Bà Lan, 92 tuổi, đau ngực từng cơn suốt 3 ngày không đi viện, đến khi vào cấp cứu xác định nhánh mạch máu tim lớn nhất tắc nghẽn gây suy tim.

Ngày 12/12, BS Dương Thanh Trung, khoa Tim mạch can thiệp, Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM cho biết, bà Lan (ngụ Q. Tân Bình TP HCM) nhập viện trong tình trạng đau ngực trái 3 ngày, siêu âm tim tại giường đánh giá chức năng co bóp tim – EF đạt 40% (người bình thường > 50%), điện tâm đồ ghi nhận dấu hiệu đoạn ST chênh xuống từ chuyển đạo V2 đến V6, xét nghiệm chỉ số men tim (Troponin Ths) tăng cao. Bệnh nhân được chẩn đoán nhồi máu cơ tim cấp không ST chênh lên ngày thứ 3.

Nhồi máu cơ tim không ST chênh lên (NSTEMI) xảy ra khi mạch vành tắc nghẽn gần như hoàn toàn, dẫn đến nhu cầu oxy của tim không được đáp ứng, gây tổn thương cơ tim. So với nhồi máu cơ tim ST chênh lên (STEMI), tổn thương tim do nhồi máu cơ tim không ST chênh lên cũng gây biến chứng nghiêm trọng nhưng triệu chứng và dấu hiệu trên điện tâm đồ kín đáo hơn. Vì thế, để chẩn đoán xác định cần thêm xét nghiệm men tim (troponin T hoặc I siêu nhạy).

Người nhà kể bà Lan có tiền căn tăng huyết áp và đái tháo đường được kiểm soát tốt, thỉnh thoảng có triệu chứng trào ngược dạ dày thực quản. Lần này bà xuất hiện cơn đau ngực trái sau xương ức kiểu nóng rát, sau ăn no, kèm vã mồ hôi. Bà tự uống thuốc dạ dày, triệu chứng sau 30 phút có giảm nhưng vẫn âm ỉ. Bà đinh ninh đây là triệu chứng trào ngược dạ dày dai dẳng nên không nhập viện. Đến ngày thứ 3, bà mới than phiền về triệu chứng đau ngực, người thân thấy bất thường nên đưa bà đến bệnh viện Tâm Anh.

ThS.BS.CKII Võ Anh Minh, Phó khoa Tim mạch can thiệp, Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM nhận định, bệnh nhân đến muộn (sau 24 giờ kể từ khi khởi phát triệu chứng), có tình trạng suy tim nghi do biến chứng nhồi máu cơ tim. Điều này cho thấy cơ tim bị tổn thương trầm trọng, khả năng tiếp tục diễn tiến dẫn tới phù phổi cấp, rối loạn nhịp tim, thậm chí ngưng tim nếu không can thiệp tái tưới máu cho tim.

30 phút kể từ khi đến viện, bà Lan được chụp mạch vành khẩn, kết quả ghi nhận hệ mạch vành vôi hóa nặng, hẹp khít đoạn gần động mạch liên thất trước (LAD) – nhánh động mạch vành tim lớn nhất. Êkíp can thiệp ngay trong đêm cứu mạch máu tim cho cụ bà.

Theo bác sĩ Minh, khó khăn lớn nhất khi nong mạch đặt stent cho người lớn tuổi là hệ mạch vành thường vôi hóa nặng, đặc biệt ở vị trí đoạn gần nhánh chính hoặc chỗ chia đôi (thân chung mạch vành), gây cản trở việc đưa dụng cụ can thiệp đến đoạn mạch máu hẹp. Trường hợp bà Lan, bóng mềm thông thường không thể nong nở mạch máu vôi hóa. Êkíp sử dụng bóng cứng với kích cỡ và áp lực tăng dần, tránh làm thủng mạch vành. Siêu âm trong lòng mạch – IVUS giúp đánh giá kích cỡ mạch máu và chiều dài stent cần đặt, nhờ đó bác sĩ đặt được stent tối ưu.

Sau can thiệp bà Lan tỉnh táo, giảm đau ngực. Siêu âm ghi nhận stent nở trọn áp sát thành mạch, đưa lượng máu dồi dào đến nuôi vùng cơ tim phía xa – nơi từng bị thiếu máu nuôi do hẹp đoạn gần nhánh liên thất trước. Chức năng co bóp tim cải thiện lên 55% sau 3 ngày. Bệnh nhân xuất viện 5 ngày sau trong trạng thái khỏe mạnh, hết hẳn đau ngực.

Bác sĩ Trung thông tin nhồi máu cơ tim không ST chênh lên là một trong ba bệnh cảnh của hội chứng mạch vành cấp. Hai tình trạng khác là nhồi máu cơ tim ST chênh lên và đau thắt ngực không ổn định.

Để tăng hiệu quả điều trị nhồi máu cơ tim, cần nhận biết sớm các dấu hiệu đặc trưng gồm đau thắt ngực giữa xương ức, lan lên hàm, xuống cánh tay trái, kéo dài trên 20 phút, có thể kèm khó thở, vã mồ hôi. Phụ nữ lớn tuổi khi bị nhồi máu cơ tim có thể kèm thêm các triệu chứng không đặc hiệu khác như đau bụng, nôn ói, hồi hộp. Khi xuất hiện những dấu hiệu này, cần đi khám sớm để được chẩn đoán, điều trị kịp thời.

*Tên bệnh nhân đã được thay đổi