Vì sao tiểu đường vết thương lâu lành là thắc mắc của nhiều người bệnh khi nhận thấy các vết trầy xước, vết cắt hoặc tổn thương da phục hồi chậm hơn bình thường. Nguyên nhân có thể liên quan đến đường huyết tăng kéo dài, tuần hoàn máu kém, tổn thương thần kinh và suy giảm khả năng chống nhiễm trùng. Nếu không được chăm sóc đúng cách, vết thương có thể tiến triển nặng, tăng nguy cơ nhiễm trùng và nhiều biến chứng nguy hiểm.
Vì sao tiểu đường vết thương lâu lành? Theo BS.CKI Võ Trần Nguyên Duy, khoa Nội tiết – Đái tháo đường, BVĐK Tâm Anh TP.HCM, đường huyết tăng kéo dài có thể làm suy giảm hoạt động của hệ miễn dịch, trong đó có chức năng của tế bào bạch cầu trong việc nhận diện và chống lại tác nhân gây nhiễm trùng. Đồng thời, tuần hoàn máu kém khiến oxy và dưỡng chất khó đến vùng mô bị tổn thương, từ đó làm chậm quá trình phục hồi.
Vì vậy, vết thương ở người bệnh đái tháo đường thường khó lành hơn, dễ nhiễm trùng, tái phát và có nguy cơ tiến triển thành tổn thương nghiêm trọng nếu không được phát hiện, chăm sóc và điều trị đúng cách.
Một nguyên nhân quan trọng giải thích vì sao tiểu đường vết thương lâu lành là tình trạng tuần hoàn máu suy giảm. Khi đường huyết không được kiểm soát tốt, nguy cơ xơ vữa động mạch tăng lên. Các mảng xơ vữa làm thành mạch dày, cứng và lòng mạch hẹp hơn, cản trở máu lưu thông đến các mô, đặc biệt ở bàn chân và các đầu chi. Khi lượng máu đến vùng tổn thương giảm, oxy, dưỡng chất và các thành phần cần thiết cho quá trình sửa chữa mô cũng bị hạn chế, khiến vết thương phục hồi chậm hoặc khó lành hoàn toàn.
Vết loét kéo dài còn làm tăng nguy cơ nhiễm trùng, hoại tử mô và tổn thương sâu đến xương, từ đó có thể dẫn đến cắt cụt chi trong những trường hợp nặng. Theo Hiệp hội Đái tháo đường Hoa Kỳ, trên thế giới cứ khoảng 30 giây lại có một người mất chi do biến chứng liên quan đến đái tháo đường; hơn 80% trường hợp cắt cụt chi bắt đầu từ một vết loét bàn chân không lành. Vì vậy, người bệnh tiểu đường cần kiểm tra bàn chân thường xuyên và xử trí sớm ngay khi xuất hiện vết trầy xước, phồng rộp hoặc loét. (1)
Trong những bệnh nhân tiểu đường thì người mắc bệnh thần kinh đái tháo đường dễ gặp nguy hiểm nhất. Người bệnh bị tổn thương dây thần kinh vì glucose huyết tăng cao trong máu. Bệnh được chia thành 2 nhóm chính: bệnh lý thần kinh ngoại biên (ảnh hưởng đến các dây thần kinh ở tay, chân, thần kinh sọ não) và bệnh lý thần kinh tự chủ (ảnh hưởng đến các dây thần kinh điều khiển hoạt động của các cơ quan: dạ dày, ruột, tim mạch, hệ tiết niệu).
Người bị bệnh lý thần kinh ngoại biên sẽ khó nhận biết các tổn thương ngoài da khi có vật nhọn đâm vào, khiến vết thương trầm trọng hơn. Chính vì không cảm giác được tổn thương trên cơ thể và vết thương lâu lành nên người bệnh tăng nguy cơ nhiễm trùng. Từ một vết loét, trầy xước, vi khuẩn sẽ theo máu di chuyển đến các mô, xương và khắp cơ thể. Khi không được cấp cứu, chăm sóc tích cực kịp thời, người bệnh gặp các biến chứng nặng về tuần hoàn, rối loạn đông máu, hạ huyết áp, sốc nhiễm trùng… dẫn đến tử vong.
>>>Bạn có biết cách chăm sóc vết thương cho người tiểu đường mau lành không?
Ở người bệnh đái tháo đường, ngay cả những tổn thương nhỏ như vết trầy xước, vết cắt hoặc bỏng cũng có thể mất nhiều thời gian để hồi phục. Đường huyết tăng kéo dài có thể làm giảm tuần hoàn máu, ảnh hưởng chức năng miễn dịch và khả năng sửa chữa mô, khiến vết thương dễ nhiễm trùng, loét kéo dài. Nếu không được phát hiện và điều trị đúng cách, tổn thương có thể tiến triển nặng, hoại tử mô và làm tăng nguy cơ phải cắt cụt chi.
Phòng ngừa vết thương lâu lành ở người tiểu đường cần tập trung vào hai yếu tố chính: chăm sóc đúng các vết loét, trầy xước ngay từ sớm và kiểm soát đường huyết ổn định. Theo bác sĩ Duy, xử trí tổn thương đúng cách kết hợp kiểm soát đường huyết tốt giúp giảm nguy cơ nhiễm trùng và hạn chế vết thương tiến triển nặng.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Hiểu rõ vì sao tiểu đường vết thương lâu lành giúp người bệnh chủ động hơn trong việc chăm sóc và phòng ngừa biến chứng. Khi xuất hiện vết trầy xước, vết cắt hoặc vết loét, người bệnh đái tháo đường cần xử trí đúng cách và không tự ý đắp lá cây, thuốc nam hoặc các nguyên liệu không bảo đảm vô khuẩn lên vùng tổn thương. Cách xử trí không phù hợp có thể làm tăng nguy cơ nhiễm trùng, khiến tổn thương lan rộng và khó điều trị hơn. Người bệnh nên đến cơ sở y tế để được bác sĩ đánh giá vết thương, hướng dẫn chăm sóc phù hợp và kiểm soát đường huyết nhằm hỗ trợ quá trình lành thương.
