Nhiều tháng chịu đựng cơn tức ngực, khó thở do xẹp phổi hoàn toàn, nữ bác sĩ trẻ từ Myanmar sang Việt Nam được phẫu thuật tạo hình phế quản, bảo tồn lá phổi.

Cách đây 5 năm, chị Aye, 27 tuổi, mắc bệnh lao nặng, đã điều trị khỏi. Tuy nhiên, di chứng hậu lao để lại tình trạng hẹp phế quản gốc bên trái nghiêm trọng. Chị từng 3 lần nhập viện do xẹp phổi trái, suy hô hấp cấp, kèm những cơn khó thở và đau tức ngực dữ dội.

Sau khi tìm hiểu qua các hiệp hội chuyên môn và được các Giáo sư đầu ngành tại Myanmar giới thiệu, chị đến Việt Nam tìm gặp PGS.TS.BS Vũ Hữu Vĩnh, Giám đốc Trung tâm Ngoại Lồng Ngực – Mạch máu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM.

Phó giáo sư Vĩnh cho biết, người bệnh bị thiếu oxy kéo dài, thần sắc xanh xao, tím tái và tâm lý rất hoang mang. Qua ảnh chụp CT phổi dựng hình 3D, các bác sĩ phát hiện phế quản gốc trái hẹp nghiêm trọng, lòng phế quản chỉ là một khe nhỏ, mất đi khẩu kính bình thường. Kết quả nội soi phế quản sau đó đã xác nhận tình trạng hẹp khít gần như hoàn toàn, niêm mạc xơ chai khiến ống soi không thể lách qua, Phó giáo sư Vĩnh xác định đây là ca hẹp phế quản gốc trái nặng do di chứng lao phổi.

“Với trường hợp phế quản hẹp nặng như bệnh nhân này, phần lớn bác sĩ chọn giải pháp cắt bỏ thùy trên phổi trái giúp việc tái tạo phế quản thuận lợi. Tuy nhiên, chúng tôi thực hiện phẫu thuật tái tạo để giữ lại nguyên vẹn lá phổi cho người bệnh”, Phó giáo sư Vĩnh chia sẻ, thêm rằng phế quản thùy dưới của người bệnh đang tổn thương nặng, nếu cắt bỏ thùy trên như thông thường sẽ làm mất chức năng phổi trầm trọng.

Thách thức gây gáp lực đối với êkíp gây mê là duy trì nồng độ oxy trong máu khi đường thở của bệnh nhân chỉ còn nhỏ bằng đầu que tăm. Trong suốt ca mổ, bác sĩ cân chỉnh từng mililit khí đưa vào phổi để không làm tăng áp lực đường thở vốn đã xơ hóa, đồng thời đảm bảo phổi không bị xẹp hoàn toàn

Do tình trạng thiếu oxy mạn tính, tim của người bệnh phải hoạt động trong môi trường khắc nghiệt, dễ xảy ra loạn nhịp hoặc ngừng tim đột ngột ngay trên bàn mổ. Êkíp sẵn sàng các phương án trợ tim và vận mạch. Song song, phó giáo sư Vĩnh thực hiện cắt ngang đoạn giữa khí quản bị hẹp của người bệnh, sau đó xẻ dọc hai đầu ống vừa cắt theo hướng đối xứng. Hai phần này sau đó được trượt chồng lên nhau và khâu nối lại, giúp mở rộng tối đa khẩu kính đường thở, người bệnh thoát khỏi tình trạng phổi thiếu oxy.

Ca phẫu thuật thành công sau hơn 5 tiếng, phế quản được mở rộng và bảo tồn nguyên vẹn lá phổi. Chị Aye sinh hoạt và lao động bình thường sau khi hồi phục.

Khác với dự tính ban đầu người bệnh sẽ phải nằm hồi sức tích cực (ICU) khoảng 1 tháng, nhưng chị Aye hồi phục và xuất viện chỉ sau 5 ngày phẫu thuật. Các chỉ số sinh tồn của người bệnh ổn định, nhịp thở đều, không còn đau tức ngực hay khó thở khi gắng sức. Diện mạo người bệnh cũng thay đổi rõ rệt, làn da hồng hào, thần thái tươi tỉnh.

Theo Phó giáo sư Vĩnh, ca mổ đạt kết quả ngoài mong đợi nhờ chuẩn bị tiền phẫu kỹ lưỡng; quá trình can thiệp kịp thời, chính xác trước khi phổi bị hủy hoại hoàn toàn; phác đồ hồi sức phù hợp, kiểm soát tốt các biến chứng hậu phẫu, cùng sức trẻ và ý chí của người bệnh đã giúp tốc độ hồi phục được đẩy nhanh.

Phó giáo sư Vĩnh giải thích, bệnh lý hẹp phế quản thường gặp ở người từng điều trị lao do thói quen ngại ho khạc khi mắc bệnh, khiến dịch đờm ứ đọng gây viêm nhiễm và xơ hóa đường thở. Nếu không phẫu thuật kịp thời, người bệnh đối mặt với nguy cơ hỏng hoàn toàn lá phổi, suy hô hấp, đe dọa tính mạng.

Phó giáo sư Vĩnh khuyến cáo, người từng có tiền sử mắc lao phổi không được chủ quan với các triệu chứng hô hấp sau điều trị. Nếu có dấu hiệu khó thở kéo dài, thở khò khè hoặc đau tức ngực khi vận động, người bệnh cần đến ngay các cơ sở y tế chuyên khoa để tầm soát bệnh.

*Tên người bệnh đã được thay đổi