Một trong những quan niệm dân gian phổ biến khi bị ốm là phải kiêng nước, kiêng gió tuyệt đối. Vì vậy, nhiều người băn khoăn sốt xuất huyết có được gội đầu không, có cần kiêng nước hoàn toàn hay không và gội đầu thế nào để đảm bảo an toàn? Tuy nhiên, dưới góc nhìn y khoa hiện đại, việc giữ gìn vệ sinh cơ thể trong thời gian nhiễm bệnh là rất cần thiết, nhưng phải thực hiện đúng cách để tránh phản tác dụng.
Người bị sốt xuất huyết vẫn có thể gội đầu, nếu tình trạng sức khỏe ổn định, không sốt cao, không chóng mặt, không quá mệt và không có dấu hiệu cảnh báo bệnh nặng. Nhưng cần thực hiện hết sức cẩn thận và đúng cách, việc kiêng nước, kiêng gội đầu hoàn toàn trong nhiều ngày là không cần thiết, thậm chí có thể gây ngứa ngáy, khó chịu và mất vệ sinh.
Khi gội đầu, người bệnh nên sử dụng nước có nhiệt độ dễ chịu, thao tác nhẹ nhàng, thực hiện trong thời gian ngắn và lau khô tóc ngay sau đó. Người bệnh cần lưu ý tuyệt đối không gọi đầu bằng nước lạnh và không gội đầu trong giai đoạn sốt cao hoặc có các dấu hiệu nguy hiểm (thường từ ngày thứ 3 đến ngày thứ 7 của bệnh).
Dù thân nhiệt đã trở về bình thường, người bệnh vẫn có nguy cơ thoát huyết tương, sốc hoặc xuất hiện các biến chứng nghiêm trọng. Vì vậy, không nên chủ quan chỉ vì đã hết sốt.
Khi bị sốt xuất huyết, việc gội đầu đúng thời điểm và đúng cách mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho sức khỏe của người bệnh:
Sốt xuất huyết khiến cơ thể tiết nhiều mồ hôi do các cơn sốt kéo dài. Gội đầu giúp làm sạch bã nhờn, bụi bẩn, giữ cho da đầu luôn thông thoáng và ngăn ngừa tình trạng bết dính.
Môi trường da đầu ẩm ướt do mồ hôi là điều kiện lý tưởng cho vi khuẩn và nấm phát triển. Giữ vệ sinh tóc và da đầu sạch sẽ giúp phòng ngừa các bệnh lý nhiễm trùng da thứ phát khi hệ miễn dịch của cơ thể đang bị suy yếu.
Nước ấm kết hợp với các động tác massage nhẹ nhàng sẽ kích thích tuần hoàn máu dưới da đầu, giúp người bệnh giảm cảm giác đau đầu, nặng đầu, đem lại sự thư giãn và hỗ trợ giấc ngủ ngon hơn.
Cơ thể người bệnh lúc này rất nhạy cảm, vì vậy việc lựa chọn các sản phẩm chăm sóc tóc cũng cần lưu ý:
Người bệnh có thể sử dụng các loại dầu gội thảo dược (như bồ kết, hương nhu, cỏ mần trầu, bưởi) hoặc các dầu gội hữu cơ (organic). Những sản phẩm này vừa làm sạch nhẹ nhàng, vừa không gây kích ứng da đầu hay làm tổn thương tóc vốn đang dễ rụng do cơ thể suy nhược.
Các loại dầu gội chứa nhiều hóa chất tẩy rửa mạnh, hương liệu nhân tạo hoặc chất tạo mùi nồng đậm có thể kích thích khứu giác, dễ khiến người bệnh cảm thấy buồn nôn, chóng mặt hoặc đau đầu hơn.
Để việc gội đầu diễn ra an toàn, tránh bị nhiễm lạnh hoặc biến chứng, người bệnh hoặc người nhà cần tuân thủ theo quy trình:
Dùng các đầu ngón tay xoa bóp nhẹ nhàng da đầu trong khoảng 1 – 2 phút để máu huyết lưu thông và giúp cơ thể thích nghi, thư giãn trước khi tiếp xúc với nước.
Sử dụng nước ấm (khoảng 37°C – 38°C), tuyệt đối không dùng nước lạnh. Dùng vòi hoa sen hoặc gáo dội nhẹ nhàng để làm ướt toàn bộ tóc và da đầu từ từ, tránh dội nước trực tiếp một cách đột ngột lên đỉnh đầu.
Hòa loãng dầu gội đầu với 1 ít nước để tạo bọt trước khi thoa lên tóc. Dùng phần đệm thịt các ngón tay để massage da đầu. Tuyệt đối không dùng móng tay cào gãi mạnh vì có thể làm trầy xước da đầu, gây chảy máu.
Dùng nước ấm xả thật sạch bọt xà phòng trên tóc. Quá trình gội và xả nên diễn ra nhanh chóng, gói gọn trong vòng 5 – 7 phút, không nên ngâm nước quá lâu.
Ngay sau khi gội xong, dùng khăn bông mềm thấm bóp nhẹ nhàng để hút bớt nước trên tóc. Sử dụng máy sấy ở chế độ sấy ấm hoặc sấy mát để làm khô tóc hoàn toàn, tránh để tóc ẩm ướt khiến cơ thể bị nhiễm lạnh.
Người bệnh sốt xuất huyết không nên gội đầu nếu đang sốt cao, chóng mặt, tụt huyết áp, quá mệt hoặc có dấu hiệu xuất huyết nặng. Việc gội đầu lúc này có thể khiến cơ thể mất sức, tăng nguy cơ choáng hoặc té ngã.
Vừa hạ sốt trong vòng 24 – 48 giờ đầu. Đây là giai đoạn nguy hiểm của sốt xuất huyết, cơ thể rất dễ bị sốc do thoát huyết tương. Gội đầu làm thay đổi nhiệt độ cơ thể nhanh chóng, dễ gây ra tình trạng tụt huyết áp tư thế, khiến người lờ đờ mệt lả.
Ngoài ra khi tay chân lạnh toát, vã mồ hôi trộm hoặc đau bụng vùng gan dữ dội hoặc nôn mửa liên tục, người bệnh không nên tắm gội vì có thể ảnh hưởng đến sức khỏe người bệnh.
Trong quá trình điều trị sốt xuất huyết, người bệnh cần được theo dõi sát diễn tiến sức khỏe để phát hiện sớm các dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm như tụt tiểu cầu, cô đặc máu, xuất huyết nội tạng hoặc sốc sốt xuất huyết. Tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, người bệnh được thăm khám bởi đội ngũ bác sĩ chuyên khoa giàu kinh nghiệm cùng hệ thống xét nghiệm hiện đại, hỗ trợ chẩn đoán nhanh và theo dõi sát tình trạng bệnh trong từng giai đoạn.
Để việc gội đầu không trở thành mối nguy hại cho sức khỏe, người bệnh hoặc người chăm sóc cần đặc biệt lưu ý những nguyên tắc quan trọng dưới đây:
Trong toàn bộ thời gian mắc bệnh (khoảng 7–10 ngày), người bệnh chỉ nên gội đầu từ 1–2 lần khi tóc quá bết dính hoặc ngứa ngáy. Việc gội đầu hàng ngày là hoàn toàn không cần thiết, làm tăng tần suất tiếp xúc với nước và tăng nguy cơ nhiễm lạnh.
Do lượng tiểu cầu trong máu giảm mạnh, các mao mạch dưới da đầu của người bệnh trở nên rất mỏng manh và dễ vỡ. Khi gội, tuyệt đối không dùng móng tay cào gãi hay chà xát mạnh vì có thể gây tổn thương, trầy xước và dẫn đến tình trạng xuất huyết dưới da đầu khó cầm máu. Thay vào đó, hãy dùng phần đệm thịt của ngón tay massage thật nhẹ nhàng.
Người bệnh cần gội đầu trong phòng tắm kín, tuyệt đối tránh gió lùa. Quá trình gội đầu và xả sạch cần diễn ra nhanh chóng trong vòng 5-7 phút. Việc ngâm nước quá lâu hoặc ngồi lâu ở một tư thế sẽ khiến cơ thể mệt mỏi, dễ bị nhiễm lạnh hoặc tụt huyết áp gây choáng váng.
Trong giai đoạn này, da đầu và nang tóc của người bệnh rất yếu. Hãy tạm ngưng sử dụng các sản phẩm như gel, gôm xịt tóc, dầu bóng hoặc các loại hóa chất tạo kiểu. Những sản phẩm này có thể làm bít tắc lỗ chân lông trên da đầu, gây ngứa ngáy và làm trầm trọng thêm tình trạng rụng tóc sau khi khỏi bệnh.
Bên cạnh việc chăm sóc đúng cách tại nhà, người bệnh cần tái khám đúng hẹn và theo dõi các dấu hiệu bất thường của cơ thể. Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh hiện triển khai quy trình thăm khám, xét nghiệm và điều trị sốt xuất huyết toàn diện với hệ thống máy móc hiện đại, giúp đánh giá chính xác tình trạng tiểu cầu, hematocrit và nguy cơ biến chứng để có hướng xử trí kịp thời.
Sau khi đã khỏi xuất sốt huyết, việc vệ sinh cá nhân và gội đầu đều rất cần thiết để loại bỏ mồ hôi, bã nhờn tích tụ, giúp cơ thể sảng khoái và nhanh chóng phục hồi thể trạng. Lúc này, nồng độ virus trong máu đã được loại bỏ, hệ miễn dịch đang dần phục hồi và các chỉ số máu (như tiểu cầu, bạch cầu) bắt đầu ổn định trở lại nên việc gội đầu không còn gặp nguy cơ biến chứng nguy hiểm như giai đoạn cấp tính.
Mặc dù khỏi bệnh, cơ thể bạn sau một đợt sốt cao kéo dài vẫn còn khá yếu và nhạy cảm với nhiệt độ. Do đó, người bệnh cần lựa chọn thời điểm gội đầu thích hợp để đảm bảo an toàn:
Trong 2-3 lần gội đầu tiên sau khi khỏi bệnh, người bệnh vẫn nên duy trì thói quen gội đầu bằng nước ấm, thực hiện trong phòng kín gió và dùng máy sấy làm khô tóc ngay sau khi gội đầu để bảo vệ sức khỏe.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Như vậy, “sốt xuất huyết có được gội đầu không” cần được hiểu đúng dưới góc nhìn y khoa. Người bệnh vẫn có thể gội đầu nếu cơ thể ổn định, không sốt cao, không chóng mặt hay có dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm. Việc gội đầu đúng cách bằng nước ấm, thực hiện nhanh trong phòng kín gió và sấy khô tóc ngay sau khi gội sẽ giúp người bệnh cảm thấy sạch sẽ, dễ chịu và thoải mái hơn trong thời gian hồi phục.
