Uống thuốc điều trị đau cổ vai gáy nhiều ngày không hết, chị Mùi, 54 tuổi, đi khám phát hiện mạch máu vùng cổ, vai bị chèn ép gây hội chứng lối thoát lồng ngực.

Chị Mùi đau cổ vai gáy hơn một tháng, cơn đau lan xuống cánh tay phải kèm tê bì. Chị khám nhiều bệnh viện, bác sĩ chẩn đoán mắc bệnh xương khớp nhưng uống thuốc nhiều ngày không khỏi.

TS.BS Nguyễn Anh Dũng, Trưởng khoa Ngoại Lồng ngực – Mạch máu, Trung tâm Ngoại Lồng ngực – Mạch máu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM cho biết, siêu âm đám rối thần kinh cánh tay phát hiện tĩnh mạch cảnh trong và dưới đòn bên phải giãn bất thường, khả năng do chèn ép động tĩnh mạch dưới đòn.

Kết quả chụp CT cho thấy động mạch và tĩnh mạch đi từ phần trên cơ thể đến cánh tay bị chèn ép bởi các cấu trúc xung quanh. Dòng máu lưu thông khó khăn khiến đoạn tĩnh mạch phía sau giãn tới 2.5 cm, gấp hơn hai lần bình thường. Bác sĩ chẩn đoán chị mắc hội chứng lối thoát lồng ngực (TOS).

Hội chứng lối thoát lồng ngực xảy ra khi các dây thần kinh hoặc mạch máu đi từ cổ xuống cánh tay bị chèn ép bởi xương, cơ hoặc dây chằng. Người bệnh thường đau vùng cổ vai gáy, tê tay, yếu tay hoặc phù (sưng) cánh tay, bàn tay, thậm chí ngón tay nên rất dễ nhầm với bệnh lý cột sống cổ hay xương khớp.

“Nếu tiếp tục điều trị như bệnh xương khớp, tình trạng chèn ép mạch máu ngày càng tiến triển, làm tăng nguy cơ huyết khối tĩnh mạch hoặc thiếu máu chi”, bác sĩ Dũng nói.

Theo ThS.BS.CKI Nguyễn Đức Nghĩa, Trung tâm Ngoại Lồng ngực – Mạch máu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, khoảng 90-95% bệnh nhân mắc hội chứng lối thoát lồng ngực liên quan đến sự chèn ép của đám rối thần kinh cánh tay. Trường hợp chị Mùi hiếm gặp hơn khi cùng lúc bị chèn ép cả động mạch và tĩnh mạch dưới đòn. Điều này khiến máu lưu thông lên đầu cổ và xuống cánh tay bị cản trở, gây đau cổ vai gáy kéo dài và tê tay.

Qua đường rạch da khoảng 5 cm ngay trên hõm xương đòn, êkíp bóc tách các mô chèn ép rồi cắt bó trước cơ bậc thang để giải phóng hoàn toàn động mạch và tĩnh mạch dưới đòn. Sau hai giờ, dòng máu lưu thông trở lại bình thường.

Ngay ngày đầu sau mổ, chị Mùi hết hẳn tê tay, vùng cổ vai gáy cảm giác nhẹ rõ rệt. Ba ngày sau, chị xuất viện. Bác sĩ hướng dẫn thực hiện lối sống lành mạnh để tránh gây căng thẳng cho vai và các cơ xung quanh lỗ thoát ngực như duy trì tư thế tốt cho vùng đầu cổ, không ngồi hay đứng một tư thế quá lâu, giữ cân nặng hợp lý, tránh mang vác vật nặng trên vai, massage nhẹ vai và đầu ra lồng ngực, thực hành các bài tập thư giãn gồm hít thở sâu, thiền, kéo giãn cơ.

Hội chứng lối thoát lồng ngực thường gặp ở người phải duy trì tư thế cúi cổ, gù vai hoặc giơ tay cao trong thời gian dài như nhân viên văn phòng, vận động viên, nhạc công, thợ máy, thợ làm tóc, công nhân dây chuyền lắp ráp, người làm nghề khuân vác… Người béo phì, bất thường giải phẫu bẩm sinh, chấn thương hoặc mang thai cũng làm tăng nguy cơ mắc bệnh. Với chị Mùi, hơn 20 năm làm nhân viên văn phòng cùng tình trạng béo phì (BMI 30) cũng là yếu tố góp phần gây bệnh.

Theo bác sĩ Dũng, phần lớn bệnh nhân mắc hội chứng lối thoát lồng ngực có thể điều trị bảo tồn với các bài tập vật lý trị liệu, điều chỉnh tư thế lao động, dùng thuốc giảm đau và giãn cơ khi cần. Phẫu thuật chỉ đặt ra khi triệu chứng kéo dài 3-6 tháng, điều trị bảo tồn không cải thiện hoặc có biến chứng chèn ép mạch máu, thần kinh.

* Tên bệnh nhân đã được thay đổi