Anh Khánh, 42 tuổi, đau lưng kéo dài nhiều tháng, sụt 14 kg, đi khám phát hiện ung thư đại tràng đang xuất huyết, đã di căn đến gan và xương.

Khoảng 4 tháng gần đây, anh Khánh thường xuyên đau vùng cột sống thắt lưng, mất ngủ, mệt mỏi, ăn uống kém, da xanh xao và sụt cân nhanh. Nghĩ các triệu chứng liên quan áp lực công việc và đau cột sống thông thường nên anh không đi khám. Đến khi cơn đau ngày càng tăng, ảnh hưởng sinh hoạt, anh mới đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM kiểm tra.

Tiến sĩ, bác sĩ Trần Thanh Bình, Trung tâm Nội soi và Phẫu thuật Nội soi Tiêu hóa, cho biết, kết quả xét nghiệm máu có tình trạng thiếu máu nặng, chỉ số hemoglobin chỉ khoảng 4-5 g/dL (mức bình thường ở nam giới trưởng thành khoảng 13-17 g/dL). Chụp CT bụng ghi nhận thành đại tràng vùng góc lách dày không đều khoảng 1,9 cm, kéo dài 8 cm, thâm nhiễm mô mỡ xung quanh và xuất hiện hạch lân cận. Tổn thương gây hẹp lòng đại tràng, làm giãn và ứ đọng nhiều phân ở đoạn ruột phía trên. Hình ảnh CT còn phát hiện nhiều tổn thương dạng nốt tại gan, ở các phân thùy II, III, IV và tổn thương các đốt sống thắt lưng, nghi ngờ di căn.

Nội soi đại tràng cho thấy khối u lớn tại vị trí đại tràng xuống. Sau khi sinh thiết và thực hiện các thăm dò chuyên sâu, bác sĩ chẩn đoán người bệnh ung thư đại tràng giai đoạn muộn, đã di căn gan và xương.

Theo bác sĩ Thanh Bình, trường hợp này phát hiện bệnh ở giai đoạn tiến triển. Khối u phát triển lớn gây hẹp lòng đại tràng, đồng thời chảy máu rỉ rả trong thời gian dài dẫn đến thiếu máu nặng. Bệnh cũng đã di căn đến các cơ quan xa nên không còn chỉ định phẫu thuật triệt căn. Các bác sĩ chỉ định đặt stent kim loại tự bung qua nội soi nhằm tái lập lưu thông đường tiêu hóa. Đây là phương pháp can thiệp ít xâm lấn, giúp giải quyết tình trạng tắc ruột do khối u, tạo điều kiện để người bệnh tiếp tục điều trị ung thư bằng các phương pháp toàn thân.

“Tổn thương di căn xương là nguyên nhân gây đau lưng kéo dài, cùng với tình trạng thiếu máu nặng do khối u chảy máu mạn tính khiến người bệnh mệt mỏi, xanh xao và suy kiệt”, bác sĩ Bình cho biết.

Ngoài nguy cơ tiến triển của bệnh ung thư, người bệnh còn đối mặt với biến chứng tắc ruột do khối u ngày càng lớn làm hẹp lòng đại tràng. Khi đó, phân và hơi không thể lưu thông qua vị trí tắc nghẽn, gây đau bụng, chướng bụng, buồn nôn, nôn ói, bí trung đại tiện. Nếu không được xử trí kịp thời, tình trạng này có thể dẫn đến thủng ruột, viêm phúc mạc, nhiễm trùng nặng và đe dọa tính mạng.

Trong quá trình can thiệp, êkíp ghi nhận tổn thương loét sùi nhiễm cứng tại đại tràng xuống gây hẹp đáng kể lòng ruột, khiến máy nội soi không thể đi qua. Các bác sĩ sử dụng dây dẫn chuyên dụng (guidewire) vượt qua đoạn hẹp, sau đó đưa stent kim loại tự bung vào đúng vị trí dưới hướng dẫn của hệ thống X-quang C-arm, chụp hình liên tục trong lúc mổ.

Sau khi kiểm tra stent bung hoàn toàn và nằm đúng vị trí, lòng ruột được tái thông, khôi phục lưu thông tiêu hóa. Người bệnh giảm nhanh các triệu chứng tắc ruột, có thể ăn uống trở lại bằng đường miệng và tiếp tục điều trị theo phác đồ chuyên khoa ung thư.

Theo bác sĩ Bình, ung thư đại trực tràng là một trong những loại ung thư phổ biến tại Việt Nam cũng như trên thế giới. Những năm gần đây, bệnh có xu hướng gia tăng ở người trẻ tuổi. Nếu trước đây phần lớn trường hợp được ghi nhận ở nhóm trên 50 tuổi thì hiện nay số ca mắc dưới 50 tuổi đang tăng lên đáng kể.

Một trong những nguyên nhân khiến nhiều người phát hiện bệnh ở giai đoạn muộn là tâm lý chủ quan, cho rằng bản thân còn trẻ, khỏe mạnh nên ít chú ý đến các dấu hiệu bất thường. Nhiều triệu chứng ban đầu như thay đổi thói quen đại tiện, táo bón hoặc tiêu chảy kéo dài, đau bụng âm ỉ, đi ngoài ra máu, mệt mỏi hay sụt cân thường bị nhầm lẫn với các bệnh lý tiêu hóa thông thường.

Ung thư đại trực tràng có tiên lượng tốt nếu được phát hiện sớm. Khi tổn thương còn khu trú ở niêm mạc hoặc dưới niêm mạc, chưa xâm lấn sâu và chưa di căn hạch hay cơ quan xa, tỷ lệ sống sau 5 năm có thể vượt 90%.

Đối với các tổn thương tiền ung thư hoặc ung thư giai đoạn rất sớm, bác sĩ có thể loại bỏ hoàn toàn qua nội soi đại trực tràng bằng các kỹ thuật cắt niêm mạc (EMR) hoặc bóc tách dưới niêm mạc (ESD), giúp tránh phẫu thuật, bảo tồn tối đa cấu trúc giải phẫu cũng như chức năng của đại tràng và rút ngắn thời gian hồi phục đáng kể. Với các trường hợp khối u đã xâm lấn sâu hơn nhưng chưa di căn, người bệnh thường được phẫu thuật cắt đoạn đại tràng chứa khối u kết hợp nạo vét hạch theo nguyên tắc điều trị ung thư.

Bác sĩ khuyến cáo người có thân nhân trực hệ như cha mẹ hoặc anh chị em ruột từng mắc ung thư đại trực tràng hoặc polyp đại tràng nên nội soi tầm soát sớm hơn khuyến cáo chung từ 5-10 năm. Đặc biệt, nếu có polyp đại tràng, nên cắt bỏ sớm để ngăn ngừa tiến triển ung thư đại tràng. Đồng thời, khi xuất hiện các triệu chứng kéo dài trên hai tuần như thay đổi thói quen đại tiện, đi ngoài ra máu, phân nhỏ dẹt bất thường, đau bụng kéo dài hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân, cần sớm đi khám chuyên khoa Tiêu hóa để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.

(*) Tên người bệnh đã được thay đổi.