Chị Loan, 37 tuổi, nhập viện vì đau bụng, bác sĩ phát hiện khối u thận gần bằng quả thận đã vỡ. Êkíp bác sĩ can thiệp khẩn để giữ lại quả thận.

Hơn một tuần trước khi nhập viện, chị Loan đau âm ỉ vùng bụng và hông lưng phải. Cơn đau tăng dần, kèm sốt, mệt mỏi và ớn lạnh khiến chị đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (cơ sở P.Tân Sơn Hòa – Q.Tân Bình cũ) thăm khám.

Bác sĩ CKI Dương Phạm Văn Thanh, khoa Cấp cứu, cho biết kết quả chụp cắt lớp vi tính (CT) phát hiện khối u cơ mỡ mạch máu ở thận phải kích thước khoảng 7,1 x 7,2 cm, dài gần 8 cm, gần bằng một quả thận bình thường. Khối u đã vỡ, gây tụ máu quanh thận.

Khối u lớn kèm xuất huyết khiến người bệnh đứng trước nguy cơ mất máu nặng. Nếu xử trí chậm hoặc không phù hợp, bác sĩ có thể buộc phải cắt bỏ một phần hoặc toàn bộ quả thận để kiểm soát chảy máu.

Cuộc hội chẩn đa chuyên khoa diễn ra nhanh chóng, êkíp quyết định không phẫu thuật ngay mà lựa chọn can thiệp nội mạch cầm máu khẩn cấp với mục tiêu cao nhất là bảo tồn quả thận.

Bác sĩ CKI Nguyễn Trung Đức, Trung tâm Chẩn đoán hình ảnh và Điện quang can thiệp, cho biết khối u đã được nuôi bởi nhiều nhánh động mạch, trong đó xuất hiện một túi giả phình lớn – nguyên nhân gây xuất huyết.

“Nếu phẫu thuật trong giai đoạn này, nguy cơ chảy máu rất cao. Mục tiêu của chúng tôi là cầm máu nhanh nhưng vẫn giữ lại tối đa phần thận còn lành”, bác sĩ Đức nói.

Êkíp thực hiện can thiệp dưới hệ thống chụp mạch máu số hóa xóa nền (DSA). Qua một đường chọc nhỏ ở động mạch đùi, bác sĩ đưa vi ống thông đến chính xác các nhánh động mạch nuôi khối u, sử dụng vật liệu tắc mạch để bít hoàn toàn túi giả phình và các nhánh mạch gây chảy máu, đồng thời bảo tồn các nhánh động mạch nuôi phần nhu mô thận khỏe mạnh.
Ca can thiệp kéo dài khoảng 45 phút. Tình trạng xuất huyết được kiểm soát, người bệnh bảo tồn thành công quả thận phải. Một ngày sau can thiệp, chị hồi phục tốt và xuất viện.

Theo bác sĩ Đức, u cơ mỡ mạch máu thận (angiomyolipoma – AML) là khối u lành tính khá phổ biến ở thận, hình thành do sự phát triển bất thường của các mô mạch máu, cơ trơn và mô mỡ. Phần lớn trường hợp tiến triển âm thầm, không có triệu chứng rõ rệt nên người bệnh thường chỉ phát hiện tình cờ khi khám sức khỏe hoặc khi đã xảy ra biến chứng.

Khi u cơ mỡ mạch thận phát triển lớn, có triệu chứng hoặc xuất hiện bất thường mạch máu như phình mạch, giả phình mạch bên trong khối u, nguy cơ vỡ gây xuất huyết sẽ tăng lên. Người bệnh có thể bị chảy máu quanh thận hoặc sau phúc mạc, dẫn đến mất máu nặng, thậm chí đe dọa tính mạng nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời.

Trước đây, những trường hợp u cơ mỡ mạch thận vỡ gây xuất huyết thường phải phẫu thuật cấp cứu. Trong nhiều trường hợp, bác sĩ buộc phải cắt một phần hoặc toàn bộ quả thận để cầm máu. Hiện nay, kỹ thuật can thiệp nội mạch chọn lọc có thể giúp cầm máu, giảm tổn thương nhu mô thận lành và tăng cơ hội bảo tồn chức năng thận trong những ca phù hợp. Sau điều trị, người bệnh vẫn cần tái khám và theo dõi hình ảnh định kỳ để đánh giá nguy cơ tái phát hoặc cần can thiệp bổ sung.

Bác sĩ khuyến cáo người dân không nên chủ quan khi xuất hiện các dấu hiệu như đau vùng hông lưng kéo dài, đau bụng tăng dần, tiểu máu hoặc sốt không rõ nguyên nhân. Việc thăm khám sớm và thực hiện các phương tiện chẩn đoán hình ảnh khi cần thiết giúp phát hiện bệnh trước khi xảy ra biến chứng, từ đó tăng cơ hội bảo tồn quả thận.

*Tên của người bệnh đã được thay đổi.