Từ hình ảnh “cây trong nụ” trên phim CT ngực, các bác sĩ lần lượt phát hiện anh Tòng (36 tuổi, TP.HCM) mắc lao phổi tiến triển cùng nhiều bệnh mạn tính chưa từng được chẩn đoán trước đó.

Ho kéo dài hơn hai tháng, sụt 6 kg và đổ mồ hôi nhiều vào ban đêm, anh Tòng đi khám với suy nghĩ chỉ mắc bệnh hô hấp thông thường. Tuy nhiên, một hình ảnh bất thường trên phim CT ngực đã mở ra hàng loạt vấn đề sức khỏe nghiêm trọng mà anh chưa từng biết đến.

Tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, ThS.BS Võ Thị Ánh Nhật, khoa Nội Tổng hợp, ghi nhận người bệnh còn trẻ, chưa từng được chẩn đoán mắc bệnh mạn tính. Tuy nhiên, kết quả chụp CT ngực cho thấy nhiều tổn thương dạng hang, các đám đông đặc dạng nốt ở cả hai phổi. Đặc biệt, hình ảnh “tree-in-bud” (tạm dịch: nụ trên cành) xuất hiện ở phổi phải và thùy trên phổi trái.

Theo bác sĩ Nhật, đây là hình ảnh mô tả các tiểu phế quản nhỏ bị viêm, chứa đầy dịch tiết hoặc mủ, tạo nên hình dạng giống những cành cây với các chồi non trên phim chụp. Dấu hiệu này thường gặp ở bệnh nhân lao phổi đang hoạt động, cho thấy vi khuẩn đã lan theo các nhánh đường thở nhỏ trong phổi.

Kết quả xét nghiệm đàm sau đó ghi nhận AFB dương tính ở cả hai mẫu, xác định người bệnh mắc lao phổi tiến triển. Đồng thời, bác sĩ còn phát hiện tình trạng viêm phổi hoại tử – một biến chứng nhiễm trùng nặng có thể gây tổn thương nhu mô phổi nếu không được điều trị kịp thời.

Tuy nhiên, lao phổi không phải là vấn đề duy nhất. Các xét nghiệm chuyên sâu tiếp tục cho thấy đường huyết của anh Tòng tăng ở mức rất cao. Chỉ số HbA1c lên tới 11,9%, phản ánh tình trạng tăng đường huyết kéo dài trong nhiều tháng. Có thời điểm đường huyết mao mạch vượt 370 mg/dL, buộc các bác sĩ phải sử dụng insulin để kiểm soát. Người bệnh được chẩn đoán mắc đái tháo đường type 2.

“Đái tháo đường có thể âm thầm tồn tại nhiều năm mà không gây triệu chứng rõ rệt. Khi đường huyết không được kiểm soát, hệ miễn dịch suy giảm, tạo điều kiện thuận lợi cho các bệnh nhiễm trùng phát triển, trong đó có lao phổi”, bác sĩ Nhật giải thích.

Chưa dừng lại ở đó, kết quả xét nghiệm còn ghi nhận người bệnh mang virus viêm gan B với tải lượng virus cao. Đồng thời, anh mắc rối loạn lipid máu hỗn hợp, làm gia tăng nguy cơ bệnh tim mạch và các biến chứng chuyển hóa trong tương lai.

Khai thác bệnh sử cho thấy anh Tòng có thói quen hút thuốc lá nhiều năm, thường xuyên sử dụng bia rượu, uống nước ngọt có gas và ưa chuộng các món ăn nhiều dầu mỡ. Những yếu tố này có thể tác động tiêu cực đến sức khỏe hô hấp, gan và chuyển hóa nếu kéo dài.

Trước tình trạng đồng mắc nhiều bệnh lý, ê-kíp đã xây dựng phác đồ điều trị đa chuyên khoa. Người bệnh được sử dụng thuốc kháng lao theo phác đồ chuẩn, điều trị viêm gan B, kiểm soát viêm phổi bằng kháng sinh, đồng thời dùng insulin và thuốc điều chỉnh đường huyết.

Trong những ngày đầu nhập viện, anh vẫn ho nhiều, đổ mồ hôi đêm và đường huyết dao động ở mức cao. Các bác sĩ liên tục điều chỉnh liều insulin để đưa đường huyết về ngưỡng an toàn, đồng thời theo dõi sát đáp ứng điều trị lao phổi.

Sau gần hai tuần điều trị nội trú, tình trạng hô hấp cải thiện rõ rệt. Người bệnh giảm ho, hết sốt, không còn khó thở và ăn uống tốt hơn. Viêm phổi được kiểm soát, đường huyết dần ổn định trước khi xuất viện và tiếp tục điều trị lao phổi ngoại trú trong 6-12 tháng.

Theo bác sĩ Nhật, các dấu hiệu như ho kéo dài trên hai tuần, sụt cân không rõ nguyên nhân, đổ mồ hôi về đêm, mệt mỏi kéo dài hoặc khát nước, tiểu nhiều bất thường đều cần được thăm khám sớm. Việc trì hoãn kiểm tra sức khỏe có thể khiến nhiều bệnh lý âm thầm tiến triển và chỉ được phát hiện khi đã xuất hiện biến chứng.

Bác sĩ khuyến cáo người trưởng thành nên khám sức khỏe định kỳ ít nhất mỗi năm một lần, đặc biệt là người hút thuốc lá, thường xuyên sử dụng bia rượu hoặc có chế độ ăn uống thiếu lành mạnh. Khám định kỳ không chỉ giúp phát hiện sớm bệnh lý hô hấp mà còn nhận diện các rối loạn chuyển hóa như đái tháo đường, mỡ máu cao hay bệnh gan trước khi gây hậu quả nghiêm trọng.

*Tên người bệnh đã được thay đổi