Tìm hiểu về u cuộn cảnh

U cuộn cảnh là một trong những khối u vùng đầu và cổ hiếm gặp, nếu không được điều trị đúng và kịp thời người bệnh sẽ có tiên lượng xấu. Ngay khi phát hiện những dấu hiệu bất thường ở vùng cổ, bạn nên thăm khám ngay để được chẩn đoán chính xác và can thiệp điều trị kịp thời.

U cuộn cảnh là gì?

U cuộn cảnh (glomus tumor) là một loại u hiếm gặp ở vùng đầu và cổ. Khối u này giàu mạch máu, tiến triển chậm nên các biểu hiện của bệnh không rõ ràng trong giai đoạn đầu, khiến việc phát hiện và điều trị dễ bị chậm trễ. Loại u này được chia thành 2 nhóm là u vùng thái dương và u vùng cổ.

1. U cuộn cảnh thái dương

U cuộn cảnh thái dương gồm 2 nhóm có tên gọi khác nhau dựa theo vị trí xuất hiện của khối u từ ụ nhô ốc tai hay hành cảnh, gồm có:

• U cuộn nhĩ (glomus tympanicum tumors).
• U cuộn tĩnh mạch (glomus jugulare tumors).

Trường hợp khối u xâm lấn cả tai gọi là u cuộn cảnh hòm nhĩ (jugulotympanic glomus tumors).

2. U cuộn cảnh vùng cổ

U cuộn cảnh vùng cổ được chia thành:

• U tiểu thể cảnh (carotid body tumor) có nguồn gốc từ các tiểu thể cảnh.
• U cảnh phế vị (glomus vagale tumor) có nguồn gốc từ các cuộn cảnh dọc theo dây X.

Trong bài viết này, chúng ta sẽ tập trung tìm hiểu chi tiết về u cuộn cảnh vùng cổ bao gồm nguyên nhân, triệu chứng, chẩn đoán và hướng điều trị.

Nguyên nhân gây ra u cuộn cảnh vùng cổ

Theo nghiên cứu, có đến 40% người bệnh được chẩn đoán có yếu tố đột biến gen di truyền. Ngoài ra, một số khối u có liên quan đến các bệnh lý khác như u xơ thần kinh tuýp 1, tân sinh đa tuyến nội tiết tuýp 2, bệnh Von Hippel-Lindau… (1)

U cuộn cảnh có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi nhưng phần lớn bệnh được chẩn đoán ở độ tuổi 40-60, tỷ lệ nữ giới mắc bệnh cao hơn.

Triệu chứng của u cuộn cảnh vùng cổ

Bác sĩ Mạnh cho biết, một khối u cuộn cảnh vùng cổ ban đầu có thể không gây bất cứ triệu chứng nào, thường chỉ biểu hiện là một khối không đau phát triển chậm ở vùng góc hàm chỗ chia đôi động mạch. Sau một thời gian, khi khối u tăng kích thước, người bệnh có thể xuất hiện các triệu chứng sau:

• Khàn tiếng.
• Khó nuốt.
• Tê hoặc liệt một phần ở lưỡi.
• Đau hoặc yếu ở vai.
• Thay đổi thị lực hoặc sụp mi một bên mắt.
• Huyết áp cao, tim đập nhanh.
• Có thể nghe thấy tiếng thổi ở vùng khối u.

Khi có những triệu chứng trên, bạn nên đi khám ngay tại các bệnh viện uy tín để được thực hiện các kiểm tra cần thiết cho chẩn đoán chính xác, phân biệt với các bệnh lý khác gây triệu chứng tương tự như:

• Tắc vòi Eustache.
• Polyp tai.
• Ung thư tai.
• Phình động – tĩnh mạch cổ. (2)

Bệnh u cuộn cảnh vùng cổ nguy hiểm như thế nào?

Mặc dù khối u này thường là lành tính, nhưng nếu không được điều trị đúng và kịp thời có thể gây ra các biến chứng rất nguy hiểm, cụ thể như sau:

1. Chèn ép các cấu trúc lân cận

Khối u phát triển to có thể chèn ép các cơ quan khác như thanh quản, thực quản khiến người bệnh khàn tiếng, khó nuốt. Nếu chèn ép mạch máu sẽ dẫn đến tắc nghẽn mạch máu não, tăng nguy cơ đột quỵ.

2. Xâm lấn các mô xung quanh

U cuộn cảnh vùng cổ có thể xâm lấn sang các gân cơ và dây chằng, dẫn đến hạn chế vận động vùng đầu cổ.

3. Nguy cơ ung thư

Mặc dù phần lớn khối u vùng cổ này là u lành tính nhưng vẫn có một số trường hợp chuyển hóa thành ung thư, nhất là ở những người có tiền sử gia đình mắc ung thư. Dưới 10% khối u cuộn cảnh vùng cổ là ác tính và có thể di căn sang các vị trí khác.

4. Tử vong

Trường hợp bệnh u cuộn mạch cảnh không được điều trị hoặc điều trị không đúng cách, không kịp thời, khối u có thể phát triển quá to, xâm lấn các cơ quan quan trọng khác dẫn đến tử vong.

Phương pháp chẩn đoán khối u cuộn cảnh vùng cổ

Sau bước thăm khám, hỏi thông tin triệu chứng, tiền sử người bệnh và gia đình, bác sĩ sẽ chỉ định một số kiểm tra cần thiết để có chẩn đoán chính xác. Theo bác sĩ Mạnh, các phương pháp chẩn đoán hình ảnh hiện đại giữ vai trò quan trọng trong chẩn đoán cũng như định hướng điều trị các khối u cuộn cảnh vùng đầu cổ.

1. Siêu âm

Đối với các u cuộn cảnh xuất phát từ các tiểu thể cảnh, siêu âm Doppler được xem là công cụ có giá trị chẩn đoán chính xác cao.

2. Chụp cộng hưởng từ (MRI)

MRI giúp đánh giá các khối u cuộn cảnh trước phẫu thuật, cung cấp các thông tin quan trọng như hình ảnh, mức độ xâm lấn của khối u… cho phẫu thuật viên.

3. Chụp mạch máu số hóa xóa nền (DSA)

DSA là một kỹ thuật chụp hình mạch máu bằng tia X, cung cấp hình ảnh mạch máu trong cơ thể. Mạch máu làm nhiệm vụ vận chuyển máu đến tất cả các cơ quan trong cơ thể, vì thế bất cứ cơ quan nào có vấn đề liên quan mạch máu đều có thể áp dụng kỹ thuật DSA để chẩn đoán và lên kế hoạch điều trị, trong đó có các bệnh lý vùng đầu cổ như u cuộn cảnh.

4. Chụp PET CT

PET CT là một kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh tân tiến, ứng dụng các kỹ thuật y học hạt nhân và chụp cắt lớp vi tính, cho phép đánh giá đồng thời cấu trúc giải phẫu và hoạt động chuyển hoá của tế bào. Nhờ đó, phương pháp này mang lại độ chính xác cao trong phát hiện và đánh giá mức độ lan rộng của khối u. Tuy nhiên, vì giá thành khá cao nên kỹ thuật này chỉ được chỉ định trong trường hợp nghi ngờ u cuộn cảnh ác tính.

Điều trị u cuộn cảnh vùng cổ như thế nào?

Bác sĩ sẽ tư vấn phác đồ điều trị cụ thể dựa trên các kích thước, vị trí khối u, mức độ xâm lấn, tình trạng sức khoẻ tổng thể và nguyện vọng của người bệnh.

1. Theo dõi

Nếu khối u nhỏ và không gây triệu chứng nghiêm trọng, người bệnh có thể lựa chọn phương án theo dõi định kỳ bằng chụp CT hoặc MRI để kiểm tra sự phát triển của khối u.

2. Điều trị nội tiết

Một số khối u có thể được điều trị can thiệp nội tiết để kìm hãm sự phát triển của khối u.

3. Phẫu thuật

Đây là phương pháp điều trị phổ biến nhất để loại bỏ khối u. Tuy nhiên, vì tính chất cuộc phẫu thuật có thể ảnh hưởng đến nhiều cấu trúc quan trọng như các dây thần kinh và mạch máu ở vùng đầu cổ, do đó đòi hỏi phẫu thuật viên có tay nghề, dày dặn kinh nghiệm.

4. Xạ trị

Trường hợp khối u quá lớn hoặc nằm ở vị trí khó phẫu thuật, hoặc người bệnh không đáp ứng đủ điều kiện để phẫu thuật… xạ trị là phương án được cân nhắc để thu nhỏ hoặc ngăn chặn sự phát triển của khối u.

Phòng ngừa u cuộn cảnh vùng cổ bằng cách nào?

Hiện vẫn chưa có cách phòng ngừa u cuộn cảnh vùng cổ hiệu quả, nhưng bạn có thể giảm nguy cơ mắc bệnh bằng cách:

• Xây dựng lối sống lành mạnh như ăn uống cân bằng, đầy đủ các nhóm dinh dưỡng cần thiết như đạm, tinh bột, chất béo tốt, vitamin và khoáng chất; tập luyện thể chất điều độ; không uống rượu bia, không hút thuốc lá, tránh xa các chất kích thích có hại cho cơ thể.
• Khám sức khỏe định kỳ, nhất là khi tiền sử gia đình có người mắc u cuộn cảnh hoặc bệnh lý liên quan.
• Khám ngay khi có những dấu hiệu bất thường để được chẩn đoán chính xác và điều trị kịp thời.

Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh hội tụ đội ngũ chuyên gia – bác sĩ giỏi chuyên môn, giàu kinh nghiệm, sở hữu hệ thống trang thiết bị hiện đại, phác đồ thăm khám và điều trị cá thể hóa, phối hợp chặt chẽ đa chuyên khoa như khoa Ngoại Vú – Đầu Mặt Cổ, khoa Ngoại Lồng ngực – Mạch máu, khoa Ung bướu, khoa Xạ trị, khoa Nội tiết – Đái tháo đường, Trung tâm Chẩn đoán hình ảnh – Điện quang can thiệp, Trung tâm Xét nghiệm… giúp chẩn đoán chính xác và can thiệp điều trị hiệu quả các trường hợp, bảo vệ sức khỏe và chất lượng sống cho người bệnh.

U cuộn cảnh là căn bệnh lành tính hiếm gặp nhưng vẫn tiềm ẩn nguy cơ gây nguy hiểm, thậm chí gây tử vong nếu người bệnh không được điều trị kịp thời và đúng cách. Chủ động trang bị những kiến thức về bệnh, phát hiện sớm các dấu hiệu nghi ngờ để thăm khám ngay chính là cách giúp bạn bảo vệ sức khỏe và nâng cao chất lượng sống.