Bà Sương, 60 tuổi, tình cờ phát hiện u tuyến ức nhỏ bằng hạt điều, được phẫu thuật cắt bỏ bằng robot để ngăn u tiến triển ác tính.

TS.BS Nguyễn Anh Dũng, Trưởng khoa Ngoại Lồng ngực – Mạch máu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM cho biết, bà Sương không có bệnh nền, thể trạng khỏe mạnh. Giữa tháng 7, bà đi khám tầm soát tim mạch, chụp CT mạch vành thì tình cờ phát hiện khối u tuyến ức kích thước 20x20x18 mm.

Tuyến ức là cơ quan nhỏ nằm ở trung thất trước, phía dưới xương ức, là một phần của hệ thống bạch huyết. Nó có nhiệm vụ tạo ra các tế bào bạch cầu (tế bào lympho T) để chống lại nhiễm trùng. U tuyến ức hình thành do các tế bào ở khu vực này tăng sinh bất thường. Nếu u nằm gọn trong vỏ bao tuyến ức thì được đánh giá lành tính. Trường hợp u phát triển, phá vỡ vỏ bao và xâm lấn xung quanh thì khả năng ác tính cao.

Bác sĩ Dũng đánh giá, khối u của bà Sương nhỏ, chưa biểu hiện triệu chứng, chưa có dấu hiệu lan ra các mô lân cận, cho thấy bản chất u lành. “Ở các trường hợp tương tự, đa số bệnh nhân từ chối mổ do ngại can thiệp dao kéo, hơn nữa u nhỏ, lành tính nên người bệnh có tâm lý chủ quan chưa điều trị”, bác sĩ Dũng nói.

Nhưng nếu không phẫu thuật, u sẽ tiếp tục phát triển, phá vỡ vỏ bao và xâm lấn cấu trúc xung quanh, khả năng cao chuyển từ lành sang ác tính. Ngoài ra nếu để vài năm nữa khi bệnh nhân đã lớn tuổi, nguy cơ gặp rủi ro nếu phẫu thuật càng cao. Sau khi được bác sĩ tư vấn, bà Sương đồng ý mổ cắt u với sự hỗ trợ của robot Da Vinci Xi.

Tuyến ức nằm phía trước động mạch chủ, động mạch phổi và tim. Nếu bóc tách u không khéo sẽ gây tổn thương các cơ quan quan trọng này. Với khả năng xoay 540 độ nhờ công nghệ mô phỏng cổ tay người, robot giúp bác sĩ dễ dàng thao tác tại không gian hẹp, bóc tách trọn vẹn khối u sau hai giờ.

Chỉ một ngày sau, bà Sương đã có thể ngồi dậy, đi lại nhẹ nhàng với vết mổ nhỏ, ít đau. Bà xuất viện hai ngày sau đó, khối u tuyến ức được loại bỏ hoàn toàn, không còn nguy cơ tái phát.

Theo bác sĩ Dũng, u tuyến ức gần như không có triệu chứng ở giai đoạn đầu. Dấu hiệu thường xuất hiện khi u phát triển lớn, chèn ép các cơ quan trong lồng ngực. Lúc này, nhiều khả năng u không còn nằm gọn trong tuyến ức mà vượt ra ngoài vỏ bao, xâm lấn xung quanh thậm chí di căn đến các hạch bạch huyết, mức độ ác tính cao. Điều này gây khó khăn khi phẫu thuật do u đã lớn, đè ép tim và các mạch máu quan trọng. Ngoài ra, khó lấy trọn vẹn các mô, hạch bị tổn thương nên nguy cơ u tái phát rất cao.

Tất cả các trường hợp u tuyến ức đều có khả năng xâm lấn, tức là khối u nào cũng có nguy cơ ác tính. Nếu được điều trị ở giai đoạn đầu như bà Sương, tiên lượng rất khả quan. Thống kê cho thấy tỷ lệ sống sót sau 5 năm là 95% nếu u chỉ ở tuyến ức, 78% khi u đã di căn đến các cơ quan lân cận và hạch bạch huyết. Nếu tế bào ác tính lan sang các bộ phận khác của cơ thể, tỷ lệ này chỉ còn 38%.

Bác sĩ Dũng khuyến cáo nhóm đối tượng có nguy cơ cao mắc u tuyến ức, gồm người từ 40-75 tuổi (tỷ lệ mắc bệnh đạt đỉnh ở độ tuổi 40-50), người mắc bệnh tự miễn (nhược cơ, hội chứng Good, thiếu máu bất sản đơn thuần), người mắc các bệnh lý liên quan hệ miễn dịch… nên đi tầm soát để phát hiện sớm bệnh. Khi xuất hiện triệu chứng đau ngực hoặc cảm giác tức ngực, ho dai dẳng, khó thở, khó nuốt, mệt mỏi, chóng mặt, đau đầu, nhìn đôi, sụp mí mắt, yếu cơ (nhược cơ), cần đi khám ngay.

*Tên bệnh nhân đã được thay đổi