Phân suất tống máu thất trái LVEF: Ý nghĩa chỉ số

Phân suất tống máu thất trái phản ánh khả năng co bóp của tâm thất trái để bơm máu giàu oxy đi nuôi cơ thể. Hiểu rõ ý nghĩa của chỉ số này không chỉ giúp đánh giá tình trạng sức khỏe tim mạch hiện tại, mà còn là cơ sở quan trọng để bác sĩ đưa ra phác đồ điều trị phù hợp cho bệnh nhân.

Phân suất tống máu thất trái là gì?

Phân suất tống máu thất trái (LVEF) là chỉ số cơ bản đánh giá chức năng tâm thu thất trái, phản ánh tỷ lệ phần trăm máu được tống ra khỏi tâm thất sau mỗi nhịp tim so với tổng lượng máu đổ đầy buồng tim đó. LVEF đóng vai trò là thước đo hiệu suất định lượng nhằm xác định xem tim đang hoạt động bình thường hay đang trong tình trạng suy yếu. Từ đó, giúp bác sĩ có cơ sở để chẩn đoán và quản lý nhiều bệnh lý tim mạch như bệnh tim thiếu máu cục bộ, bệnh lý van tim, bệnh cơ tim và các bệnh hệ thống có liên quan đến tim.

Công thức xác định phân suất tống máu thất trái LVEF

LVEF là tỷ lệ phần trăm lượng máu được tống ra từ tâm thất trái trong thì tâm thu (thể tích nhát bóp SV) so với thể tích máu vào cuối thì tâm trương (thể tích cuối tâm trương (EDV). LVEF được biểu thị bằng phần trăm và thể hiện tỷ lệ máu được bơm ra từ tâm thất trái sau mỗi nhịp tim. (1)

Công thức tính LVEF:

LVEF (%) = (SV/EDV) × 100 = [(EDV−ESV)/EDV] × 100

Trong đó:

• SV (Stroke Volume): Thể tích nhát bóp (lượng máu thực tế được tống ra ngoài, tính bằng EDV trừ ESV).
• EDV (End-Diastolic Volume): Thể tích cuối tâm trương (lượng máu có trong tâm thất trái ngay trước khi tim co bóp).
• ESV (End-Systolic Volume): Thể tích cuối tâm thu (lượng máu còn sót lại trong tâm thất trái sau khi đã co bóp xong).

Ví dụ: Nếu một người có thể tích máu trong tâm thất trước khi bóp là 100ml (EDV) và sau khi bóp còn lại 40ml (ESV). Khi đó:

LVEF = [(100 – 40)/100] x 100 = 60%.

Các phương pháp đo LVEF hiện nay

Phân suất tống máu thất trái có thể được đánh giá bằng phương pháp chẩn đoán hình ảnh khác nhau, bao gồm:

• Siêu âm tim: Là phương pháp không xâm lấn, không gây đau dùng để đánh giá phân suất tống máu thất trái. LVEF có thể được đo bằng nhiều kỹ thuật siêu âm tim khác nhau như siêu âm tim M-mode, 2D, 3D.
• Chụp cộng hưởng từ tim: Được xem là tiêu chuẩn vàng để ước tính phân suất tống máu thất trái nhờ độ chính xác cao nhất, khả năng tái lập tốt và không phụ thuộc vào các giả định hình học như một số phương pháp khác. Phương pháp này cho phép phát hiện sớm rối loạn chức năng thất, đồng thời phân tích đặc điểm mô, nên đặc biệt quan trọng khi theo dõi định kỳ bệnh nhân mắc bệnh cơ tim, bệnh nhân đang điều trị hóa trị.
• Chụp cắt lớp vi tính (chụp CT): Thường được chỉ định khi kết quả siêu âm không rõ ràng hoặc bệnh nhân có chống chỉ định với chụp cộng hưởng từ.

Ý nghĩa của chỉ số phân suất tống máu thất trái LVEF chẩn đoán suy tim

Phân suất tống máu thất trái là chỉ số quan trọng để phân tầng nguy cơ, đưa ra quyết định điều trị và đánh giá tiên lượng trong nhiều bệnh lý tim mạch. Đặc biệt, LVEF đóng vai trò trung tâm trong việc đánh giá và phân loại suy tim, phân nhóm bệnh nhân suy tim giảm phân suất tống máu giảm (HFrEF), suy tim phân suất tống máu giảm nhẹ (HFmrEF) hoặc suy tim phân suất tống máu bảo tồn (HFpEF). Từ đó, giúp cung cấp thông tin cho bác sĩ nhằm lên phác đồ điều trị, xác định điều kiện sử dụng thuốc và các thiết bị điều trị cần thiết, đồng thời ước tính tiên lượng của bệnh nhân.

Tuy nhiên, chỉ số LVEF luôn cần được xem xét cùng với các kết quả lâm sàng, kết quả các cận lâm sàng khác và các chỉ dấu sinh học để đưa ra đánh giá chính xác nhất.

Các ngưỡng giá trị cụ thể của LVEF trong bệnh cảnh suy tim bao gồm:

• LVEF ⩽ 40%: Suy tim phân suất tống máu giảm hay còn gọi là suy tim tâm thu, khả năng bơm máu của tim đã bị suy yếu rõ rệt, không đủ đáp ứng nhu cầu oxy của cơ thể. Bệnh nhân cần được điều trị bằng các nhóm thuốc đặc hiệu như thuốc ức chế men chuyển hoặc thuốc chẹn beta. Nhóm bệnh nhân này có nguy cơ nhập viện, đột tử do tim và tử vong do mọi nguyên nhân cao hơn. Đáng chú ý, bệnh nhân có LVEF từ 40% trở xuống sau nhồi máu cơ tim có nguy cơ cao bị biến đổi cấu trúc thất bất lợi, suy tim và sốc tim.
• LVEF ~ 41%-49%: Suy tim phân suất tống máu giảm nhẹ hoặc suy tim phân suất tống máu bảo tồn giới hạn thuộc nhóm giới hạn hoặc nhóm trung gian. Các đặc điểm, phương pháp điều trị và kết quả tương tự với bệnh nhân suy tim phân suất máu bảo tồn.
• LVEF ⩾ 50%: Suy tim phân suất tống máu bảo tồn hay còn được gọi là suy tim tâm trương, khả năng bơm máu của thất trái vẫn nằm trong giới hạn chức năng bình thường. Tuy nhiên, chẩn đoán thường là chẩn đoán loại trừ nên vẫn còn gặp nhiều khó khăn. Điều trị cho nhóm bệnh nhân này chủ yếu tập trung vào điều trị nguyên nhân gốc gây nên tình trạng này như tăng huyết áp, bệnh cơ tim phì đại, bệnh cơ tim do thâm nhiễm, hẹp van động mạch chủ, bệnh mạch vành.

Để đặt lịch khám, tư vấn và điều trị trực tiếp với các bác sĩ tại Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Quý khách hàng có thể liên hệ theo thông tin sau:

Đánh giá phân suất tống máu thất trái rất quan trọng trong chẩn đoán và quản lý suy tim và các bệnh lý tim mạch khác. Đo lường LVEF giúp định hướng quyết định điều trị, theo dõi tiến triển bệnh và áp dụng các thiết bị cấy ghép khi cần thiết cho bệnh nhân.