Chức năng tâm thu thất trái bảo tồn là tình trạng tim không được cung cấp đủ máu trong giai đoạn tâm trương, có thể dẫn đến giảm lượng máu bơm ra khỏi tim. Vậy tiên lượng suy tim với chức năng tâm thu thất trái bảo tồn thế nào?
Chức năng tâm thu thất trái bảo tồn là tình trạng thất trái vẫn duy trì khả năng co bóp và tống máu bình thường hoặc gần bình thường. Trên lâm sàng, chức năng tâm thu thất trái thường được đánh giá bằng phân suất tống máu thất trái (Left Ventricular Ejection Fraction – LVEF), với giá trị bảo tồn thường từ 50% trở lên.
Tuy nhiên, chức năng tâm thu thất trái bảo tồn không đồng nghĩa với chức năng tim hoàn toàn bình thường. Nhiều bệnh nhân vẫn có thể xuất hiện triệu chứng suy tim mặc dù LVEF được duy trì trong giới hạn bình thường. Tình trạng này được gọi là suy tim phân suất tống máu bảo tồn (Heart Failure with Preserved Ejection Fraction – HFpEF).
Trong HFpEF, thất trái thường bị giảm khả năng thư giãn và giảm độ đàn hồi trong thì tâm trương. Hậu quả là áp lực đổ đầy thất trái tăng lên, kéo theo tăng áp lực nhĩ trái và tuần hoàn phổi, gây ra các triệu chứng như khó thở, giảm khả năng gắng sức, mệt mỏi và phù ngoại biên.
Chẩn đoán suy tim phân suất tống máu bảo tồn được đặt ra khi người bệnh có triệu chứng và/hoặc dấu hiệu suy tim, phân suất tống máu thất trái (LVEF) ≥ 50%, đồng thời có bằng chứng khách quan của rối loạn chức năng tâm trương, tăng áp lực đổ đầy thất trái hoặc các bất thường cấu trúc tim liên quan. (1)
Suy tim với chức năng tâm thu thất trái bảo tồn (Heart Failure with Preserved Ejection Fraction – HFpEF) là một hội chứng lâm sàng có ảnh hưởng đáng kể đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống của người bệnh. Các nghiên cứu cho thấy gánh nặng bệnh tật của HFpEF là tương đương với suy tim phân suất tống máu giảm (Heart Failure with Reduced Ejection Fraction – HFrEF) về tỷ lệ nhập viện, mức độ hạn chế chức năng và suy giảm chất lượng sống.
Trước đây, chẩn đoán và phân loại suy tim chủ yếu dựa trên biểu hiện lâm sàng và đánh giá chức năng tâm thu thất trái thông qua phân suất tống máu (Left Ventricular Ejection Fraction – LVEF). Trong đó, LVEF giảm thường được xem là dấu hiệu điển hình của suy tim phân suất tống máu giảm (HFrEF). Ngược lại, những trường hợp có LVEF trong giới hạn bình thường có thể bị bỏ sót hoặc đánh giá thấp nếu chỉ dựa vào chỉ số này.
Tuy nhiên, các nghiên cứu hiện nay cho thấy khoảng 40–60% bệnh nhân suy tim có LVEF được bảo tồn. Nhóm bệnh nhân này được phân loại là suy tim phân suất tống máu bảo tồn (Heart Failure with Preserved Ejection Fraction – HFpEF). Mặc dù LVEF ≥ 50%, người bệnh vẫn có các triệu chứng điển hình của suy tim như khó thở, giảm khả năng gắng sức và phù, đồng thời có nguy cơ nhập viện và tử vong tim mạch đáng kể. Điều này khẳng định rằng LVEF trong giới hạn bình thường không loại trừ chẩn đoán suy tim.
HFpEF là một hội chứng không đồng nhất, có cơ chế bệnh sinh phức tạp và đa dạng. Biểu hiện bệnh phụ thuộc vào sự kết hợp giữa rối loạn chức năng tâm trương, tăng độ giãn nở cơ tim, rối loạn chức năng nội mô và các bệnh đồng mắc. Do đó, khi đánh giá bệnh nhân có LVEF ≥ 50% nhưng nghi ngờ suy tim, cần tiếp tục khảo sát toàn diện, trong đó siêu âm tim chẩn đoán suy tim giúp đánh giá chức năng tâm trương, cấu trúc tim và áp lực đổ đầy thất trái, bên cạnh các bệnh lý đi kèm như tăng huyết áp, đái tháo đường, béo phì hoặc bệnh thận mạn.
Việc nhận diện chính xác HFpEF có ý nghĩa quan trọng trong thực hành lâm sàng, giúp định hướng chiến lược điều trị phù hợp, cá thể hóa theo từng kiểu hình bệnh và cải thiện tiên lượng cho người bệnh.
Suy tim với chức năng tâm thu thất trái bảo tồn (Heart Failure with Preserved Ejection Fraction – HFpEF) thường gặp ở một nhóm bệnh nhân có đặc điểm lâm sàng và bệnh nền tương đối điển hình, liên quan đến quá trình lão hóa và các bệnh lý chuyển hóa – tim mạch mạn tính.
Theo khuyến cáo của European Society of Cardiology và American Heart Association, suy tim với phân suất tống máu thất trái bảo tồn (Heart Failure with Preserved Ejection Fraction – HFpEF) được xác định khi bệnh nhân có triệu chứng và/hoặc dấu hiệu suy tim, kèm theo phân suất tống máu thất trái (LVEF) ≥ 50% và có bằng chứng khách quan của tăng áp lực đổ đầy thất trái hoặc rối loạn chức năng tâm trương.
HFpEF là một hội chứng mạn tính có tiên lượng không lành tính. Mặc dù phân suất tống máu được bảo tồn, bệnh nhân vẫn có nguy cơ cao nhập viện do suy tim, tử vong tim mạch và giảm chất lượng cuộc sống. Nhiều nghiên cứu quan sát cho thấy tiên lượng của HFpEF nhìn chung tương đương với suy tim phân suất tống máu giảm (HFrEF), đặc biệt ở nhóm bệnh nhân lớn tuổi và có nhiều bệnh đồng mắc.
Xem thêm: Phân suất tống máu EF là gì? Chỉ số và cách đo
Các hướng dẫn hiện nay không phân tầng tiên lượng HFpEF theo các khoảng LVEF cụ thể nhỏ, mà coi LVEF ≥ 50% là một phổ liên tục. Tuy nhiên, một số đặc điểm liên quan đến LVEF có thể được ghi nhận trong thực hành lâm sàng:
Trong HFpEF, LVEF chỉ phản ánh chức năng co bóp thất trái tương đối bảo tồn và không phản ánh đầy đủ mức độ nặng của bệnh. Do đó, đánh giá tiên lượng cần dựa trên tổng hợp nhiều yếu tố bao gồm triệu chứng lâm sàng, mức độ rối loạn chức năng tâm trương, bệnh đồng mắc và tình trạng huyết động.
Phòng khám Suy tim, thuộc Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh là cơ sở y tế uy tín, chất lượng, mang đến đa dạng dịch vụ tầm soát sớm nguy cơ suy tim hoặc tiền suy tim, giúp phòng ngừa bệnh hiệu quả ngay từ giai đoạn đầu. Tại đây, khách hàng sẽ được khám trực tiếp bởi các chuyên gia, bác sĩ có chuyên môn cao trong lĩnh vực suy tim. Mỗi bệnh nhân sẽ được điều trị theo một phác đồ riêng, kết hợp lối sống, dinh dưỡng và luyện tập để tối ưu hiệu quả điều trị, cải thiện toàn diện chức năng tim.
Để đặt lịch khám, tư vấn và điều trị trực tiếp với các bác sĩ tại Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Quý khách hàng có thể liên hệ theo thông tin sau:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Hy vọng với những thông tin trên đã giúp giải đáp được thắc mắc về tiên lượng suy tim với chức năng tâm thu thất trái bảo tồn. Phát hiện bệnh sớm và có chiến lược điều trị, kiểm soát bệnh nghiêm ngặt là chìa khóa để cải thiện tiên lượng, giúp kéo dài tuổi thọ cho người bệnh.
