa tiên tiến, lần đầu được triển khai trên thế giới vào năm 2009 [1]. Đến nay, Dual Console đã và đang được ứng dụng tại nhiều trung tâm phẫu thuật robot lớn. Tuy nhiên, công nghệ này hiện vẫn chưa được ứng dụng rộng rãi tại Việt Nam do yêu cầu rất cao về hệ thống cơ sở vật chất và nguồn nhân lực chất lượng cao. Để triển khai Dual Console, bệnh viện phải được trang bị đồng bộ 2 hệ thống robot Da Vinci Xi, phòng mổ đạt chuẩn, đồng thời phải có đội ngũ phẫu thuật viên robot được đào tạo bài bản, chuyên môn vững vàng, cũng như sự phối hợp chặt chẽ giữa bác sĩ gây mê hồi sức, điều dưỡng dụng cụ và kỹ thuật viên robot trong suốt quá trình phẫu thuật.
Tháng 6/2026, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM trở thành đơn vị đầu tiên và duy nhất tại Việt Nam sở hữu đồng thời 2 hệ thống robot Da Vinci Xi thế hệ mới, tạo nền tảng để triển khai các kỹ thuật robot tiên tiến như Single-Site và Dual Console. Cùng với hệ thống trang thiết bị hiện đại, bệnh viện còn quy tụ đội ngũ phẫu thuật viên robot giàu kinh nghiệm, trong đó TTƯT.PGS.TS.BS Vũ Lê Chuyên là Proctor đầu tiên và duy nhất tại Việt Nam được hãng Intuitive Surgical (Hoa Kỳ) chứng nhận đủ năng lực đào tạo, thẩm định và chuyển giao kỹ thuật phẫu thuật robot Da Vinci Xi cho các bệnh viện trong khu vực ASEAN.
Tháng 7/2026, sau khi tiên phong ứng dụng thành công kỹ thuật Single-Site trong điều trị ung thư tuyến tiền liệt, PGS Vũ Lê Chuyên cùng ê-kíp tiếp tục triển khai thành công Da Vinci Xi Dual Console cho các ca phẫu thuật ung thư tuyến tiền liệt, đưa Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM trở thành đơn vị đầu tiên tại Việt Nam ứng dụng công nghệ phẫu thuật robot hai buồng điều khiển trong điều trị, mở ra bước tiến mới trong điều trị bệnh lý phức tạp cũng như đào tạo phẫu thuật viên robot theo tiêu chuẩn quốc tế.
Về nguyên lý, Da Vinci Xi Dual Console hoạt động tương tự hệ thống robot Da Vinci Xi thông thường. Điểm khác biệt nằm ở việc hai phẫu thuật viên sẽ ngồi ở hai buồng điều khiển và cùng kết nối với một hệ thống robot, phối hợp điều khiển các cánh tay robot trong suốt ca mổ. Trong đó, một buồng điều khiển được thiết lập ở chế độ Master Console, có quyền kiểm soát toàn bộ hệ thống và có thể chuyển giao hoặc thu hồi quyền điều khiển của console còn lại bất cứ lúc nào.
Ứng dụng phẫu thuật robot Da Vinci Xi Dual Console không chỉ giúp nâng cao chất lượng điều trị, mà còn đặc biệt đem lại nhiều lợi ích trong đào tạo phẫu thuật robot. Việc hai phẫu thuật viên cùng tham gia điều khiển một hệ thống robot giúp nâng cao hiệu quả phối hợp trong các ca mổ phức tạp, đồng thời tạo môi trường đào tạo trực tiếp nhưng vẫn đảm bảo an toàn cho người bệnh.
Theo các chuyên gia quốc tế, điểm khác biệt lớn nhất của Dual Console không chỉ nằm ở việc kết hợp hai hệ thống robot hàng trăm tỷ, hay sự phối hợp giữa hai chuyên gia cùng điều khiển một robot, mà còn ở khả năng phối hợp liên chuyên khoa trong cùng một ca phẫu thuật, giúp giảm số lượng cuộc mổ, giảm sang chấn, tối ưu hiệu quả điều trị, rút ngắn thời gian nằm viện và tiết kiệm chi phí cho người bệnh.
Ở nhiều trường hợp người bệnh đồng thời mắc nhiều tổn thương thuộc các chuyên khoa khác nhau, thay vì phải trải qua nhiều cuộc mổ riêng biệt, các chuyên gia ở từng lĩnh vực tiết niệu, tiêu hóa, phụ khoa và ngoại tổng quát… có thể cùng điều khiển robot để xử trí toàn bộ tổn thương trong một lần mổ.
Với kỹ thuật sử dụng cùng lúc 2 buồng điều khiển (Dual Console) của hai hệ thống siêu robot Da Vinci Xi, hai chuyên gia phẫu thuật nhịp nhàng điều khiển các siêu cánh tay Robot thực hiện các thao tác phức tạp, xử lý cùng lúc nhiều thao tác khác nhau, từ đó có thể “nhân năm lần” lợi ích cho người bệnh: giảm số lần mổ, giảm thiểu xâm lấn, tối ưu hiệu quả điều trị, rút ngắn thời gian nằm viện và tiết kiệm chi phí, đặc biệt là các trường hợp cao tuổi, kèm nhiều bệnh lý nền hoặc mang nhiều tổn thương phức tạp.
Một số nghiên cứu cho thấy, so với phẫu thuật robot một buồng điều khiển, Dual Console có thể giúp rút ngắn tổng thời gian phẫu thuật, giảm lượng máu mất trong mổ và giảm thời gian gây mê ở người bệnh, trong khi vẫn duy trì hiệu quả điều trị. Đối với các ca mổ phức tạp, việc hai phẫu thuật viên cùng phối hợp cũng giúp quá trình bóc tách, khâu nối diễn ra chính xác, thuận lợi hơn, nhờ đó giúp bảo tồn tối đa các cấu trúc quan trọng. [2]
Điển hình, tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, kỹ thuật Da Vinci Xi Dual Console đã được ứng dụng thành công trong phẫu thuật điều trị ung thư tuyến tiền liệt cho người bệnh là ông Huỳnh Văn Đoàn (73 tuổi). Trong ca mổ, TTƯT.PGS.TS.BS Vũ Lê Chuyên và TS.BS Lê Phúc Liên là người trực tiếp điều khiển hai console, thực hiện các bước bóc tách tuyến tiền liệt, bảo tồn bó mạch thần kinh và khâu nối niệu đạo – bàng quang.
TS.BS Lê Phúc Liên cho biết, nhờ cơ chế chuyển đổi quyền điều khiển linh hoạt giữa hai console, các thao tác phẫu thuật được thực hiện liền mạch, an toàn và hiệu quả. Việc ứng dụng Dual Console giúp rút ngắn đến 60 phút tổng thời gian so với một ca phẫu thuật robot một buồng điều khiển thông thường. Điều này có ý nghĩa rất lớn đối với người bệnh, bao gồm giảm thời gian gây mê, giảm mất máu, đồng thời giúp người bệnh rút ngắn thời gian phục hồi, nhanh chóng trở lại sinh hoạt bình thường.
Đây cũng là ca phẫu thuật đầu tiên tại Việt Nam ứng dụng thành công kỹ thuật Dual Console trong điều trị ung thư tuyến tiền liệt, đánh dấu bước tiến mới trong việc ứng dụng các công nghệ robot tiên tiến vào điều trị các bệnh lý phức tạp.
Một trong những giá trị nổi bật nhất của Da Vinci Xi Dual Console là tạo ra mô hình đào tạo chuyên nghiệp ngay trong phòng mổ. Thay vì chỉ quan sát hoặc thực hành trên hệ thống mô phỏng, phẫu thuật viên robot mới có thể trực tiếp thực hiện từng bước của ca mổ dưới sự giám sát liên tục của chuyên gia giàu kinh nghiệm.
Hai buồng điều khiển hoạt động đồng thời cho phép hai phẫu thuật viên cùng quan sát hình ảnh phẫu trường độ phân giải cao, cùng thao tác và trao đổi ngay trong quá trình phẫu thuật. Khi cần thiết, phẫu thuật viên giàu kinh nghiệm hơn có thể chuyển hoặc thu hồi quyền điều khiển để xử lý tình huống khó. Điều này giúp phẫu thuật viên robot mới trau dồi kinh nghiệm phẫu thuật, năng lực xử trí tình huống từ các chuyên gia, đồng thời cải thiện tốt hơn kỹ năng khâu nối, phối hợp thao tác, tăng tính tự chủ và sự tự tin khi thực hiện các bước phẫu thuật. Cơ chế này giúp việc đào tạo diễn ra liên tục mà vẫn đảm bảo an toàn tuyệt đối cho người bệnh, chuẩn hóa quy trình đào tạo phẫu thuật robot. [2]
Tuy nhiên, để triển khai hiệu quả Dual Console, bệnh viện cần đáp ứng nhiều điều kiện khắt khe về hệ thống trang thiết bị, đội ngũ phẫu thuật viên robot được cấp chứng chỉ phẫu thuật độc lập, quy trình kiểm soát nhiễm khuẩn nghiêm ngặt,… Đây cũng là lý do kỹ thuật này hiện vẫn chỉ được áp dụng tại một số trung tâm phẫu thuật robot lớn trên thế giới.
Công nghệ robot Da Vinci Xi Dual Console được ứng dụng trong hầu hết các phẫu thuật ngoại khoa, với phạm vi hơn 120 loại phẫu thuật. Công nghệ này đặc biệt phù hợp với các ca mổ phức tạp, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa hai phẫu thuật viên hoặc cần đào tạo, chuyển giao kỹ thuật ngay trong quá trình phẫu thuật.
Tại Việt Nam, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM là đơn vị đầu tiên triển khai thành công Da Vinci Xi Dual Console, trong ca phẫu thuật cắt tuyến tiền liệt tận gốc điều trị ung thư cho bệnh nhân 73 tuổi. Đây là bước tiến mới trong ngoại khoa Việt Nam, khẳng định tinh thần không ngừng cải tiến, ứng dụng các công nghệ hiện đại nhằm nâng cao chất lượng điều trị, nhất là trong các bệnh lý ung thư phức tạp.
Trong thời gian tới, BVĐK Tâm Anh sẽ tiếp tục triển khai Dual Console trong điều trị nhiều bệnh lý phức tạp khác, tại nhiều chuyên khoa như Tiết niệu, Ngoại Tiêu hóa, Sản Phụ khoa, Ngoại Lồng ngực – Mạch máu,… nhằm tối ưu hiệu quả và cải thiện chất lượng sống cho người bệnh.
Đặc biệt, hệ thống Dual Console phát huy nhiều ưu thế trong các trường hợp người bệnh mắc đồng thời nhiều bệnh lý thuộc các chuyên khoa khác nhau. Khi đó, hai phẫu thuật viên ở hai chuyên khoa có thể cùng tham gia một ca mổ, phối hợp xử trí ngay trong một lần gây mê và một cuộc phẫu thuật. Cách tiếp cận đa chuyên khoa này giúp tối ưu chiến lược điều trị, hạn chế việc người bệnh phải trải qua nhiều lần phẫu thuật riêng biệt, từ đó giảm thời gian nằm viện, rút ngắn thời gian hồi phục và nâng cao tính an toàn.
Bên cạnh giá trị trong điều trị, việc mở rộng ứng dụng Dual Console còn tạo nền tảng để đào tạo những phẫu thuật viên robot chuyên nghiệp kế cận ở nhiều chuyên khoa, góp phần chuẩn hóa kỹ thuật, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và thúc đẩy sự phát triển của phẫu thuật robot tại Việt Nam trong những năm tới.
Trên thực tế, việc ứng dụng Dual Console không có sự khác biệt đáng kể so với một ca phẫu thuật robot Da Vinci Xi thông thường. Hai buồng điều khiển chủ yếu mang lại giá trị về mặt chuyên môn, giúp tăng khả năng phối hợp giữa các phẫu thuật viên, hỗ trợ xử trí các ca bệnh phức tạp và nâng cao hiệu quả đào tạo mà không làm thay đổi quy trình điều trị của người bệnh.
Hiện tại, mức phí cho một ca mổ robot tại Tâm Anh chỉ từ 85 triệu VND, hiện thuộc nhóm thấp nhất thế giới, chỉ bằng khoảng 1/10 so với Mỹ hoặc Singapore và một nửa so với Thái Lan nhờ chính sách “bình dân hóa” y tế công nghệ cao. Bệnh nhân Việt Nam còn được áp dụng thanh toán BHYT đầy đủ theo các quy định. Đồng thời, hiệu quả điều trị cao vượt trội và nhanh hồi phục sớm xuất viện còn giúp tổng chi phí điều trị giảm đáng kể, do đó, ngày càng nhiều người bệnh lựa chọn phẫu thuật robot để điều trị.
Sự kết hợp hoàn hảo giữa hệ thống trang thiết bị hiện đại hàng đầu thế giới, đội ngũ chuyên gia – phẫu thuật viên đẳng cấp quốc tế và quy trình chăm sóc toàn diện đưa Bệnh viện Tâm Anh trở thành điểm đến y khoa uy tín. Không chỉ giúp người dân Việt Nam tiếp cận dịch vụ y tế kỹ thuật cao ngay tại quê nhà, bệnh viện còn thu hút đông đảo kiều bào và du khách quốc tế lựa chọn Việt Nam làm điểm đến khám chữa bệnh chất lượng cao.
Thống kê từ 2025-2026 tại Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, khoảng 20% số ca phẫu thuật và can thiệp bằng robot cùng các hệ thống công nghệ cao tại đơn vị là kiều bào ở nước ngoài và bệnh nhân quốc tế đến từ Mỹ, Anh, Canada, Australia, Nhật Bản, Hàn Quốc…
Quy trình thực hiện tương tự với các phẫu thuật thường quy. Người bệnh cần thực hiện đầy đủ các quy trình bao gồm:
Trước khi phẫu thuật, người bệnh sẽ được thăm khám toàn diện để đánh giá tình trạng bệnh, xác định khả năng đáp ứng với phẫu thuật robot và xây dựng phác đồ điều trị. Người bệnh cần thực hiện các xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh cần thiết, bao gồm xét nghiệm máu, xét nghiệm nước tiểu, điện tim, siêu âm, chụp X-quang tim phổi, chụp CT hoặc MRI… nhằm đánh giá mức độ tổn thương, tình trạng sức khỏe.
Người bệnh cũng được khám tiền mê trước ngày phẫu thuật, đồng thời được bác sĩ giải thích chi tiết về quy trình, lợi ích và rủi ro có thể gặp phải. Sau khi được tư vấn đầy đủ, người bệnh hoặc gia đình sẽ ký cam kết đồng ý phẫu thuật.
Toàn bộ quá trình phẫu thuật vẫn được thực hiện trong phòng mổ vô khuẩn, tuân thủ nghiêm ngặt các quy trình kiểm soát nhiễm khuẩn và an toàn phẫu thuật:
Để chuẩn bị cho phẫu thuật, người bệnh sẽ được gây mê nội khí quản và thiết lập đầy đủ các hệ thống theo dõi sinh hiệu. Ê-kíp gây mê hồi sức theo dõi liên tục các chỉ số trong suốt ca mổ nhằm đảm bảo người bệnh luôn ở trạng thái ổn định.
Sau khi xác định vị trí phù hợp, phẫu thuật viên tạo từ 4-6 đường rạch da nhỏ, mỗi đường khoảng 8mm để đặt các trocar. Đây là những cổng kết nối giúp đưa camera nội soi và các cánh tay robot tiếp cận chính xác vùng cần phẫu thuật.
Khi các trocar đã được đặt đúng vị trí, kỹ thuật viên sẽ kết nối hệ thống robot Da Vinci Xi với các trocar (Docking). Quá trình này được thực hiện cẩn thận nhằm bảo đảm các cánh tay robot có thể hoạt động ổn định, sẵn sàng nhận lệnh từ hai buồng điều khiển.
Từ 2 buồng điều khiển, hai phẫu thuật viên robot sẽ thực hiện các thao tác bóc tách, cắt, đốt, khâu nối hoặc cầm máu. Cả hai màn hình điều khiển đều hiển thị độ phân giải 3D HD gấp 10-15 lần, giúp phẫu thuật viên quan sát rõ phẫu trường, thực hiện các thao tác chính xác.
Trong suốt quá trình phẫu thuật, Console chính (Master Console) luôn giữ quyền điều khiển cao nhất. Phẫu thuật viên chính có thể chủ động chuyển giao quyền điều khiển từng dụng cụ hoặc toàn bộ hệ thống cho phẫu thuật viên còn lại để phối hợp thực hiện các thao tác. Khi xuất hiện tình huống phức tạp, phẫu thuật viên chính có thể thu hồi và kiểm soát quyền điều khiển ngay lập tức để xử trí, nhằm đảm bảo tối ưu hiệu quả điều trị cho người bệnh.
Trong khi đó, bác sĩ phụ mổ và điều dưỡng dụng cụ vẫn trực tiếp hỗ trợ thay dụng cụ, hút dịch, cầm máu và phối hợp với hai phẫu thuật viên trong suốt quá trình phẫu thuật.
Sau khi phẫu thuật viên hoàn tất các thao tác cắt bỏ tổn thương hoặc lấy khối u, các cánh tay robot sẽ được tháo khỏi trocar.
Bác sĩ tiến hành đóng vết mổ và hoàn tất ca phẫu thuật. Bệnh nhân được chuyển đến phòng hồi tỉnh để tiếp tục theo dõi. Khi các chỉ số ổn định, người bệnh được chuyển về phòng bệnh. Tại đây, người bệnh sẽ được chăm sóc hậu phẫu, giảm đau và hướng dẫn vận động.
Các bước triển khai một ca phẫu thuật robot Da Vinci Xi bằng kỹ thuật Dual Console, từ gây mê, thiết lập hệ thống robot (docking) đến hai phẫu thuật viên cùng điều khiển robot trong suốt cuộc mổ
Kết thúc ca mổ, người bệnh được chuyển đến phòng hồi tỉnh để theo dõi. Khi sức khỏe ổn định, người bệnh được chuyển về buồng điều trị. Bệnh nhân được hướng dẫn tập ngồi dậy, đi lại nhẹ nhàng sớm để thúc đẩy quá trình hồi phục.
Trong thời gian nằm viện, bác sĩ sẽ thăm khám hằng ngày, theo dõi tình trạng vết mổ, chức năng các cơ quan và phát hiện dấu hiệu bất thường. Người bệnh cũng được hướng dẫn chế độ dinh dưỡng, vận động, chăm sóc vết mổ và lịch tái khám để đảm bảo quá trình phục hồi và phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Da Vinci Xi Dual Console là bước tiến mới của phẫu thuật robot hiện đại, không chỉ nâng cao độ chính xác, tăng tính an toàn trong những ca mổ phức tạp mà còn mang đến nhiều giá trị trong đào tạo đội ngũ phẫu thuật viên robot chuyên nghiệp kế cận. Việc Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh tiên phong triển khai thành công kỹ thuật này tại Việt Nam đánh dấu cột mốc quan trọng trong chiến lược phát triển trung tâm phẫu thuật robot đạt chuẩn quốc tế, kết hợp điều trị, đào tạo và chuyển giao kỹ thuật. Qua đó, người bệnh có thêm cơ hội tiếp cận những công nghệ ngoại khoa tiên tiến ngay trong nước, nâng cao hiệu quả điều trị và chất lượng sống.
