Kiến Thức Y Khoa (Ngoại Cơ Xương Khớp)

Viêm quanh khớp vai thể đông cứng: Triệu chứng và cách điều trị

Viêm quanh khớp vai thể đông cứng còn có tên gọi khác là viêm dính bao khớp vai với biểu hiện vai cứng lại, làm hạn chế khả năng vận động của người bệnh. Hiểu rõ về căn bệnh này sẽ giúp bạn phòng tránh và điều trị hiệu quả.

Bài viết được sự tư vấn của ThS.BS Trần Quyết, Trung tâm Phẫu thuật Khớp – Y học thể thao, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Hà Nội.

viem quanh khop vai the dong cung

Viêm khớp vai thể đông cứng làm hạn chế khả năng vận động của khớp vai và những cơn đau dai dẳng cho người bệnh

ThS.BS Trần Quyết cho biết, vai được tạo thành từ 3 xương: xương bả vai, xương đòn và xương cánh tay. Đầu tròn của xương cánh tay trên gắn với ổ chảo ở xương bả vai. Mô liên kết bao quanh khớp được gọi là bao khớp vai. Chất hoạt dịch bôi trơn bao khớp giúp khớp cử động linh hoạt mà không cần ma sát.

Viêm quanh khớp vai thể đông cứng là gì?

Viêm quanh khớp vai thể đông cứng (tên tiếng Anh Frozen Shoulder) là tình trạng đông cứng khớp vai xảy ra khi mô sẹo hình thành xung quanh khớp. Điều này làm cho bao khớp vai dày lên, cứng và căng hơn, khiến vai khó cử động, nếu cử động được thì rất đau. (1)

Bất kỳ chấn thương nào ở vai cũng có thể dẫn đến hiện tượng vai đông cứng, viêm gân, viêm bao hoạt dịch hay chấn thương vòng bít quay (hội chứng vòng bít quay). 

Dấu hiệu đông cứng khớp vai

Các triệu chứng chính của viêm dính bao khớp vai thể đông cứng là đau và cứng khớp, khiến bạn khó hoặc không thể cử động vai.

Ngoài ra, bạn còn rơi vào trạng thái tê cứng vai với biểu hiện đau âm ỉ hoặc đau nhức ở bên vai bị tê cứng. Bạn cũng có thể cảm nhận cơn đau ở các cơ vai quấn quanh đầu cánh tay cũng như bắp tay. Cơn đau này thường trở nên tồi tệ hơn vào ban đêm, khiến bạn khó ngủ.

Bệnh tiến triển theo 3 giai đoạn: (2)

1. Giai đoạn đóng băng

  • Ở giai đoạn này, cơn đau tăng dần theo thời gian, đau nhiều hơn vào ban đêm. Đôi lúc, bạn cảm thấy đau dữ dội ở vai bất cứ khi nào cử động. Đồng thời, phạm vi chuyển động của vai cũng bị giới hạn, khiến vai không còn dẻo dai và linh hoạt như trước.
  • Giai đoạn này kéo dài từ 6 – 9 tháng.

2. Giai đoạn đông cứng

  • Giờ là lúc cơn đau của bạn thuyên giảm đôi chút nhưng tình trạng cứng khớp lại trở nên tồi tệ hơn. Các cơ vai cũng bị teo nhẹ do ít vận động. Việc cử động vai, vì thế, càng khó khăn hơn, khiến bạn khó thực hiện các hoạt động hàng ngày.
  • Giai đoạn đông cứng kéo dài từ 4 – 12 tháng.

3. Giai đoạn “tan băng”

  • Lúc này, phạm vi chuyển động của vai sẽ dần cải thiện để trở lại trạng thái bình thường. Quá trình “tan băng” có thể mất từ ​​6 tháng đến 2 năm.
  • Tổng cộng, bệnh nhân bị đông cứng khớp vai phải mất từ 3 – 4 năm để phục hồi hoàn toàn.

Nguyên nhân gây viêm vai thể đông cứng

Hiện các bác sĩ chưa biết chính xác tại sao bệnh đông cứng khớp vai lại xảy ra với một số người, nhưng các yếu tố rủi ro sau đây sẽ làm tăng nguy cơ mắc bệnh: (3)

1. Tuổi tác và giới tính

Bệnh thường tìm đến những người ở độ tuổi 40 – 60. Ngoài ra, phụ nữ có nhiều khả năng bị bệnh hơn so với nam giới.

2. Bất động hoặc giảm khả năng vận động

Những người bị bất động vai lâu ngày hoặc giảm khả năng vận động của vai có nguy cơ cao dính chấn thương này. Nếu bạn không cử động vùng vai một cách thường xuyên, các dây chằng và gân ở khu vực này sẽ không nhận được lượng máu cần thiết. Theo thời gian, sự thiếu lưu thông máu đến các dây chằng và gân có thể khiến chúng đông cứng lại. 

Tình trạng bất động vai xảy ra do:

  • Chấn thương vòng bít rôto
  • Gãy tay
  • Đột quỵ
  • Trải qua một cuộc phẫu thuật vùng vai

3. Mắc một số bệnh lý

Bạn có khả năng cao bị đông cứng khớp vai nếu mắc bệnh đái tháo đường. Thống kê cho thấy khoảng 10 – 20% người bệnh đái tháo đường bị viêm khớp vai thể đông cứng. Bên cạnh đó, một số bệnh lý khác như: tim mạch, tuyến giáp hoặc Parkinson cũng cũng có thể gây ra tình trạng khớp vai bị tê cứng. (4)

benh ly dai thao duong

Người mắc bệnh đái tháo đường có nguy cơ bị đông cứng khớp vai

Phương pháp chẩn đoán hiện tượng đông cứng khớp vai

Để chẩn đoán bệnh, trước tiên, bác sĩ sẽ thăm khám tổng quát tình trạng vai của bạn. Cụ thể, bác sĩ kiểm tra xem vai bạn đau đến mức nào và mức độ cử động của nó ra sao. Có hai hình thức kiểm tra:

  • Mức độ vận động chủ động: bạn tự di chuyển vai mình
  • Mức độ vận động thụ động: bác sĩ chuyển động vai của bạn theo mọi hướng

Tùy theo tình hình, bác sĩ sẽ quyết định bạn có cần tiêm thuốc tê vào vai trong lúc thực hiện bài kiểm tra hay không. Đây là loại thuốc làm tê cơn đau, giúp bác sĩ đánh giá tốt hơn phạm vi chuyển động vai chủ động và thụ động của bạn.

Dựa trên kết quả thu được từ bài kiểm tra, bác sĩ sẽ đánh giá xem khả năng vận động vai của bạn có bị hạn chế quá nhiều không, cũng như mức độ cơn đau ra sao trong lúc cử động (cả chủ động và thụ động).

kiem tra tong quan khop vai

Bài kiểm tra khớp vai tổng quát giúp bác sĩ đánh giá sơ bộ tình trạng đông cứng khớp vai

Sau khi khám tổng quát vai, bác sĩ có thể yêu cầu bạn thực hiện các xét nghiệm hình ảnh nhằm loại trừ các bệnh lý gây đau và cứng vai khác. Những xét nghiệm này thường là:

  • Chụp X-quang: cho ra hình ảnh rõ nét về toàn bộ vùng xương khớp ở vai bạn.
  • Siêu âm hoặc MRI: cho hình ảnh ở mô mềm, giúp xác định các vấn đề khác trong vai như viêm khớp, rách gân cơ chóp xoay vai...

Phương pháp điều trị & phục hồi viêm bao khớp vai đông cứng

Tình trạng viêm khớp vai đông cứng sẽ hồi phục hoàn toàn sau 3 – 4 năm. Trong thời gian này, bác sĩ có thể sử dụng các phương pháp điều trị phù hợp với từng giai đoạn bệnh. Mục tiêu là kiểm soát cơn đau, đồng thời cải thiện khả năng vận động của khớp vai. Các biện pháp chữa trị bao gồm: (5)

  • Dùng thuốc chống viêm không steroid (NSAID) giúp giảm đau và viêm ở vai. Nếu tình trạng không đỡ, bác sĩ có thể kê đơn thuốc mạnh hơn.
  • Tiêm corticosteroid vào khớp vai để giảm đau và mở rộng phạm vi chuyển động của vai.
  • Tiêm dịch làm căng khớp, giúp bạn cử động vai dễ dàng hơn. 
  • Vật lý trị liệu: Chuyên gia vật lý trị liệu sẽ thiết lập riêng cho bạn một số bài tập phục hồi chức năng nhằm kiểm soát cơn đau, đồng thời ngăn ngừa sự tiến triển của tình trạng vai đông cứng. Các bài tập này cần được thực hiện đều đặn cho đến khi bệnh hồi phục hoàn toàn.
  • Phẫu thuật: Biện pháp này được chỉ định khi tất cả các phương pháp chữa trị trên không hiệu quả với tình trạng của chấn thương. Bệnh nhân sẽ được xem xét để giải phóng mô sẹo bằng một cuộc phẫu thuật nội soi khớp. Nhờ đó, các mô sẹo của bao khớp vai được phá vỡ, trả lại cho vai độ linh hoạt và phạm vi cử động như bình thường. Rủi ro có thể gặp phải trong quá trình mổ nội soi, dù rất hiếm gặp, chính là nguy cơ gãy xương cánh tay. 

Một lưu ý rất quan trọng đối với bệnh nhân sau khi trải qua cuộc phẫu thuật đông cứng khớp vai, đó là tuân thủ liệu trình phục hồi chức năng vai do các chuyên gia vật lý trị liệu thiết kế. Chỉ khi khớp vai được tập luyện liên tục với các bài tập phù hợp, khả năng vận động của vai mới được tối ưu hóa.

Phòng ngừa thể đông cứng khớp vai

Nguyên nhân phổ biến nhất của bệnh là do vai bị bất động. Do đó, nếu bạn gặp phải chấn thương gây khó khăn khi cử động vai, hãy trao đổi với bác sĩ về các bài tập mà bạn có thể thực hiện để duy trì phạm vi chuyển động của khớp vai. Những bài vận động nhẹ nhàng, liên tục, kéo giãn vai sẽ giúp hạn chế tình trạng đông cứng vai sau phẫu thuật hoặc chấn thương. 

Đối với những người mắc một số bệnh lý có nguy cơ dẫn tới khớp vai bị đông cứng như: đái tháo đường, tim mạch, tuyến giáp… cần thường xuyên vận động (tối thiểu 30 phút/ngày, 5 buổi/tuần), đặc biệt chú trọng vào bài tập cử động vai để khớp vai duy trì được độ dẻo dai và linh hoạt.

Điều trị viêm quanh khớp vai thể đông cứng tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Hà Nội

Ứng dụng nhiều kỹ thuật cao trong phẫu thuật xương khớp và y học thể thao, Trung tâm Phẫu thuật Khớp – Y học thể thao, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Hà Nội đã thăm khám và điều trị thành công cho hàng triệu ca bệnh lý cơ xương khớp.

Các chuyên gia đầu ngành của Trung tâm Phẫu thuật Khớp – Y học thể thao, BVĐK Tâm Anh, đứng đầu là PGS.TS.BS Trần Trung Dũng đã mang đến niềm vui cho vô số bệnh nhân sau khi những chấn thương cơ xương khớp lâu năm của họ được chữa khỏi hoàn toàn. Có thể kể đến các cuộc phẫu thuật nội soi điều trị phẫu thuật tái tạo dây chằng đầu gối, khâu sụn chêm khớp gối, nắn trật khớp vai, viêm quanh khớp vai; phẫu thuật thay khớp nhân tạo bằng công nghệ và vật liệu hiện đại…

Bên cạnh đó, BVĐK Tâm Anh còn là đơn vị duy nhất trong cả nước thực hiện phẫu thuật bảo tồn xương khớp trong điều trị bệnh lý ung thư xương.

Bên cạnh đội ngũ y bác sĩ dày dặn kinh nghiệm thực tiễn và chuyên môn, Trung tâm Phẫu thuật Khớp – Y học thể thao, BVĐK Tâm Anh còn được đầu tư trang thiết bị hiện đại hàng đầu thế giới như hệ thống máy nội soi công nghệ 3D độ phân giải cao, máy X-quang thế hệ mới… nhằm phục vụ cho việc thăm khám và điều trị hiệu quả cho người bệnh. Đặc biệt nhất là công nghệ phẫu thuật bằng robot hiện đại và thông minh hàng đầu thế giới ARTIS pheno của thương hiệu Siemens nhập khẩu đồng bộ từ Cộng hòa Liên bang Đức.

thiet bi may moc hien dai

Hệ thống máy móc hiện đại ở BVĐK Tâm Anh giúp chẩn đoán chính xác và điều trị bệnh hiệu quả

Để được tư vấn và đặt lịch khám các bệnh lý cơ xương khớp – chấn thương thể thao tại Trung tâm Phẫu thuật Khớp – Y học thể thao, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, quý khách có thể liên hệ:

Viêm quanh khớp vai thể đông cứng nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời sẽ gây ra rất nhiều phiền toái trong sinh hoạt hằng ngày. Ở các trường hợp mãn tính, tình trạng đông cứng khớp sẽ khiến cho khớp vai mất đi sự linh hoạt, thậm chí mất khả năng vận động. Nếu có bất kỳ dấu hiệu kể trên nào , bạn hãy đến các cơ quan y tế, bệnh viện gần nhất để kiểm tra.

Hạ Vũ

Hotline: 1800 6858