Bà Lê, 57 tuổi, sau ba lần phẫu thuật vùng bụng bao gồm thoát vị thành bụng, nay tái phát với lỗ thoát vị 5 cm, được phẫu thuật đặt lưới nhân tạo, gia cố thành bụng.

Cách đây 12 năm, bà Lê từng phẫu thuật cắt u xơ tử cung sau đó mổ cắt ruột thừa và phẫu thuật điều trị thoát vị thành bụng khoảng 5 năm trước. Gần đây, bà thường xuyên cảm thấy đau tức vùng bụng phải, nhất là khi vận động hoặc thay đổi tư thế. Khám tại cơ sở y tế địa phương, siêu âm ghi nhận bất thường ở thành bụng nên bà được chuyển đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM kiểm tra chuyên sâu.

Kết quả chụp cắt lớp vi tính (CT) cho thấy người bệnh có thoát vị thành bụng tái phát tại vị trí vết mổ cũ. Thăm khám lâm sàng ghi nhận vùng bụng mềm, xuất hiện khối phồng theo đường sẹo mổ trước đây. Bà Lê còn mắc tăng huyết áp, bệnh mạch vành và đã đặt hai stent.

BS.CKII Nguyễn Quốc Thái, Trưởng khoa Ngoại Tiêu hóa, Trung tâm Nội soi và Phẫu thuật Nội soi Tiêu hóa, cho biết người bệnh bị thoát vị vết mổ tái phát. Đây là tình trạng các lớp cơ và cân thành bụng bị tách hở tại vị trí sẹo phẫu thuật cũ, tạo thành một “lỗ hổng” khiến các tạng trong ổ bụng có thể chui ra ngoài, hình thành khối phồng dưới da.

Theo bác sĩ Thái, việc xuất hiện triệu chứng đau bụng ở người bệnh là dấu hiệu cần được theo dõi chặt chẽ vì có thể liên quan đến nguy cơ thoát vị bị nghẹt hoặc kẹt. Khi đó, đoạn ruột mắc kẹt trong lỗ thoát vị có thể bị chèn ép mạch máu, dẫn đến thiếu máu nuôi, hoại tử ruột, tắc ruột hoặc viêm phúc mạc, đe dọa tính mạng nếu không được xử trí kịp thời. “Người bệnh cần được phẫu thuật sớm để phòng ngừa các biến chứng nguy hiểm”, bác sĩ Thái nói.

Tuy nhiên, quá trình điều trị gặp không ít thách thức. Bà Lê đang sử dụng thuốc chống đông để điều trị bệnh tim mạch nên phải ngưng thuốc theo chỉ định trước phẫu thuật nhằm giảm nguy cơ chảy máu. Đồng thời, việc từng trải qua nhiều lần mổ bụng khiến thành bụng suy yếu, nguy cơ dính ruột và biến chứng trong quá trình phẫu thuật tăng cao. Ngoài ra, tuổi tác cùng các bệnh lý nền tim mạch làm tăng nguy cơ gây mê hồi sức, tai biến tim mạch và các biến chứng hậu phẫu. Do đó, cuộc hội chẩn đa chuyên khoa giữa Ngoại tiêu hóa, Tim mạch và Gây mê hồi sức đã diễn ra nhằm xây dựng phương án điều trị tối ưu.

Sau khi đánh giá toàn diện, êkíp quyết định thực hiện phẫu thuật nội soi đặt lưới theo kỹ thuật eTEP (extended Totally ExtraPeritoneal). Đây là phương pháp hiện đại trong điều trị thoát vị thành bụng, cho phép bác sĩ tiếp cận vùng thoát vị từ khoang trước phúc mạc mà không đi vào ổ bụng. Trong quá trình mổ, bác sĩ ghi nhận lỗ thoát vị kích thước khoảng 5 x 6 cm tại đường giữa bụng. Êkíp tiến hành bóc tách tạo khoang trước phúc mạc, khâu đóng kín lỗ thoát vị và đặt tấm lưới nhân tạo kích thước 15 x 22 cm để gia cố thành bụng.

Theo bác sĩ Thái, ưu điểm nổi bật của kỹ thuật eTEP là hạn chế tối đa việc tiếp xúc với ruột và các tạng trong ổ bụng. Tấm lưới được đặt ở vị trí phía sau lớp cơ thành bụng nhưng nằm ngoài ổ bụng, giúp giảm nguy cơ dính ruột, tắc ruột hoặc biến chứng lưới ăn mòn vào tạng. Phương pháp này cũng cho phép khôi phục cấu trúc giải phẫu tự nhiên của thành bụng, đồng thời mang lại tính thẩm mỹ cao nhờ các vết mổ nhỏ và tiết kiệm chi phí.

Ca phẫu thuật diễn ra thuận lợi. Sau mổ, bà Lê hồi phục tốt, ít đau, có thể đi lại và ăn uống sớm. Người bệnh được xuất viện sau ba ngày.

Thoát vị thành bụng là tình trạng một phần tạng trong ổ bụng, thường là ruột hoặc mạc nối lớn, chui ra ngoài qua điểm yếu hoặc lỗ hở trên thành bụng. Bệnh có thể xuất hiện ở nhiều vị trí khác nhau như vùng bẹn, rốn hoặc tại các vết mổ cũ.

Nguyên nhân hình thành thoát vị thường là sự kết hợp giữa tình trạng suy yếu thành bụng và áp lực trong ổ bụng tăng cao kéo dài. Thành bụng vốn được cấu tạo từ nhiều lớp cơ và cân có nhiệm vụ giữ các tạng bên trong ổ bụng. Khi các cấu trúc này bị tổn thương hoặc mất độ bền vững, lỗ thoát vị có thể xuất hiện.

Một trong những nguyên nhân thường gặp là thoát vị vết mổ. Sau phẫu thuật, dù các lớp cơ và cân được khâu phục hồi, mô sẹo mới hình thành không thể đạt được độ đàn hồi và sức bền như mô nguyên thủy. Theo thời gian, đặc biệt ở những người phải phẫu thuật nhiều lần trên cùng một vị trí, mô sẹo có thể bị giãn hoặc rách, tạo điều kiện cho thoát vị tái phát.

Tuổi tác cũng là yếu tố nguy cơ do quá trình lão hóa làm giảm sản xuất collagen, khiến cơ thành bụng mỏng và yếu dần. Ngoài ra, các chấn thương vùng bụng, béo phì, cổ trướng hoặc các bệnh lý làm tăng áp lực ổ bụng kéo dài cũng có thể góp phần thúc đẩy hình thành thoát vị.

Bác sĩ Thái khuyến cáo người dân nên đi khám khi xuất hiện khối phồng bất thường ở thành bụng, đặc biệt tại vị trí sẹo mổ cũ. Các dấu hiệu như đau tăng dần, khối phồng không tự xẹp, buồn nôn, nôn ói hoặc bí trung đại tiện có thể là biểu hiện của thoát vị nghẹt, cần được cấp cứu để tránh những biến chứng nguy hiểm.

(*) Tên người bệnh đã được thay đổi.