Sau nhiều năm chữa đau lưng không thành, bà Trân, 52 tuổi, từ Mỹ về Việt Nam khám, bác sĩ phát hiện u dây tủy tận cùng khiến tủy sống bị kéo xuống bất thường.

“Thay vì kết thúc ở vị trí đốt sống L2 như bình thường, chóp tủy của bà Trân bị kéo xuống đến L4”, ThS.BS.CKII Chu Tấn Sĩ, Trưởng khoa Ngoại Thần kinh – Cột sống, Trung tâm Khoa học Thần kinh, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết, thêm rằng tình trạng dây tận cùng của người bệnh bị căng kéo, chèn ép lên các rễ thần kinh vùng cùng, gây đau cột sống nhiều năm.

Bà Trân bắt đầu gặp các cơn đau lưng sau lần sinh con cách đây 17 năm. Vài năm gần đây, khi đau tăng dần, lan xuống mông và đùi phải, bà đi khám tại nhiều cơ sở y tế ở Mỹ được chẩn đoán lồi đĩa đệm cột sống thắt lưng. Chưa có chỉ định phẫu thuật nên bà được điều trị bảo tồn. Tuy nhiên, tình trạng không cải thiện mà ngày càng nặng, cảm giác tê yếu xuống chân, nhất là các rối loạn cảm giác ở vùng hội âm.

Kết quả chụp MRI 3 Tesla tại Bệnh viện Tâm Anh ghi nhận bà Trân không chỉ bị lồi đĩa đệm mà còn có tổn thương ở vùng S1-S2 bên phải kèm khối u mỡ kích thước khoảng 2 cm, tủy sống bị kéo xuống thấp bất thường.

Theo bác sĩ Tấn Sĩ, hội chứng tủy bị kéo thấp kèm u mỡ như bà Trân có thể tồn tại từ nhỏ nhưng thường chỉ bộc lộ triệu chứng khi trưởng thành, đặc biệt sau sinh nở hoặc lao động nặng. Bệnh tiến triển âm thầm, triệu chứng dễ nhầm với thoát vị đĩa đệm hoặc đau thần kinh tọa nên thường bị bỏ sót nếu không thăm khám chuyên sâu. “Nếu chỉ nhìn vào lồi đĩa đệm mà bỏ qua bất thường của tủy sống, người bệnh sẽ tiếp tục đau kéo dài, nguy cơ cao yếu liệt, rối loạn cảm giác”, bác sĩ nói.

Sau hội chẩn, các bác sĩ quyết định phẫu thuật lấy khối u mỡ, cắt dây tận cùng và giải phóng chóp tủy sống cho bà Trân. Đây là ca mổ phức tạp do khối u nằm ở vùng cùng – cụt, sát dây tận cùng và các rễ thần kinh chi phối vận động, cảm giác chi dưới cũng như chức năng cơ tròn.

Ca phẫu thuật được thực hiện với sự hỗ trợ của hệ thống kính vi phẫu K.Zeiss Kinevo 900 tích hợp AI và chụp huỳnh quang 3D thế hệ mới, cho phép phóng đại tối đa trường mổ và quan sát rõ từng cấu trúc thần kinh nhỏ nhất. Nhờ đó, bác sĩ có thể phân biệt chính xác ranh giới giữa khối u mỡ, dây tận cùng bị căng kéo và các rễ thần kinh lành xung quanh.

Trong quá trình phẫu thuật, êkip tiến hành bóc tách khối u, đồng thời cắt giải phóng dây tận cùng đang bị kéo căng, đưa chóp tủy trở về vị trí sinh lý. Song song đó, hệ thống theo dõi sinh lý thần kinh trong mổ (IONM), bao gồm điện thế gợi vận động (MEP) và điện thế gợi cảm giác (SSEP), được sử dụng liên tục để giám sát chức năng thần kinh. Hệ thống này giúp bác sĩ phát hiện kịp thời các thay đổi bất thường về dẫn truyền thần kinh trong suốt ca mổ, cảnh báo kịp thời để bác sĩ điều chỉnh thao tác, hạn chế tối đa nguy cơ yếu liệt hoặc rối loạn cảm giác sau mổ.

Sau ba giờ phẫu thuật, khối u mỡ được lấy trọn, cắt dây tận cùng, chóp tủy sống được giải phóng an toàn, các rễ thần kinh được bảo tồn. Hậu phẫu, bà Trân tỉnh táo, vận động tốt chi dưới, cơn đau mông, đùi giảm rõ rệt. Kết quả chụp kiểm tra cho thấy không có biến chứng chảy máu hay tổn thương thần kinh. Người bệnh bắt đầu tập vận động sớm và được theo dõi phục hồi chức năng.

Theo bác sĩ Tấn Sĩ, người bị đau thắt lưng, đau mông, đau đùi kéo dài nhiều năm, điều trị thoát vị đĩa đệm không hiệu quả, nên được chụp MRI chuyên sâu tại cơ sở có chuyên khoa ngoại thần kinh – cột sống để tránh bỏ sót các tổn thương tủy.

Dịp cuối năm, nhiều người Việt sinh sống và làm việc ở nước ngoài lựa chọn trở về nước thăm gia đình kết hợp khám, điều trị bệnh. Những năm gần đây, y học Việt Nam đã có bước tiến rõ rệt khi làm chủ nhiều kỹ thuật chuyên sâu, đặc biệt trong các lĩnh vực ngoại thần kinh, chẩn đoán hình ảnh. Hệ thống máy móc, trang thiết bị hiện đại cùng đội ngũ bác sĩ chuyên môn cao giúp chất lượng khám chữa bệnh trong nước ngày càng tiệm cận các trung tâm y tế lớn trên thế giới, đồng thời giảm đáng kể gánh nặng chi phí và thời gian cho người bệnh.

*Tên người bệnh đã được thay đổi