Một vết xước nhỏ bằng hạt đậu đen bị loét to gấp 10 lần sau 1 đêm dùng cao dán nóng. Bà H. nhập viện khi vết loét nặng dần sưng đỏ khắp bàn chân.

Bà P.T.H. (80 tuổi, Long An) bị vấp té làm xây xước da ở bàn chân phải. Đến tối, bà nhức chân nên dùng cao dán nóng lên mu bàn chân phải (nơi bị trầy xước) và ở cổ bàn chân (vùng da lành lặn).

Sáng hôm sau, khi mở miếng cao dán ra, vết thương nhỏ bằng hạt đậu đen đã sưng nóng nhiều hơn. Bà H. mua thuốc kháng sinh, giảm đau uống, dùng thuốc sát trùng để rửa vết thương. Sau 7 ngày chân bà ngày càng nặng hơn, vết thương vùng dán cao dán nóng ngày càng sưng đỏ lan rộng khắp bàn chân. Bà H. được đưa tới BVĐK Tâm Anh TP.HCM để được thăm khám và điều trị.

Bác sĩ Nguyễn Thị Kim Tuyền, khoa Nội tiết – Đái tháo đường, BVĐK Tâm Anh TP.HCM, cho biết miếng cao dán nóng có công dụng tốt nếu sử dụng đúng cách.

Tuy nhiên, ở người tiểu đường có các biến chứng về bàn chân gây giảm hoặc mất cảm giác chân, việc này khiến người bệnh không nhận biết nhiệt độ thật sự của cao dán nên có thể bị bỏng hoặc tổn thương da. Đồng thời, sự lão hóa da sớm ở người tiểu đường khiến da yếu, mỏng, khô dễ bị tổn thương hơn người bình thường. Bác sĩ Tuyền cho biết nếu bà H. đến bệnh viện trễ hơn nữa có thể dẫn nhiễm trùng lan rộng tới các mô sâu hơn, nguy cơ cắt cụt chân rất cao.

Bà H. được điều trị ổn định đường huyết, truyền insulin, bổ sung dinh dưỡng hợp lý, đồng thời cắt lọc, thay băng vết thương mỗi ngày, sử dụng dung dịch rửa vết thương và băng gạc phù hợp, giúp giảm bớt tiết dịch và loại bỏ nguy cơ nhiễm trùng cao. Sau khi cắt lọc sạch các mô hoại tử, bà H. được xịt thuốc lên bề mặt vết thương giúp kích thích tăng trưởng biểu bì. Sau 2 tuần chăm sóc, vết thương của bà H. đã lên lớp da mới; bà được kiểm tra sức khỏe và ra viện.

Bác sĩ Tuyền lưu ý người bệnh tiểu đường bị biến chứng tổn thương các dây thần kinh khiến bàn chân bị giảm hoặc mất cảm giác nóng, đau, điều này gây bất lợi trong việc chăm sóc bàn chân tại nhà, người bệnh không tự cảm nhận chân mình bị đau hay nóng nên không nhận biết bàn chân đang bị tổn thương.

Mọi vết thương ở người tiểu đường, đặc biệt ở bàn chân, dễ bị nhiễm trùng và tiến triển nặng nếu không được xử trí đúng và kịp thời. Do đó, người bệnh tiểu đường không nên dùng cao dán nóng. Khi có vết thương trên da, đặc biệt ở bàn chân, người bệnh nên đến gặp bác sĩ Nội tiết – Đái tháo đường để được xử lý vết thương, hướng dẫn chăm sóc vết thương tại nhà đúng cách trên từng trường hợp.

Chăm sóc vết thương người tiểu đường không đơn thuần là sát khuẩn, cắt lọc và thay băng mà cần phải sử dụng các phương tiện chuyên biệt, hiện đại trong chăm sóc vết thương hiện nay kết hợp với chăm sóc toàn diện các bệnh lý đi kèm. Vết thương của người bệnh tiểu đường có thời gian lành lâu hơn, nhiều vết thương không có khả năng tự lành thương do các yếu tố về mạch máu, dinh dưỡng, biến chứng tiểu đường…

Do đó, chi phí chăm sóc vết thương cho người bệnh tiểu đường là con số không nhỏ, trở thành gánh nặng cho mỗi người bệnh và gia đình. Nặng hơn là dẫn đến cắt cụt chân gây tàn phế, ảnh hưởng chất lượng cuộc sống và tâm lý người bệnh. Tỷ lệ người bệnh tiểu đường tử vong sau 5 năm cắt cụt chân khoảng từ 40,4%–70%.

Do đó, mỗi người bệnh tiểu đường cần trang bị đủ kiến thức để tự chăm sóc bản thân bao gồm phòng các biến chứng, đặc biệt biến chứng bàn chân tiểu đường, như sau: kiểm soát đường huyết tốt theo hướng dẫn của bác sĩ gồm uống thuốc đều đặn, có chế độ dinh dưỡng phù hợp, tập luyện thể dục thường xuyên; kiểm tra bàn chân hàng ngày trước khi ngủ, rửa chân sạch và lau khô, dùng thuốc mỡ để dưỡng ẩm da nhưng tránh thoa vào kẽ chân, đi giày dép bít kín mũi chân…; khám sức khỏe thường xuyên và tầm soát biến chứng bàn chân tiểu đường ít nhất 2 lần/năm, người bệnh đang có biến chứng bàn chân tiểu đường sẽ được bác sĩ chỉ định số lần khám bàn chân phù hợp.