Sau hai tháng sốt, ho tưởng mắc bệnh hô hấp, chị Nhàn, 24 tuổi, khám phát hiện vi khuẩn từ răng xâm nhập gây hở van hai lá nặng biến chứng suy tim.

Chị Nhàn sốt, ho và đau họng từ hai tháng trước. Đi khám tại một bệnh viện, chị được chẩn đoán viêm họng, uống thuốc hai tuần. Khi hết thuốc chị sốt trở lại, nhiệt độ cơ thể luôn dao động quanh mức 38-38.5 độ C. Hơn một tháng sau đó, chị vẫn sốt và ho dai dẳng, cơn sốt thường vào buổi chiều, ho nhiều hơn vào ban đêm. Cơn ho kèm theo khó thở khiến chị mệt nhiều, vã mồ hôi.

ThS.BS.CKII Nguyễn Thị Ngọc, khoa Nội tim mạch, Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM khám, ghi nhận tiếng thổi bất thường ở tim. Kết quả siêu âm tim xác định van hai lá hở nặng do đứt dây chằng và có khối sùi di động dính trên van. Chị được cấy máu, xác định nhiễm vi khuẩn Streptococcus sanguinis – một loại vi khuẩn trong hầu họng gây tổn thương van tim, dẫn đến viêm nội tâm mạc nhiễm trùng.

Viêm nội tâm mạc nhiễm trùng xảy ra khi người bệnh bị nhiễm trùng ở một bộ phận khác của cơ thể. Vi khuẩn từ đó di chuyển theo dòng máu, đi đến tim và gây nhiễm trùng tại tim. Hoặc, vi khuẩn xâm nhập vào cơ thể qua da hoặc miệng, sau đó vào máu đến tim.

“Đây là lý do khiến bệnh nhân sốt cao không hạ suốt mấy tháng qua”, bác sĩ Ngọc nhận định. Chị Nhàn có tiền sử viêm họng và viêm nướu răng và đang niềng răng, khiến việc vệ sinh răng miệng trở nên khó khăn hơn. Do đó, vi khuẩn dễ dàng xâm nhập khoang miệng, theo đường máu đi đến tim, thành mạch và các van tim, tạo nên khối sùi lớn ở van. Ngoài ra, dây chằng van hai lá bị đứt cũng dẫn tới sa lá van, lâu ngày gây hở van tim.

Sau hội chẩn Nội – Ngoại khoa tim mạch, các bác sĩ xác định bệnh nhân hở van hai lá nặng, tăng áp lực động mạch phổi, suy tim độ II-III do biến chứng của viêm nội tâm mạc nhiễm trùng, cần điều trị ổn định trước phẫu thuật.

Sau khoảng 3 tuần điều trị kháng sinh, tình trạng nhiễm trùng đáp ứng tốt, êkíp lên kế hoạch phẫu thuật.

ThS.BS Trần thúc Khang, Phó khoa Ngoại Tim mạch, Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, cho biết trong quá trình mổ, ê kíp phát hiện van hai lá hở nặng do đứt dây chằng lá van trước, khối sùi có màu trắng nhạt, các thành phần khác của van còn tốt. Do đó, êkíp quyết định sửa van bằng cách cắt bỏ phần lá van tổn thương, cắt khối sùi, khâu rút ngắn các dây chằng, bít tiểu nhĩ trái và đặt vòng van nhân tạo để tái lập hình dạng, độ vững và khả năng đóng kín của van.

Bác sĩ Khang nhấn mạnh, bệnh nhân là nữ, còn rất trẻ, chưa lập gia đình. Việc sửa và giữ được van hai lá không chỉ giúp bảo tồn chức năng tim, tiên lượng sống tốt hơn mà còn tránh dùng thuốc chống đông kéo dài, vốn tiềm ẩn nhiều tác dụng phụ đối với phụ nữ trẻ như rong kinh, rong huyết, phải ngưng thuốc nếu mang thai…

Sau mổ 4 giờ, chị Nhàn được rút nội khí quản, rời phòng hồi sức sau chưa đầy 24 giờ. Chức năng co bóp tim tốt, van tim hoạt động trơn tru, chị tiếp tục liệu trình kháng sinh điều trị viêm nội tâm mạc nhiễm trùng.

Viêm nội tâm mạc nhiễm trùng nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời sẽ gây ra các biến chứng nghiêm trọng như tổn thương van gây suy tim, có thể tạo các ổ áp xe trong thành tim dẫn tới bung van, thủng… hoặc gây tổn thương đường dẫn truyền làm loạn nhịp tim, block nhĩ thất… Khối sùi trong tim di chuyển theo dòng máu dễ làm tắc mạch não (đột quỵ), mạch tạng (thiếu máu, nhồi máu tạng) và ngoại vi (tắc mạch tứ chi cấp tính). Vi khuẩn cũng có thể tạo những tổn thương giả phình mạch máu ở khắp cơ thể (mạch não, mạch tạng…)

Bác sĩ Ngọc lưu ý mọi người nên vệ sinh răng miệng kỹ và khám nha khoa định kỳ để giảm nguy cơ vi khuẩn từ miệng và răng xâm nhập vào tim. Nếu niềng răng, cần chăm sóc răng niềng đúng cách nhằm loại bỏ thức ăn vụn bám trên răng, đặc biệt là ở kẽ răng. Những người có yếu tố nguy cơ như tiền sử bệnh tim bẩm sinh, bệnh lý van tim, từng phẫu thuật hay can thiệp ở tim, đặc biệt có đặt ống ghép nhân tạo, van nhân tạo… cần theo dõi dấu hiệu và triệu chứng viêm nội tâm mạc nhiễm trùng như sốt kéo dài, mệt mỏi, xanh xao không rõ nguyên nhân… để thăm khám kịp thời.

* Tên bệnh nhân đã được thay đổi