Sau đặt stent điều trị nhồi máu cơ tim, ông Trí, 69 tuổi, vẫn nặng ngực, khó thở, được phát hiện mắc hội chứng ít gặp gây viêm màng tim.

Ông Trí được đặt stent điều trị nhồi máu cơ tim cấp tại bệnh viện tỉnh. Một tuần sau ông vẫn còn mệt, sốt, khó thở, ho có đàm, nặng ngực, được chuyển đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM.

BS.CKI Đỗ Anh Tuấn, khoa Nội tim mạch, Trung tâm Tim mạch, cho biết bệnh nhân bị viêm phổi, suy tim cấp (chức năng tim – EF giảm còn 35%, bình thường > 50%), viêm màng ngoài tim gây tràn dịch màng tim, gợi ý hội chứng Dressler, còn gọi là hội chứng sau nhồi máu cơ tim. Đây là phản ứng miễn dịch gây viêm màng ngoài tim thứ phát sau phẫu thuật, chấn thương tim và thường gặp nhất là thứ phát sau nhồi máu cơ tim.

Bác sĩ Tuấn lý giải, khi cơ tim bị tổn thương do thiếu máu cục bộ hoặc phẫu thuật, tế bào tim chết đi và giải phóng các thành phần protein (kháng nguyên) vào hệ tuần hoàn. Bình thường, những thành phần này nằm bên trong tế bào nên hệ miễn dịch không tiếp xúc với chúng. Khi chúng tràn ra ngoài, hệ thống miễn dịch nhầm tưởng đây là các tác nhân lạ (tương tự như vi khuẩn hoặc virus) xâm nhập. Hệ quả là cơ thể bắt đầu sản xuất kháng thể để tấn công lại chính các mô tim và màng ngoài tim của mình, gây ra phản ứng viêm lan tỏa tại màng ngoài tim và màng phổi, dẫn đến triệu chứng sốt, ho, đau ngực và tích tụ dịch.

Bác sĩ Tuấn nhận định, bệnh nhân bị tràn dịch màng ngoài tim lượng trung bình, chưa có dấu hiệu chèn ép tim nên có thể theo dõi lượng dịch và điều trị thuốc kháng viêm. Bác sĩ điều trị cho ông bằng aspirin liều cao trong hai tuần, kết hợp các loại thuốc trị suy tim, kháng kết tập tiểu cầu, statin và kháng sinh trị viêm phổi.

Sau 10 ngày lượng dịch có xu hướng giảm, bệnh nhân giảm ho nhiều, hết sốt, hết đau ngực. Ông Trí tiếp tục uống thuốc theo phác đồ thêm một tuần, chức năng tim tăng lên 40%, dịch màng tim giảm, sức khỏe ổn định và được xuất viện.

ThS.BS.CKII Huỳnh Thanh Kiều, Trưởng khoa Nội tim mạch 1, Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM cho biết, hội chứng Dressler có thể gặp ở những người từng bị tổn thương tim như nhồi máu cơ tim, phẫu thuật tim, chấn thương ngực hoặc có tiền sử viêm màng ngoài tim. Nếu được phát hiện sớm, bệnh thường kiểm soát tốt bằng thuốc và ít để lại hậu quả nghiêm trọng. Tuy nhiên, khi không được chẩn đoán và điều trị kịp thời, tình trạng viêm kéo dài có thể gây nhiều biến chứng nguy hiểm. Khi dịch viêm tích tụ nhanh và nhiều trong khoang màng ngoài tim gây chèn ép tim cấp làm tăng áp lực đột ngột lên tim, cản trở tim co bóp. Người bệnh có thể tụt huyết áp, sốc tim, thậm chí tử vong nếu không được chọc hút dịch cấp cứu kịp thời.

Ngoài ra, hội chứng này còn dẫn đến viêm màng ngoài tim co thắt, dù hiếm, khiến tim bị “bó cứng”, giảm khả năng bơm máu và gây suy tim, đặc biệt là suy tim phải.

Trước đây, hội chứng Dressler ảnh hưởng đến 3-5/100 người bị nhồi máu cơ tim. Ngày nay, nhờ những tiến bộ trong điều trị, tỷ lệ mắc hội chứng Dressler ở những người bị nhồi máu cơ tim chỉ còn dưới 1/100.

Bác sĩ Kiều khuyến cáo người bệnh sau nhồi máu cơ tim hoặc phẫu thuật tim cần được theo dõi chặt chẽ sau can thiệp. Hội chứng Dressler thường xuất hiện muộn, khoảng 2-4 tuần sau điều trị biến cố tim mạch. Triệu chứng điển hình là đau ngực kiểu màng ngoài tim, cơn đau tăng khi hít sâu, ho, nuốt hoặc khi nằm, và có thể giảm khi ngồi dậy, cúi người ra trước.

Bên cạnh đau ngực, người bệnh có thể gặp khó thở (thường rõ hơn khi nằm), sốt nhẹ, mệt mỏi toàn thân, tim đập nhanh hoặc huyết áp giảm. Đây là những dấu hiệu gợi ý tình trạng viêm màng ngoài tim sau tổn thương tim. Khi xuất hiện các triệu chứng này, người bệnh cần đi khám sớm để được chẩn đoán và điều trị kịp thời, phòng ngừa các biến chứng nguy hiểm.

*Tên bệnh nhân đã được thay đổi