Được can thiệp triệt đốt ổ loạn nhịp, chị Thu, 56 tuổi, không còn hồi hộp, đánh trống ngực kéo dài nhiều năm.

Cách đây vài năm, chị Thu thỉnh thoảng hồi hộp, đánh trống ngực vào buổi sáng. Vì triệu chứng khá mơ hồ, chỉ thoáng qua rồi tự hết nên chị không đến bệnh viện kiểm tra. Gần đây, tần suất hồi hộp kèm khó thở, đau nặng ngực nhiều hơn, hay mệt mỏi ngay cả trong lúc nghỉ, chị mới đi khám.

GS.TS.BS Võ Thành Nhân, Giám đốc Trung tâm Tim mạch Can thiệp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM cho biết, điện tâm đồ ghi nhận bệnh nhân có những khoảng nhịp nhanh bất thường, chỉ định gắn Holter ECG 24h (thiết bị theo dõi nhịp tim trong 24 giờ). Kết quả cho thấy chị thường xuyên có những cơn nhanh thất ngắn với tần số gần 180 lần/phút, kèm ngoại tâm thu thất dày đặc, chiếm gần một nửa thời gian trong ngày.

Nhịp nhanh thất là một dạng rối loạn nhịp tim có thể đe dọa tính mạng nếu không sớm nhận biết và có phương án can thiệp kịp thời. Ở người bình thường, nút xoang là chủ nhịp chính, giúp cơ tim co bóp nhịp nhàng trong tần số sinh lý (dao động khoảng 60-100 lần/phút). Khi nhịp nhanh thất xảy ra, cơ tim co bóp không đồng bộ với tần số cao bất thường, làm suy giảm mạnh khả năng bơm máu của tim đi tới các bộ phận của cơ thể.

“Rất may vì bệnh nhân phát hiện bệnh kịp thời, chưa gặp biến chứng nghiêm trọng như rung thất, suy tim, ngất, thậm chí đột tử”, Giáo sư Nhân nhận định, thêm rằng nếu chỉ số PVC/VT (tỷ lệ thời gian rối loạn nhịp thất xảy ra trong một ngày) từ 8-10% là có chỉ định triệt đốt, trong khi ở trường hợp chị Thu, con số này lên tới 46%.

Chị Thu chưa muốn làm thủ thuật ngay mà lựa chọn uống thuốc trong thời gian đầu. Tuy nhiên, quá trình theo dõi sau đó cho thấy điều trị nội khoa rất kém đáp ứng. Triệu chứng xuất hiện ngày càng thường xuyên, ảnh hưởng rõ rệt đến chất lượng cuộc sống. Sau thời gian cân nhắc, chị đồng ý can thiệp đốt điện sinh lý qua ống thông – phương pháp điều trị tân tiến nhất hiện nay. Trong thủ thuật này, các điện cực được đưa vào trong tim để dò tìm vị trí ổ loạn nhịp, sau đó sử dụng năng lượng sóng cao tần nhằm đốt vùng mô cơ tim gây ra loạn nhịp.

Theo ThS.BS Lê Xuân Hoàng, Trung tâm Tim mạch Can thiệp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, khó khăn khi tiến hành thủ thuật triệt đốt là phải định vị chính xác ổ loạn nhịp, kèm thao tác khéo léo để hạn chế tối đa nguy cơ tai biến. Điều này đòi hỏi êkíp dày dặn kinh nghiệm và trang thiết bị hỗ trợ hiện đại. Trường hợp của chị Thu đặc biệt khó khi ổ loạn nhịp nằm phía trên van động mạch phổi.

“Không giống như đốt trong buồng tim, khi đốt trên van động mạch phổi, nguy cơ thủng động mạch phổi hoặc hở van phổi rất cao. Ngoài ra, ống thông đặt ở vị trí này rất dễ di chuyển theo nhịp hô hấp và chu chuyển tim (chu kỳ hoạt động của tim), gây nhiều khó khăn cho thủ thuật”, bác sĩ Hoàng chia sẻ. Xuyên suốt thủ thuật, êkíp phải ổn định tối đa vị trí ống thông theo từng nhịp thở, kết hợp định vị và ghi nhận tín hiệu trong buồng tim nhằm đảm bảo việc triệt đốt hiệu quả và chuẩn xác tới từng milimet. Nhịp nhanh thất bị ức chế ngay trong thủ thuật, và không còn xuất hiện suốt 30 phút theo dõi sau đó. Ca can thiệp hoàn tất thuận lợi chỉ sau 1 giờ.

Sau can thiệp chị Thu tỉnh táo, không đau, không còn khó thở hay nặng ngực. Kết quả Holter ECG 24h trước xuất viện cho thấy PVC/VT còn dưới 1%, chứng tỏ tình trạng nhịp nhanh thất đã được kiểm soát hoàn toàn. Bệnh nhân khỏe mạnh quay về cuộc sống bình thường chỉ 2 ngày sau.

Theo bác sĩ Hoàng, trong những trường hợp triệt đốt ổ loạn nhịp nói chung và nhịp nhanh thất nói riêng, thách thức lớn nhất là xác định cơ chế, vị trí gây loạn nhịp. Triệt đốt sai vị trí sẽ kéo dài thời gian thủ thuật, gây phù nề cơ tim, tổn thương cấu trúc lành mạnh, qua đó gia tăng nguy cơ xảy ra tai biến. Ngược lại, đốt đúng chỗ quan trọng không chỉ cắt được các cơn loạn nhịp ngay lập tức mà còn ít bị tổn thương cơ tim do đường đốt ngắn, khả năng thành công cao.

Nhiều người thường chủ quan bỏ qua triệu chứng xây xẩm, hồi hộp, đánh trống ngực điển hình của bệnh lý rối loạn nhịp tim. Bệnh không được phát hiện sớm, âm thầm diễn tiến trong thời gian dài dẫn tới nhiều tai biến nghiêm trọng. Do đó, khi thấy những triệu chứng trên kèm theo biểu hiện tim đập nhanh và mạnh bất thường, chóng mặt, mất thăng bằng, ngực đau tức, khó thở, mệt mỏi, yếu sức, ngất xỉu… nên đến bệnh viện tìm nguyên nhân và can thiệp kịp thời.

*Tên bệnh nhân đã được thay đổi