Loét động mạch và loét tĩnh mạch là hai loại vết thương ở chân thường gặp khi hệ tuần hoàn có vấn đề. Dù cùng là vết thương hở, khó lành, nhưng chúng có nguyên nhân và cách chăm sóc rất khác nhau.
Khi động mạch hoặc tĩnh mạch gặp sự cố, mỗi loại mạch máu sẽ gây ra kiểu vết thương khác nhau trên da chân của bạn.
Loét động mạch xảy ra khi chân không nhận đủ máu nuôi giàu oxy. Dù chỉ chiếm khoảng 10-15% các ca loét chân, nhưng đây là tình trạng khá nặng. Vết loét thường sâu, có ranh giới rõ và gây đau nhức dữ dội, nhất là lúc bạn nằm ngủ hoặc kê cao chân.
Loét tĩnh mạch xuất hiện khi các van tĩnh mạch bị hỏng, làm máu dồn lại và tăng áp lực lên vùng chân. Đây là loại loét chân phổ biến nhất (chiếm tới 80%). Vết loét thường nông, kích thước lớn, bờ nham nhở, chảy nhiều dịch và vùng da xung quanh thường bị sạm màu.
Nguyên nhân gốc rễ của hai loại loét này hoàn toàn trái ngược nhau:
Do mạch máu bị tắc nghẽn hoặc xơ vữa, khiến oxy không đến được các mô. Các yếu tố như bệnh tiểu đường, hút thuốc lá và cao huyết áp làm tăng nguy cơ này. Khi bị “đói” oxy kéo dài, các mô sẽ chết và tạo thành vết loét.
Do suy tĩnh mạch mạn tính. Khi van tĩnh mạch không đóng kín, máu chảy ngược và ứ lại ở chân làm tăng áp lực. Dịch tích tụ lâu ngày làm hỏng cấu trúc da, gây viêm và cuối cùng làm rách da tạo thành vết loét.
Bạn có thể tự kiểm tra vết thương dựa trên các đặc điểm dưới đây: (1)
|
Tiêu chí phân biệt |
Loét động mạch |
Loét tĩnh mạch |
|
Vị trí đau |
Thường xuất hiện ở đầu ngón chân, gót chân, mu bàn chân hoặc mắt cá ngoài. |
Thường nằm ở vùng bắp chân dưới, khu vực quanh mắt cá trong. |
|
Mức độ đau |
Đau buốt dữ dội, tăng lên khi gác cao chân và thuyên giảm khi thả thõng chân xuống. |
|
|
Hình dáng vết loét |
|
|
|
Đặc điểm da xung quanh |
|
|
Vì nguyên nhân khác nhau nên cách chữa trị loét động mạch và loét tĩnh mạch cũng không hề giống nhau:
Ưu tiên số một là thông mạch máu để đưa oxy về chân. Bác sĩ có thể chỉ định:
Bên cạnh đó, bạn cần giữ vết thương sạch, khô và kiểm soát tốt đường huyết, mỡ máu.
Cách chữa chính là dùng băng ép hoặc tất áp lực để đẩy máu về tim. Bạn nên kê cao chân khi nghỉ ngơi và tập các bài vận động cổ chân. Vết loét cần được làm sạch và dùng loại gạc thấm hút dịch tốt để nhanh lành.
Để đặt lịch khám, tư vấn và điều trị trực tiếp với các bác sĩ tại Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Quý khách hàng có thể liên hệ theo thông tin sau:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Loét động mạch và loét tĩnh mạch đều là vết thương hở, khó lành ở chân nhưng khác nhau về nguyên nhân và cách chăm sóc. Phân biệt đúng loại loét giúp người bệnh được điều trị phù hợp. Nếu có vết thương ở chân lâu lành, người bệnh nên đi khám chuyên khoa Tim mạch sớm để bác sĩ xác định đúng loại loét và tư vấn hướng điều trị.
