Hút thuốc lá hơn 30 năm, ông Lê, 59 tuổi, bất ngờ phát hiện ung thư phổi khi khám sức khỏe định kỳ, khối u nằm sát động mạch phổi, khó phẫu thuật.

“Đây là một trong số ít những ca phẫu thuật rất khó mà tôi từng thực hiện”, PGS.TS.BS Vũ Hữu Vĩnh, Giám đốc Trung tâm Ngoại Lồng ngực – Mạch máu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM nói. Kết quả chụp CT cho thấy khối u nằm ở thùy trên phổi phải, gần rốn phổi – nơi nơi xuất phát của các nhánh mạch máu lớn và phế quản gốc phổi. Nguy hiểm hơn, khối u đã xâm lấn vào động mạch trong thùy phổi và hạch số 10 xâm lấn gốc động mạch phổi, phẫu thuật dễ làm tổn thương mạch máu lớn, gây xuất huyết ồ ạt hoặc tràn khí màng phổi, người bệnh tử vong ngay trên bàn mổ.

Theo phó giáo sư Vĩnh, nếu không can thiệp, khối u phát triển có thể tiếp tục xâm lấn mạch máu lớn, làm suy giảm chức năng hô hấp và đe dọa tính mạng.

Sau hội chẩn, êkíp quyết định phẫu thuật nội soi bằng robot Da Vinci Xi để tăng độ chính xác khi bóc tách khối u, tránh tổn thương động mạch lớn, đồng thời bảo tồn tối đa nhu mô phổi lành. Bên cạnh đó, robot cũng cho phép các bác sĩ thực hiện song song hai kỹ thuật ngay trong lúc mổ: vừa cắt u, vừa lấy đủ mẫu bệnh phẩm để sinh thiết lạnh, xác định chính xác bản chất khối u.

Phó giáo sư Vĩnh cho biết thêm, dù có sự hỗ trợ của công nghệ cao, êkíp vẫn chuẩn bị sẵn sàng phương án mổ mở trong trường hợp u dính chặt hoặc rách mạch máu gây xuất huyết ồ ạt, để kiểm soát mất máu và đảm bảo an toàn cho người bệnh.

Tại phòng mổ, phó giáo sư Vĩnh điều khiển bốn cánh tay robot cẩn thận tiếp cận khối ở nằm sát động mạch phổi gốc. Tầm nhìn từ camera 3D với độ phóng đại 10-15 lần cho phép quan sát rõ nét từng cấu trúc mạch máu li ti và mô bệnh, thao tác lấy mẫu bệnh phẩm chính xác, hạn chế mất máu và tổn thương mô lành.

Bệnh phẩm được gửi sinh thiết lạnh ngay khi người bệnh còn trên bàn mổ. Sau 40 phút, kết quả xác định ung thư biểu mô tuyến giai đoạn T2. Êkíp tiếp tục cắt các nhánh động mạch thùy trên, cắt toàn bộ thùy phổi chứa khối u an toàn, không biến chứng.

Ca phẫu thuật kéo dài 5 giờ, gấp rưỡi các ca mổ thùy phổi thông thường (khoảng 2-3 tiếng). Tuy nhiên, theo phó giáo sư Vĩnh, đây là khoảng thời gian nằm trong dự tính do vị trí “siêu khó” của khối u và yêu cầu kiểm soát tối đa nguy cơ tổn thương mạch máu.

Hậu phẫu, ông Lê hồi phục nhanh, vết mổ ít đau, được xuất viện sau 3 ngày, đủ sức khỏe để tiếp tục hóa trị bổ trợ sau phẫu thuật.

Phó giáo sư Vĩnh cho biết ung thư phổi giai đoạn đầu thường không có triệu chứng rõ ràng, dễ nhầm lẫn với bệnh lý hô hấp thông thường. Người hút thuốc lá lâu năm, từng hút thuốc, tiếp xúc khói bụi nghề nghiệp hoặc có tiền sử gia đình mắc ung thư phổi hay các bệnh phổi mạn tính… nên khám sức khỏe định kỳ mỗi năm và tầm soát theo hướng dẫn của bác sĩ. Phát hiện bệnh sớm không chỉ giúp tăng cơ hội chữa khỏi mà còn có thể thực hiện các kỹ thuật ít xâm lấn, bảo tồn phổi tối đa, duy trì thể trạng, chức năng hô hấp sau điều trị.

Ngày 4-30/6, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh tổ chức chương trình tư vấn “Các ‘siêu máy’ và robot phẫu thuật thế hệ mới hỗ trợ chẩn đoán và điều trị an toàn, chính xác, phục hồi nhanh”, với sự tham gia của bác sĩ giàu kinh nghiệm.